Działania niepożądane
Azacitidine EVER Pharma 25 mg/ml

Działania niepożądane leku Azacitidine EVER Pharma 25 mg/ml

Azacytydyna jest substancją czynną stosowaną w leczeniu zespołów mielodysplastycznych (MDS), przewlekłej białaczki mielomonocytowej (CMML) oraz ostrej białaczki szpikowej (AML). Jak każdy lek, Azacitidine EVER Pharma może powodować działania niepożądane, które wymagają szczegółowego omówienia ze względu na potencjalne zagrożenia dla pacjenta. Znajomość profilu bezpieczeństwa preparatu jest kluczowa dla właściwego monitorowania stanu pacjenta podczas terapii.¹

Profil bezpieczeństwa – podsumowanie

Należy podkreślić, że działania niepożądane związane z podawaniem azacytydyny odnotowano u 97% pacjentów, co świadczy o wysokim odsetku występowania reakcji na lek. Profil bezpieczeństwa różni się nieco w zależności od wskazania i populacji pacjentów.²

Działania niepożądane u pacjentów z MDS, CMML i AML (20-30% blastów)

U dorosłych pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi, przewlekłą białaczką mielomonocytową oraz ostrą białaczką szpikową (z 20-30% blastów w szpiku) w badaniu kluczowym AZA PH GL 2003 CL 001 oraz badaniach wspomagających CALGB 9221 i CALGB 8921 zidentyfikowano szereg ciężkich działań niepożądanych.³

Do najczęściej występujących ciężkich działań niepożądanych należały:

• Gorączka neutropeniczna – obserwowana u 8,0% pacjentów, stanowi poważne powikłanie związane z głębokim niedoborem neutrofili i towarzyszącą gorączką, które może zagrażać życiu⁴
• Niedokrwistość – wystąpiła u 2,3% pacjentów, wymagająca często transfuzji krwi⁵
• Zakażenia – w tym:
  • Posocznica neutropeniczna (0,8%) – potencjalnie śmiertelne powikłanie⁶
  • Zapalenie płuc (2,5%) – w niektórych przypadkach zakończone zgonem⁷
• Małopłytkowość – odnotowana u 3,5% pacjentów⁸
• Reakcje nadwrażliwości – występujące u 0,25% pacjentów⁹
• Zdarzenia krwotoczne, takie jak:
  • Krwotok mózgowy (0,5%)¹⁰
  • Krwotok żołądkowo-jelitowy (0,8%)¹¹
  • Krwotok śródczaszkowy (0,5%)¹²

W tej grupie pacjentów najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były:

• Reakcje hematologiczne (71,4%), w tym małopłytkowość, neutropenia i leukopenia, przeważnie o nasileniu stopnia 3.-4.¹³
• Zdarzenia żołądkowo-jelitowe (60,6%), głównie nudności i wymioty o nasileniu stopnia 1.-2.¹⁴
• Reakcje w miejscu podania (77,1%), najczęściej o nasileniu stopnia 1.-2.¹⁵

Działania niepożądane u pacjentów z AML z >30% blastów

Pacjenci w wieku 65 lat lub starsi z ostrą białaczką szpikową i >30% blastów w szpiku, biorący udział w badaniu AZA-AML-001, prezentowali nieco odmienny profil działań niepożądanych.^{30% blastów w szpiku Najczęściej występujące ciężkie działania niepożądane (≥ 10%), zaobserwowane w badaniu AZA-AML-001 w grupie azacytydyny obejmowały gorączkę neutropeniczną (25,0%), zapalenie płuc (20,3%) oraz gorączkę (10,6%).”>16}

Wśród najczęstszych ciężkich działań niepożądanych (≥10%) w tej grupie znalazły się:

• Gorączka neutropeniczna – występująca aż u 25,0% pacjentów, co stanowi znacząco wyższy odsetek niż w grupie pacjentów z MDS i AML z mniejszym odsetkiem blastów^{30% blastów w szpiku Najczęściej występujące ciężkie działania niepożądane (≥ 10%), zaobserwowane w badaniu AZA-AML-001 w grupie azacytydyny obejmowały gorączkę neutropeniczną (25,0%), zapalenie płuc (20,3%) oraz gorączkę (10,6%).”>17}
• Zapalenie płuc – obserwowane u 20,3% pacjentów^{30% blastów w szpiku Najczęściej występujące ciężkie działania niepożądane (≥ 10%), zaobserwowane w badaniu AZA-AML-001 w grupie azacytydyny obejmowały gorączkę neutropeniczną (25,0%), zapalenie płuc (20,3%) oraz gorączkę (10,6%).”>18}
• Gorączka – występująca u 10,6% pacjentów^{30% blastów w szpiku Najczęściej występujące ciężkie działania niepożądane (≥ 10%), zaobserwowane w badaniu AZA-AML-001 w grupie azacytydyny obejmowały gorączkę neutropeniczną (25,0%), zapalenie płuc (20,3%) oraz gorączkę (10,6%).”>19}

Rzadziej zgłaszane, ale istotne klinicznie ciężkie działania niepożądane obejmowały:

• Posocznicę (5,1%) – stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowej interwencji²⁰
• Niedokrwistość (4,2%)²¹
• Posocznicę neutropeniczną (3,0%)²²
• Zakażenie dróg moczowych (3,0%)²³
• Małopłytkowość (2,5%)²⁴
• Neutropenię (2,1%)²⁵
• Zapalenie tkanki łącznej (2,1%)²⁶
• Zawroty głowy (2,1%)²⁷
• Duszność (2,1%)²⁸

Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi (≥30%) u pacjentów z AML z >30% blastów były:

• Zdarzenia żołądkowo-jelitowe:
  • Zaparcia (41,9%) – zazwyczaj o nasileniu stopnia 1.-2.²⁹
  • Nudności (39,8%) – zazwyczaj o nasileniu stopnia 1.-2.³⁰
  • Biegunka (36,9%) – zazwyczaj o nasileniu stopnia 1.-2.³¹
• Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania:
  • Gorączka (37,7%) – zazwyczaj o nasileniu stopnia 1.-2.³²
• Zdarzenia hematologiczne:
  • Gorączka neutropeniczna (32,2%) – zazwyczaj o nasileniu stopnia 3.-4.³³
  • Neutropenia (30,1%) – zazwyczaj o nasileniu stopnia 3.-4.³⁴

Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych

Powyższa tabela przedstawia działania niepożądane związane z leczeniem azacytydyną, które pochodzą z głównych badań klinicznych dotyczących MDS i AML oraz obserwacji po wprowadzeniu produktu do obrotu. Częstość występowania działań niepożądanych określono zgodnie z przyjętymi konwencjami, a działania w obrębie każdej grupy wymieniono zgodnie ze zmniejszającym się nasileniem.<sup data-drug="Azacitidine EVER Pharma" data-section="Działania niepożądane" title="Tabela 1 poniżej przedstawia działania niepożądane związane z leczeniem azacytydyną, pochodzące z głównych badań klinicznych dotyczących MDS i AML oraz z obserwacji po wprowadzeniu produktu zawierającego azacytydynę do obrotu. […] Częstość występowania określono jako: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000), bardzo rzadko (35

Kliniczne znaczenie działań niepożądanych

Wśród najpoważniejszych działań niepożądanych azacytydyny szczególną uwagę należy zwrócić na powikłania hematologiczne, które mogą prowadzić do poważnych zakażeń, krwawień oraz wymagać hospitalizacji. Supresja szpiku kostnego jest oczekiwanym działaniem farmakologicznym leku cytostatycznego, jednak u pacjentów z już istniejącą cytopenią spowodowaną chorobą podstawową może stanowić poważne ryzyko.

Gorączka neutropeniczna, występująca szczególnie często u starszych pacjentów z AML z dużą liczbą blastów, stanowi stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowej interwencji, obejmującej antybiotykoterapię i środki wspomagające. Podobnie posocznica i zapalenie płuc mogą prowadzić do istotnej chorobowości i śmiertelności w tej populacji pacjentów.

Zdarzenia krwotoczne, zwłaszcza krwotok śródczaszkowy i mózgowy, choć występują rzadziej, stanowią bezpośrednie zagrożenie życia i wymagają natychmiastowego rozpoznania i leczenia.

Reakcje w miejscu podania, choć najczęściej o łagodnym nasileniu, mogą wpływać na jakość życia pacjentów i przestrzeganie zaleceń terapeutycznych. W rzadkich przypadkach mogą prowadzić do martwicy miejscowej.

Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, choć zazwyczaj o łagodnym nasileniu, mogą prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku. Zaparcia występują częściej u pacjentów z AML z wysokim odsetkiem blastów, co może wymagać profilaktycznych interwencji.