Leki w grupie
„sympatykomimetyki”
Sympatykomimetyki to grupa leków, które naśladują działanie układu współczulnego poprzez pobudzanie receptorów adrenergicznych (alfa i beta). Wpływają na czynność serca, napięcie mięśni gładkich naczyń, oskrzeli oraz innych narządów. Stosowane są głównie w stanach nagłych, takich jak wstrząs, hipotensja, astma oskrzelowa czy zatrzymanie krążenia.
Sympatykomimetyki dzielą się na kilka podgrup w zależności od powinowactwa do określonych receptorów adrenergicznych. Wyróżniamy: nieselektywne (działające na receptory alfa i beta, np. adrenalina), selektywne alfa-mimetyki (np. fenylefryna, metoksymina), selektywne beta-mimetyki (np. izoproterenol) oraz selektywne beta2-mimetyki (np. salbutamol, formoterol).
Do najważniejszych sympatykomimetyków należą: adrenalina (Adrenalina WZF), noradrenalina (Levonor), dopamina (Dopaminum Hydrochloricum WZF), dobutamina (Dobutamine), fenylefryna (Neosynephrine), efedryna (Ephedrinum hydrochloricum), salbutamol (Ventolin), formoterol (Foradil, Oxis), salmeterol (Serevent), izoproterenol (Isuprel) oraz terbutalina (Bricanyl).
Największymi zaletami stosowania sympatykomimetyków są: szybki początek działania, możliwość podawania różnymi drogami (dożylnie, podskórnie, wziewnie), skuteczność w stanach nagłych zagrażających życiu, efektywność w leczeniu skurczu oskrzeli oraz możliwość stosowania w terapii ostrych spadków ciśnienia tętniczego.
Stosowanie sympatykomimetyków wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, takich jak: tachykardia, arytmie, wzrost ciśnienia tętniczego, drżenie mięśniowe, niepokój, bezsenność. Przy długotrwałym stosowaniu może dojść do tachyfilaksji (zmniejszenia odpowiedzi na lek). U pacjentów z chorobą wieńcową mogą nasilać niedokrwienie mięśnia sercowego. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu z inhibitorami MAO, trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi oraz u pacjentów z nadczynnością tarczycy.
Beta2-mimetyki wziewne (salbutamol, formoterol, salmeterol) stanowią podstawę doraźnego leczenia astmy oskrzelowej i POChP. Krótko działające (SABA) stosuje się doraźnie, natomiast długo działające (LABA) są używane w terapii przewlekłej, zwykle w połączeniu z glikokortykosteroidami wziewnymi.
Lista leków w tej grupie
-
Sinora – Roztwór do infuzji – 0,1 mg/ml
Jest to roztwór do infuzji zawierający noradrenalinę winian o stężeniu 0,1 mg/ml lub 0,2 mg/ml oraz substancje pomocnicze, w tym sód. Preparat jest stosowany w celu nagłego podniesienia ciśnienia tętniczego krwi podczas leczenia ostrego niedociśnienia tętniczego. Roztwór jest bezbarwny i klarowny, o pH między 3,0 a 4,5. Jest przeznaczony do użycia w sytuacjach ratunkowych, wymagających szybkiej interwencji farmakologicznej.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
EpiPen Jr. – Roztwór do wstrzykiwań – 0,15 mg/dawkę
Preparat zawiera epinefrynę (adrenalinę) w dawce 150 mikrogramów oraz pomocnicze substancje takie jak sodu pirosiarczyn i chlorek sodu. Jest to roztwór do wstrzykiwań dostępny we wstrzykiwaczu automatycznym. Stosuje się go w nagłych przypadkach ciężkich reakcji alergicznych, takich jak anafilaksja wywołana użądleniami, pokarmem, lekami lub innymi alergenami. Może być również używany w anafilaksji idiopatycznej lub spowodowanej wysiłkiem fizycznym.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
EpiPen Senior – Roztwór do wstrzykiwań – 0,3 mg/dawkę
Preparat zawiera epinefrynę (adrenalinę) w dawce 300 mikrogramów oraz substancje pomocnicze, takie jak sodu pirosiarczyn i chlorek sodu. Jest dostępny jako roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu automatycznym, który umożliwia szybkie podanie leku. Stosuje się go w nagłych przypadkach ciężkich reakcji alergicznych, zwanych anafilaksją, spowodowanych m.in. użądleniami owadów, spożyciem pokarmów lub leków. Lek ten może być również używany przy anafilaksji o nieznanej przyczynie lub wywołanej wysiłkiem fizycznym.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Sinora – Koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji – 1 mg/ml
Preparat zawiera noradrenalinę w postaci winianu noradrenaliny, dostępny jako koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Substancja aktywna działa na układ krążenia, mając na celu podniesienie ciśnienia tętniczego. Lek stosuje się w nagłych, zagrażających życiu stanach ostrego niedociśnienia tętniczego. Po odpowiednim rozcieńczeniu podawany jest dożylne jako wsparcie w utrzymaniu prawidłowego ciśnienia krwi.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Adrenalina WZF – Roztwór do wstrzykiwań – 300 mcg/0,3 ml
Produkt leczniczy zawiera adrenalinę w postaci adrenaliny winianu oraz substancję pomocniczą sodu pirosiarczyn. Jest to roztwór do wstrzykiwań, który stosuje się doraźnie w nagłych przypadkach ostrych reakcji alergicznych, takich jak anafilaksja wywołana pokarmami, lekami, ukąszeniami lub użądleniami owadów. Lek ma postać bezbarwnego lub prawie bezbarwnego, przezroczystego płynu. Jego głównym celem jest szybkie przeciwdziałanie ciężkim, zagrażającym życiu reakcjom alergicznym.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Sinora – Roztwór do infuzji – 0,2 mg/ml
Produkt leczniczy występuje w formie roztworu do infuzji zawierającego noradrenalinę winian jako substancję czynną oraz sód jako składnik pomocniczy. Preparat ma postać przejrzystego, bezbarwnego roztworu o pH 3,0-4,5. Stosuje się go przede wszystkim w sytuacjach nagłych do podniesienia ciśnienia tętniczego u pacjentów z ostrym niedociśnieniem. Lek jest przeznaczony do stosowania w warunkach ratunkowych jako środek podtrzymujący funkcje krążeniowe.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Jext – Roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu – 150 mcg
Produkt leczniczy zawiera adrenalinę w postaci roztworu do wstrzykiwań, dostępny w dawkach 150 mikrogramów oraz 300 mikrogramów. W skład leku wchodzą także substancje pomocnicze, takie jak sodu pirosiarczyn. Preparat jest stosowany w nagłych przypadkach ciężkich reakcji alergicznych, zwanych anafilaksją, wywołanych przez użądlenia owadów, pokarmy, leki lub inne alergeny. Lek może być także używany w anafilaksji o nieznanej przyczynie lub związanej z wysiłkiem fizycznym.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna