Leki w grupie
„leki przeciwanafilaktyczne”
Leki przeciwanafilaktyczne to grupa farmaceutyków stosowanych w profilaktyce i leczeniu reakcji anafilaktycznych – ostrych, zagrażających życiu odpowiedzi układu immunologicznego na alergen. Działają one poprzez hamowanie uwalniania mediatorów reakcji alergicznej, blokowanie ich receptorów lub przeciwdziałanie ich efektom fizjologicznym.
Główne grupy leków przeciwanafilaktycznych obejmują: adrenergiczne (adrenalina), antyhistaminowe, glikokortykosteroidy oraz stabilizatory komórek tucznych. Adrenalina (epinefryna) stanowi lek pierwszego wyboru w anafilaksji, dostępna w autostrzykawkach (np. Epipen, Anapen, Adrenalina WZF). Leki antyhistaminowe (np. klemastyna – Clemastinum, difenhydramina – Clemastin, Diphergan) blokują receptory H1, zmniejszając objawy anafilaksji. Glikokortykosteroidy (hydrokortyzon – Hydrocortisonum WZF, deksametazon – Dexaven, metyloprednizolon – Solu-Medrol) działają przeciwzapalnie.
Najważniejsze substancje stosowane w anafilaksji to: adrenalina, klemastyna, difenhydramina, hydrokortyzon, deksametazon, metyloprednizolon oraz ketotifen (Zaditen) jako stabilizator komórek tucznych. W profilaktyce długoterminowej stosuje się również leki przeciwleukotrienowe (montelukast – Monkasta, Astmirex).
Największą zaletą leków przeciwanafilaktycznych jest ich zdolność do szybkiego opanowania potencjalnie śmiertelnej reakcji anafilaktycznej. Adrenalina jako lek ratujący życie działa w ciągu minut, obkurczając naczynia krwionośne, zwiększając ciśnienie tętnicze, rozszerzając oskrzela i zmniejszając obrzęk.
Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem tych leków obejmują działania niepożądane: w przypadku adrenaliny – tachykardię, wzrost ciśnienia tętniczego, drżenia mięśniowe i niepokój; dla antyhistaminowych – senność i zaburzenia psychomotoryczne; dla glikokortykosteroidów (przy długotrwałym stosowaniu) – immunosupresję, osteoporozę, zaburzenia metaboliczne i wzrost ryzyka infekcji.
W zależności od mechanizmu działania, leki przeciwanafilaktyczne dzielą się na: sympatykomimetyki (adrenalina), antagonisty receptora H1 (leki antyhistaminowe pierwszej i drugiej generacji), glikokortykosteroidy (o działaniu szybkim i opóźnionym), stabilizatory komórek tucznych (kromoglikan sodowy, ketotifen) oraz leki o działaniu mieszanym i uzupełniającym (przeciwleukotrienowe, beta-mimetyki, teofilina).
Lista leków w tej grupie
-
EpiPen Jr. – Roztwór do wstrzykiwań – 0,15 mg/dawkę
Preparat zawiera epinefrynę (adrenalinę) w dawce 150 mikrogramów oraz pomocnicze substancje takie jak sodu pirosiarczyn i chlorek sodu. Jest to roztwór do wstrzykiwań dostępny we wstrzykiwaczu automatycznym. Stosuje się go w nagłych przypadkach ciężkich reakcji alergicznych, takich jak anafilaksja wywołana użądleniami, pokarmem, lekami lub innymi alergenami. Może być również używany w anafilaksji idiopatycznej lub spowodowanej wysiłkiem fizycznym.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
EpiPen Senior – Roztwór do wstrzykiwań – 0,3 mg/dawkę
Preparat zawiera epinefrynę (adrenalinę) w dawce 300 mikrogramów oraz substancje pomocnicze, takie jak sodu pirosiarczyn i chlorek sodu. Jest dostępny jako roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu automatycznym, który umożliwia szybkie podanie leku. Stosuje się go w nagłych przypadkach ciężkich reakcji alergicznych, zwanych anafilaksją, spowodowanych m.in. użądleniami owadów, spożyciem pokarmów lub leków. Lek ten może być również używany przy anafilaksji o nieznanej przyczynie lub wywołanej wysiłkiem fizycznym.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Adrenalina WZF – Roztwór do wstrzykiwań – 300 mcg/0,3 ml
Produkt leczniczy zawiera adrenalinę w postaci adrenaliny winianu oraz substancję pomocniczą sodu pirosiarczyn. Jest to roztwór do wstrzykiwań, który stosuje się doraźnie w nagłych przypadkach ostrych reakcji alergicznych, takich jak anafilaksja wywołana pokarmami, lekami, ukąszeniami lub użądleniami owadów. Lek ma postać bezbarwnego lub prawie bezbarwnego, przezroczystego płynu. Jego głównym celem jest szybkie przeciwdziałanie ciężkim, zagrażającym życiu reakcjom alergicznym.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Jext – Roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu – 300 mcg
Produkt leczniczy zawiera adrenalinę w postaci winianu w dawkach 150 lub 300 mikrogramów, podawaną w formie roztworu do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Preparat stosuje się w nagłych przypadkach ciężkich reakcji alergicznych, zwłaszcza anafilaksji spowodowanej użądleniem owadów, pokarmem, lekami lub innymi alergenami. Może być także używany w anafilaksji idiopatycznej lub wywołanej wysiłkiem fizycznym. Jego postać to przejrzysty i bezbarwny roztwór, wolny od widocznych cząstek.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Jext – Roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu – 150 mcg
Produkt leczniczy zawiera adrenalinę w postaci roztworu do wstrzykiwań, dostępny w dawkach 150 mikrogramów oraz 300 mikrogramów. W skład leku wchodzą także substancje pomocnicze, takie jak sodu pirosiarczyn. Preparat jest stosowany w nagłych przypadkach ciężkich reakcji alergicznych, zwanych anafilaksją, wywołanych przez użądlenia owadów, pokarmy, leki lub inne alergeny. Lek może być także używany w anafilaksji o nieznanej przyczynie lub związanej z wysiłkiem fizycznym.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna