Działania niepożądane leku Azacitidine Pharmascience

Azacytydyna jest substancją aktywną stosowaną w leczeniu zespołów mielodysplastycznych (MDS), przewlekłej białaczki mielomonocytowej (CMML) oraz ostrej białaczki szpikowej (AML). Jak każdy lek, Azacitidine Pharmascience może powodować działania niepożądane, które zostały szczegółowo udokumentowane w badaniach klinicznych oraz monitorowaniu po wprowadzeniu leku do obrotu.¹

Profil bezpieczeństwa w różnych grupach pacjentów

Analizując profil bezpieczeństwa, należy rozróżnić dwie główne grupy pacjentów przyjmujących azacytydynę:

• Dorośli pacjenci z MDS, CMML oraz AML (20-30% blastów w szpiku)
• Dorośli pacjenci w wieku 65 lat lub starsi z AML z >30% blastów w szpiku

W kluczowych badaniach klinicznych (AZA PH GL 2003 CL 001, CALGB 9221 oraz CALGB 8921) zidentyfikowano charakterystyczny profil działań niepożądanych u pacjentów leczonych azacytydyną.²

Ciężkie działania niepożądane

U pacjentów z MDS, CMML oraz AML (20-30% blastów) najczęściej występującymi ciężkimi działaniami niepożądanymi były neutropenia z gorączką (8,0%) oraz niedokrwistość (2,3%). Ponadto odnotowano również ciężkie zakażenia, takie jak posocznica neutropeniczna (0,8%) i zapalenie płuc (2,5%), które w niektórych przypadkach prowadziły do zgonu. Inne ciężkie działania niepożądane obejmowały trombocytopenię (3,5%), reakcje nadwrażliwości (0,25%) oraz zdarzenia krwotoczne, w tym krwotok mózgowy (0,5%), krwotok żołądkowo-jelitowy (0,8%) i krwotok śródczaszkowy (0,5%).³

W grupie starszych pacjentów z AML z >30% blastów (badanie AZA-AML-001) najczęściej obserwowanymi ciężkimi działaniami niepożądanymi (≥10%) były gorączka neutropeniczna (25,0%), zapalenie płuc (20,3%) oraz gorączka (10,6%). Rzadziej występowały takie działania niepożądane jak posocznica (5,1%), niedokrwistość (4,2%), posocznica neutropeniczna (3,0%), zakażenie dróg moczowych (3,0%), trombocytopenia (2,5%), neutropenia (2,1%), zapalenie tkanki łącznej (2,1%), zawroty głowy (2,1%) oraz duszność (2,1%).⁴

Najczęstsze działania niepożądane

W populacji pacjentów z MDS, CMML oraz AML (20-30% blastów) najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były:

• Reakcje hematologiczne (71,4%) – w tym trombocytopenia, neutropenia i leukopenia, zazwyczaj stopnia 3-4
• Zdarzenia żołądkowo-jelitowe (60,6%) – w tym nudności i wymioty, zazwyczaj stopnia 1-2
• Odczyny w miejscu podania (77,1%) – zazwyczaj stopnia 1-2

Powyższe działania stanowią najczęściej obserwowane kategorie działań niepożądanych u pacjentów leczonych azacytydyną.⁵

U starszych pacjentów z AML z >30% blastów najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi (≥30%) były:

• Zdarzenia żołądkowo-jelitowe – zaparcia (41,9%), nudności (39,8%) oraz biegunka (36,9%), zazwyczaj stopnia 1-2
• Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania – gorączka (37,7%), zazwyczaj stopnia 1-2
• Zdarzenia hematologiczne – gorączka neutropeniczna (32,2%) oraz neutropenia (30,1%), zazwyczaj stopnia 3-4

W tej grupie pacjentów występują podobne kategorie działań niepożądanych, jednak z nieco inną częstotliwością i nasileniem.⁶

Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane związane z leczeniem azacytydyną, zaobserwowane w głównych badaniach klinicznych dotyczących MDS i AML oraz zidentyfikowane po wprowadzeniu leku do obrotu. Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według układów i narządów oraz częstości występowania.⁷

Częstość występowania określono następująco:

• Bardzo często (≥1/10)
• Często (≥1/100 do <1/10)
• Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100)
• Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000)
• Bardzo rzadko (<1/10 000)
• Częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych)

W obrębie każdej grupy o określonej częstości występowania, działania niepożądane zostały wymienione zgodnie ze zmniejszającym się nasileniem. Działania niepożądane przedstawiono w tabeli zgodnie z największą częstością występowania obserwowaną w którymkolwiek z głównych badań klinicznych.<sup data-drug="Azacitidine Pharmascience" data-section="Działania niepożądane" title="Częstość występowania jest określona jako: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000), bardzo rzadko (8

* W tabeli oznaczono działania niepożądane, które mogą prowadzić do zgonu pacjenta.⁹

Opis wybranych działań niepożądanych

Zaburzenia hematologiczne stanowią najczęstszą grupę działań niepożądanych azacytydyny. Manifestują się głównie jako neutropenia, trombocytopenia i leukopenia, zazwyczaj o wysokim stopniu nasilenia (3-4). Często towarzyszą im objawy kliniczne, takie jak gorączka neutropeniczna, która może prowadzić do poważnych powikłań infekcyjnych.¹⁰

Zakażenia są istotnym powikłaniem terapii azacytydyną, co wiąże się z mielosupresyjnym działaniem leku. Szczególnie groźne są zapalenie płuc oraz posocznica (w tym neutropeniczna), które mogą zagrażać życiu pacjenta. W badaniach klinicznych zgłaszano przypadki martwiczego zapalenia powięzi jako powikłania infekcyjnego o nieznanej częstości występowania.¹¹

Zdarzenia żołądkowo-jelitowe występują bardzo często, choć zazwyczaj mają łagodny lub umiarkowany charakter (stopień 1-2). U starszych pacjentów z AML najczęściej obserwowano zaparcia (41,9%), nudności (39,8%) oraz biegunkę (36,9%).¹²

Reakcje w miejscu podania są bardzo częstym działaniem niepożądanym (77,1%) i zazwyczaj mają łagodny charakter (stopień 1-2). Mogą obejmować zaczerwienienie, ból, świąd, wysypkę i stan zapalny w miejscu wstrzyknięcia.¹³

Monitorowanie działań niepożądanych

Ze względu na wysoki odsetek pacjentów, u których występują działania niepożądane (97%), konieczne jest ścisłe monitorowanie stanu zdrowia pacjentów leczonych Azacitidine Pharmascience. Szczególną uwagę należy zwrócić na parametry hematologiczne (morfologia krwi z rozmazem), objawy infekcji oraz reakcje w miejscu podania.¹⁴

Podczas terapii azacytydyną konieczne jest regularne monitorowanie parametrów hematologicznych (morfologia krwi z rozmazem) przed każdym cyklem terapii oraz w razie potrzeby podczas leczenia. Należy również zwracać uwagę na objawy infekcji, które mogą szybko narastać w związku z neutropenią. Wczesne rozpoznanie i wdrożenie odpowiedniego leczenia przeciwinfekcyjnego ma kluczowe znaczenie dla rokowania pacjentów, szczególnie w przypadku posocznicy i zapalenia płuc.¹⁵