wstrząs spowodowany urazami
Wskazanie

Wstrząs spowodowany urazami (wstrząs pourazowy) to stan zagrożenia życia wywołany przez ciężkie obrażenia ciała, powodujący nieprawidłowe krążenie krwi i niedostateczne zaopatrzenie tkanek w tlen. Może wystąpić na skutek rozległych urazów mechanicznych, oparzeń, krwotoków zewnętrznych lub wewnętrznych. Kluczowym mechanizmem patofizjologicznym jest zmniejszenie objętości krwi krążącej (wstrząs hipowolemiczny), choć mogą też występować elementy wstrząsu kardiogennego lub neurogennego.

Objawy wstrząsu pourazowego obejmują tachykardię, hipotensję, bladość powłok, zimną i wilgotną skórę, zaburzenia świadomości oraz oligurię. Leczenie powinno być wdrożone natychmiast i opiera się na zasadzie „damage control resuscitation”, obejmując jednoczesne zatrzymanie krwawienia, uzupełnianie objętości wewnątrznaczyniowej i utrzymanie homeostazy organizmu.

W farmakoterapii wstrząsu pourazowego stosuje się krystaloidy (0,9% NaCl, płyn Ringera), koloidy (Dekstran, HES), preparaty krwiopochodne (koncentrat krwinek czerwonych, osocze świeże mrożone, koncentrat płytek krwi), leki wazoaktywne (Levonor, Dopamina, Noradrenalina), leki przeciwfibrynolityczne (Exacyl, Aminokapron) oraz leki przeciwbólowe (Morfina, Fentanyl). W ciężkich przypadkach stosuje się również leki resuscytacyjne (Adrenalina).

Największe trudności w leczeniu wstrząsu pourazowego to opanowanie krwawienia, utrzymanie równowagi między uzupełnianiem objętości a ryzykiem przewodnienia, zapobieganie koagulopatii pourazowej oraz kwasicy metabolicznej. Wyzwaniem jest również tzw. „triada śmierci” – współwystępowanie hipotermii, koagulopatii i kwasicy, które wzajemnie się nasilają. Kluczowe znaczenie ma czas interwencji – każda minuta opóźnienia zwiększa ryzyko zgonu. Dodatkową trudnością jest konieczność jednoczesnego leczenia obrażeń wielonarządowych, które często towarzyszą ciężkim urazom i mogą komplikować przebieg terapii.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 21.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl