Leki w grupie
„leki stosowane we wstrząsie”
Leki stosowane we wstrząsie to grupa preparatów farmakologicznych używanych w terapii stanów zagrożenia życia, w których dochodzi do ostrej niewydolności krążenia z hipoperfuzją tkankową. Celem terapii jest przywrócenie prawidłowego przepływu krwi przez tkanki i narządy, zwiększenie ciśnienia tętniczego oraz poprawa funkcji układu krążenia.
Wśród leków stosowanych we wstrząsie wyróżniamy kilka głównych grup: leki wazopresyjne, leki inotropowe, leki wazodylatacyjne oraz preparaty zwiększające objętość krwi krążącej. Właściwy wybór leku zależy od rodzaju wstrząsu (hipowolemiczny, kardiogenny, dystrybucyjny, obturacyjny) oraz stanu klinicznego pacjenta.
Leki wazopresyjne zwiększają napięcie naczyń i ciśnienie tętnicze. Do najważniejszych należą: noradrenalina (Levonor), adrenalina (Adrenalina WZF), dopamina (Dopaminum Hydrochloricum), wazopresyna (Pressin) i terlipresyna (Glypressin). Noradrenalina jest lekiem pierwszego wyboru w większości przypadków wstrząsu septycznego, podczas gdy adrenalina stosowana jest często we wstrząsie anafilaktycznym.
Leki inotropowe zwiększają kurczliwość mięśnia sercowego i rzut serca. Główne substancje to: dobutamina (Dobutamine), milrinon (Milrinone), levosimendan (Simdax). Dobutamina jest szczególnie przydatna we wstrząsie kardiogennym, gdy głównym problemem jest zmniejszona siła skurczu mięśnia sercowego.
Płynoterapia jest kluczowym elementem leczenia wstrząsu hipowolemicznego. Stosuje się krystaloidy (0,9% NaCl, płyn Ringera), koloidy (albuminy, hydroksyetylowana skrobia), preparaty krwi i osocza (koncentrat krwinek czerwonych, świeżo mrożone osocze).
Największą zaletą leków stosowanych we wstrząsie jest możliwość szybkiego odwrócenia zagrażających życiu zaburzeń hemodynamicznych, co daje czas na leczenie przyczynowe. Właściwie dobrana terapia może znacząco zwiększyć szanse na przeżycie pacjenta w stanie krytycznym.
Główne niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem tych leków obejmują: zaburzenia rytmu serca (przy katecholaminach), niedokrwienie narządów (przy wazopresyjnych), nadmierne obciążenie układu krążenia płynami (przy nieodpowiedniej płynoterapii), a także hipokaliemię i kwasicę mleczanową. Terapia wymaga ścisłego monitorowania parametrów życiowych i dostosowywania dawek w zależności od odpowiedzi pacjenta.
Szczególną podgrupą są leki stosowane we wstrząsie anafilaktycznym, gdzie kluczową rolę odgrywa adrenalina podawana domięśniowo lub dożylnie, uzupełniona glikokortykosteroidami (hydrokortyzon, metyloprednizolon) oraz lekami przeciwhistaminowymi (klemastyna, difenhydramina).
Lista leków w tej grupie
-
Noradrenaline Aguettant – Roztwór do infuzji – 0,08 mg/ml
Jest to roztwór do infuzji zawierający noradrenalinę winian, odpowiadającą 0,08 mg noradrenaliny na ml, oraz substancję pomocniczą w postaci sodu. Preparat stosuje się w nagłych przypadkach niedociśnienia tętniczego u dorosłych osób o masie ciała powyżej 50 kg. Roztwór ma przezroczystą, bezbarwną lub lekko żółtawą barwę oraz pH w zakresie 3,2-3,8. Dzięki swoim właściwościom szybko podnosi ciśnienie krwi podczas stanów zagrożenia życia.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Dopaminum hydrochloricum WZF 1% – Roztwór do infuzji – 10 mg/ml
Produkt leczniczy to roztwór do infuzji zawierający dopaminę chlorowodorku w stężeniach 1% lub 4%, wraz z substancjami pomocniczymi, takimi jak sodu pirosiarczyn i sód. Stosuje się go w leczeniu zaburzeń hemodynamicznych, które mogą wystąpić podczas wstrząsu wywołanego zawałem mięśnia sercowego, urazami, posocznicą, operacjami kardiologicznymi lub zaostrzeniem przewlekłej niewydolności serca. Lek pomaga również w przypadkach wstrząsu prowadzącego do niewydolności nerek. Preparat występuje w postaci bezbarwnego lub lekko żółtawego, przezroczystego płynu do infuzji.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Sinora – Roztwór do infuzji – 0,2 mg/ml
Produkt leczniczy występuje w formie roztworu do infuzji zawierającego noradrenalinę winian jako substancję czynną oraz sód jako składnik pomocniczy. Preparat ma postać przejrzystego, bezbarwnego roztworu o pH 3,0-4,5. Stosuje się go przede wszystkim w sytuacjach nagłych do podniesienia ciśnienia tętniczego u pacjentów z ostrym niedociśnieniem. Lek jest przeznaczony do stosowania w warunkach ratunkowych jako środek podtrzymujący funkcje krążeniowe.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Dobutamin hameln – Roztwór do infuzji – 5 mg/ml
Jest to roztwór do infuzji zawierający dobutaminę, substancję czynną o działaniu inotropowym. Lek stosuje się w leczeniu dekompensacji niewydolności serca związanej z obniżoną kurczliwością mięśnia sercowego. Może być również używany we wstrząsie kardiogennym lub septycznym oraz do oceny niedokrwienia mięśnia sercowego podczas echokardiografii obciążeniowej. Preparat jest wskazany zarówno u dorosłych, jak i u dzieci oraz młodzieży wymagających poprawy czynności serca.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Dopaminum hydrochloricum WZF 4% – Roztwór do infuzji – 40 mg/ml
Roztwór do infuzji zawiera dopaminę chlorowodorek oraz substancje pomocnicze takie jak sodu pirosiarczyn i sód. Lek stosowany jest w leczeniu zaburzeń hemodynamicznych związanych ze wstrząsem wywołanym zawałem mięśnia sercowego, urazami, posocznicą, operacjami kardiologicznymi oraz zaostrzeniem przewlekłej niewydolności serca. Pomaga również w sytuacjach wstrząsu prowadzącego do niewydolności nerek. Preparat ma postać bezbarwnego lub lekko żółtawego, przezroczystego płynu do infuzji.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna