Działania niepożądane
Azacitidine STADA 25 mg/ml

Azacytydyna, stosowana w leczeniu zespołów mielodysplastycznych (MDS), przewlekłej białaczki mielomonocytowej (CMML) oraz ostrej białaczki szpikowej (AML), wiąże się z wysokim ryzykiem działań niepożądanych, które występują u około 97% pacjentów. Najczęściej obserwowane poważne powikłania hematologiczne to gorączka neutropeniczna (8,0-25,0%), neutropenia, leukopenia, małopłytkowość (do 3,5%) oraz niedokrwistość (2,3-4,2%). Infekcje, takie jak zapalenie płuc (2,5-20,3%), posocznica neutropeniczna (0,8-3,0%) i zakażenia dróg moczowych (3,0%), stanowią istotne zagrożenie, często prowadząc do poważnych powikłań, w tym zgonów. Zdarzenia krwotoczne, w tym krwotok mózgowy i żołądkowo-jelitowy, choć rzadsze (0,5-0,8%), wymagają szczególnej uwagi ze względu na ryzyko zagrażające życiu. Profilaktyka infekcji, regularne monitorowanie morfologii krwi oraz szybka interwencja w przypadku pogorszenia parametrów hematologicznych są kluczowe dla bezpieczeństwa terapii.

Pobierz ChPL PDF Azacitidine STADA – Proszek do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań – 25 mg/ml
  1. Działania niepożądane azacytydyny
    1. Ogólny profil bezpieczeństwa
    2. Ciężkie działania niepożądane
    3. Najczęstsze działania niepożądane u pacjentów z MDS, CMML i AML (20-30% blastów w szpiku)
    4. Działania niepożądane u pacjentów w wieku 65 lat lub starszych z AML z >30% blastów w szpiku
  2. Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych
    1. Wyjaśnienia dotyczące częstości występowania działań niepożądanych
  3. Szczególne uwagi dotyczące działań niepożądanych
    1. Działania niepożądane hematologiczne
    2. Działania niepożądane żołądkowo-jelitowe
    3. Reakcje w miejscu podania
    4. Infekcje
    5. Krwawienia
    6. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. ostra białaczka szpikowa
  2. przewlekła białaczka mielomonocytowa
  3. zespół mielodysplastyczny
Substancja czynna
  1. azacytydyna
Kategoria leku
  1. chemioterapeutyki
  2. leki przeciwnowotworowe

Działania niepożądane azacytydyny

Stosowanie azacytydyny związane jest z występowaniem szeregu działań niepożądanych, które obserwowano zarówno w badaniach klinicznych, jak i w praktyce klinicznej po wprowadzeniu leku do obrotu. Profil bezpieczeństwa został dobrze scharakteryzowany na podstawie kluczowych badań klinicznych (AZA PH GL 2003 CL 001, CALGB 9221, CALGB 8921, AZA-AML-001), w których uczestniczyli pacjenci z zespołami mielodysplastycznymi (MDS), przewlekłą białaczką mielomonocytową (CMML) oraz ostrą białaczką szpikową (AML).1

Ogólny profil bezpieczeństwa

W badaniach klinicznych działania niepożądane uznawane za możliwie lub prawdopodobnie związane z podawaniem azacytydyny wystąpiły aż u 97% leczonych pacjentów. Ta wysoka częstość występowania działań niepożądanych wymaga szczególnej uwagi lekarzy prowadzących terapię oraz regularnego monitorowania pacjentów.2

Ciężkie działania niepożądane

W kluczowym badaniu AZA PH GL 2003 CL 001 najczęściej obserwowanymi ciężkimi działaniami niepożądanymi były gorączka neutropeniczna (8,0%) oraz niedokrwistość (2,3%). Podobne wyniki uzyskano w badaniach wspomagających CALGB 9221 i CALGB 8921.3

Inne ciężkie działania niepożądane obserwowane w tych trzech badaniach obejmowały:

  • Zakażenia – posocznica neutropeniczna (0,8%) i zapalenie płuc (2,5%), które w niektórych przypadkach prowadziły do zgonu4
  • Małopłytkowość (3,5%)5
  • Reakcje nadwrażliwości (0,25%)6
  • Zdarzenia krwotoczne – w tym krwotok mózgowy (0,5%), krwotok żołądkowo-jelitowy (0,8%) oraz krwotok śródczaszkowy (0,5%)7

Najczęstsze działania niepożądane u pacjentów z MDS, CMML i AML (20-30% blastów w szpiku)

Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi podczas terapii azacytydyną były:

  • Reakcje hematologiczne (71,4%) – w tym małopłytkowość, neutropenia i leukopenia, zazwyczaj stopnia 3-48
  • Zdarzenia żołądkowo-jelitowe (60,6%) – w tym nudności i wymioty, zazwyczaj stopnia 1-29
  • Reakcje w miejscu podania (77,1%) – zazwyczaj stopnia 1-210

Działania niepożądane u pacjentów w wieku 65 lat lub starszych z AML z >30% blastów w szpiku

W badaniu AZA-AML-001 u starszych pacjentów z ostrą białaczką szpikową (AML) z odsetkiem blastów w szpiku powyżej 30%, zaobserwowano następujące ciężkie działania niepożądane w grupie leczonej azacytydyną:

  • Gorączka neutropeniczna (25,0%)11
  • Zapalenie płuc (20,3%)12
  • Gorączka (10,6%)13

Ponadto raportowano rzadziej występujące ciężkie działania niepożądane:

  • Posocznica (5,1%)14
  • Niedokrwistość (4,2%)15
  • Posocznica neutropeniczna (3,0%)16
  • Zakażenie dróg moczowych (3,0%)17
  • Małopłytkowość (2,5%)18
  • Neutropenia (2,1%)19
  • Zapalenie tkanki łącznej (2,1%)20
  • Zawroty głowy (2,1%)21
  • Duszność (2,1%)22

Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi (≥30%) u starszych pacjentów z AML podczas leczenia azacytydyną były:

  • Zdarzenia żołądkowo-jelitowe:
    • Zaparcia (41,9%, zazwyczaj stopnia 1-2)23
    • Nudności (39,8%, zazwyczaj stopnia 1-2)24
    • Biegunka (36,9%, zazwyczaj stopnia 1-2)25
  • Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania:
    • Gorączka (37,7%, zazwyczaj stopnia 1-2)26
  • Zdarzenia hematologiczne:
    • Gorączka neutropeniczna (32,2%, zazwyczaj stopnia 3-4)27
    • Neutropenia (30,1%, zazwyczaj stopnia 3-4)28

Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane związane z leczeniem azacytydyną, pochodzące z głównych badań klinicznych dotyczących MDS i AML oraz z obserwacji po wprowadzeniu produktu zawierającego azacytydynę do obrotu.29

Klasyfikacja układów i narządów Bardzo często (≥1/10) Często (≥1/100 do <1/10) Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Częstość nieznana
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zapalenie płuc, zakażenie dróg moczowych Posocznica, posocznica neutropeniczna, zakażenia dróg oddechowych Zapalenie tkanki łącznej Wstrząs septyczny
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Gorączka neutropeniczna, neutropenia, leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość Pancytopenia, niewydolność szpiku kostnego
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcje nadwrażliwości
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Jadłowstręt, zmniejszony apetyt Odwodnienie Zespół rozpadu guza
Zaburzenia psychiczne Bezsenność, stany splątania Lęk
Zaburzenia układu nerwowego Zawroty głowy, ból głowy Krwotok śródczaszkowy
Zaburzenia oka Krwawienie do oka, krwawienie spojówkowe
Zaburzenia serca Wysięk osierdziowy Zapalenie osierdzia
Zaburzenia naczyniowe Niedociśnienie, nadciśnienie
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Duszność Wysięk opłucnowy, duszność wysiłkowa, ból gardła i krtani Śródmiąższowa choroba płuc
Zaburzenia żołądka i jelit Biegunka, wymioty, zaparcia, nudności, ból brzucha Krwotok żołądkowo-jelitowy, krwotok z guzków krwawniczych, zapalenie jamy ustnej, krwawienie dziąseł Martwica trzustki
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Niewydolność wątroby, postępująca śpiączka wątrobowa
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wybroczyny, świąd, wysypka Plamica, łysienie, rumień, wysypka plamista Ostra gorączkowa dermatoza neutrofilowa, piodermia zgorzelinowa
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Ból stawów, ból mięśniowo-szkieletowy Skurcze mięśni, ból mięśni
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Niewydolność nerek, krwiomocz, zwiększone stężenie kreatyniny w surowicy Kwasica kanalików nerkowych
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Gorączka, zmęczenie, osłabienie, ból w klatce piersiowej, rumień w miejscu wstrzyknięcia, ból w miejscu wstrzyknięcia, reakcja w miejscu wstrzyknięcia (nieokreślona) Siniak, krwiak, stwardnienie, wysypka, świąd, zapalenie, przebarwienie, guzek i krwotok w miejscu wstrzyknięcia, złe samopoczucie, dreszcze Martwica w miejscu wstrzyknięcia
Badania diagnostyczne Zmniejszenie masy ciała

Wyjaśnienia dotyczące częstości występowania działań niepożądanych

Częstości występowania działań niepożądanych podczas leczenia azacytydyną zdefiniowano następująco:<sup data-drug="Azacitidine STADA" data-section="Działania niepożądane" title="Częstości zdefiniowano następująco: bardzo często (≥ 1/10); często (≥ 1/100 do < 1/10); niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100); rzadko (≥ 1/10 000 do 30

  • Bardzo często: ≥1/10 (występują u co najmniej 1 na 10 pacjentów)
  • Często: ≥1/100 do <1/10 (występują u co najmniej 1 na 100, ale rzadziej niż u 1 na 10 pacjentów)
  • Niezbyt często: ≥1/1 000 do <1/100 (występują u co najmniej 1 na 1 000, ale rzadziej niż u 1 na 100 pacjentów)
  • Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1 000 (występują u co najmniej 1 na 10 000, ale rzadziej niż u 1 na 1 000 pacjentów)
  • Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

W tabeli działania niepożądane przedstawiono zgodnie z największą częstością występowania obserwowaną w którymkolwiek spośród głównych badań klinicznych.31

Szczególne uwagi dotyczące działań niepożądanych

Działania niepożądane hematologiczne

Działania niepożądane hematologiczne należą do najczęstszych powikłań leczenia azacytydyną, obejmując gorączkę neutropeniczną, neutropenię, leukopenię, małopłytkowość i niedokrwistość. Ze względu na ich wysoką częstość występowania (zwłaszcza w stopniu 3-4), konieczne jest regularne monitorowanie morfologii krwi oraz stanu klinicznego pacjenta. Zmiany parametrów hematologicznych mogą wymagać modyfikacji dawkowania, opóźnienia podania kolejnych dawek lub nawet przerwania leczenia.32

Działania niepożądane żołądkowo-jelitowe

Powikłania żołądkowo-jelitowe występują bardzo często podczas terapii azacytydyną. U pacjentów z MDS, CMML i AML obejmują one głównie nudności i wymioty (zazwyczaj stopnia 1-2), natomiast u starszych pacjentów z AML dodatkowo zaparcia (41,9%) i biegunkę (36,9%). Skuteczne leczenie objawowe (leki przeciwwymiotne, przeciwbiegunkowe, łagodzące zaparcia) może znacząco poprawić jakość życia pacjentów i umożliwić kontynuację terapii.33

Reakcje w miejscu podania

Reakcje w miejscu podania stanowią bardzo częste działanie niepożądane azacytydyny (77,1%), ale zazwyczaj mają łagodny lub umiarkowany charakter (stopień 1-2). Reakcje te obejmują: rumień, ból, reakcje nieokreślone, siniak, krwiak, stwardnienie, wysypkę, świąd, zapalenie, przebarwienie, guzek i krwotok w miejscu wstrzyknięcia. W rzadkich przypadkach może dojść do martwicy w miejscu wstrzyknięcia. Prawidłowa technika podania oraz rotacja miejsc wstrzyknięcia mogą zmniejszyć częstość i nasilenie tych reakcji.34

Infekcje

Zwiększona podatność na infekcje jest typową konsekwencją zaburzeń hematologicznych, szczególnie neutropenii. Zapalenie płuc, posocznica neutropeniczna i zakażenia dróg moczowych należą do najczęściej obserwowanych infekcji. W niektórych przypadkach zakażenia mogą prowadzić do zgonu, dlatego też profilaktyka przeciwinfekcyjna oraz wczesne rozpoznanie i leczenie infekcji są kluczowe dla poprawy bezpieczeństwa stosowania azacytydyny.35

Krwawienia

Zdarzenia krwotoczne związane ze stosowaniem azacytydyny mogą obejmować krwotok mózgowy, krwotok żołądkowo-jelitowy oraz krwotok śródczaszkowy. Powikłania te występują stosunkowo rzadko, ale mogą mieć poważne konsekwencje kliniczne, włącznie z zagrożeniem życia. Małopłytkowość indukowana leczeniem jest głównym czynnikiem ryzyka krwawień, dlatego regularne monitorowanie liczby płytek krwi oraz wczesna interwencja w przypadku ich znacznego obniżenia są niezbędne.36

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl