Azacitidine STADA
Proszek do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań, 25 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera azacytydynę w postaci proszku do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań o stężeniu 25 mg/mL. Stosowany jest u dorosłych pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi o średnim i wysokim ryzyku, przewlekłą białaczką mielomonocytową oraz ostrą białaczką szpikową. Lek jest przeznaczony dla osób, które nie kwalifikują się do przeszczepienia krwiotwórczych komórek macierzystych. Działa poprzez modulację procesów komórkowych w szpiku kostnym, wspierając leczenie nowotworów krwi.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
-
Dawkowanie i sposób podawania
Azacitidine STADA, zawierający azacytydynę w stężeniu 25 mg/ml, jest podawany podskórnie w dawce początkowej 75 mg/m² powierzchni ciała przez 7 dni, po czym następuje 21-dniowa przerwa, tworząc 28-dniowy cykl leczenia. Zaleca się minimum 6 cykli terapii, kontynuowanych do momentu korzyści klinicznych lub progresji choroby. Przed każdym cyklem należy monitorować pełną morfologię krwi, funkcję wątroby, stężenie kreatyniny i dwuwęglanów w surowicy. Toksyczność hematologiczna definiowana jest jako liczba płytek ≤ 50,0 x 10⁹/l i/lub ANC ≤ 1 x 10⁹/l. W przypadku toksyczności leczenie należy opóźnić do regeneracji, definiowanej wzorem: wartość nadiru + 0,5 x (liczba początkowa – wartość nadiru). Dostosowanie dawki jest konieczne, jeśli regeneracja nie nastąpi w ciągu 14 dni, zgodnie z określonymi progami hematologicznymi i komórkowością szpiku kostnego.
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawkę należy zmniejszyć o 50% przy niewyjaśnionym spadku dwuwęglanów < 20 mmol/l lub przy wzroście kreatyniny/BUN ≥ 2-krotności wartości początkowych i powyżej GGN. Nie ma formalnych zaleceń dotyczących modyfikacji dawki u pacjentów z niewydolnością wątroby, jednak osoby z ciężką niewydolnością powinny być monitorowane pod kątem działań niepożądanych. Azacitidine STADA jest przeciwwskazane u pacjentów z zaawansowanymi nowotworami złośliwymi wątroby. Nie ustalono bezpieczeństwa i skuteczności u dzieci i młodzieży < 18 lat. Preparat podaje się w ramię, udo lub brzuch, zmieniając systematycznie miejsce iniekcji, unikając obszarów drażliwych lub uszkodzonych. Nie należy filtrować zawiesiny po przygotowaniu.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Dawkowanie i sposób podawania – Azacitidine STADA 25 mg/ml
azacytydyna, azot mocznikowy we krwi, chemioterapeutyk, czynność nerek, dwuwęglany w surowicy, komórkowość szpiku kostnego, kreatynina w surowicy, krwinki białe, liczba bezwzględna neutrofili, morfologia krwi, nadir, niewydolność wątroby, nowotwór złośliwy wątroby, płytki krwi, premedykacja przeciwwymiotna, testy czynnościowe wątroby, toksyczność hematologiczna, wstrzyknięcie podskórne -
Działania niepożądane
Azacytydyna, stosowana w leczeniu zespołów mielodysplastycznych (MDS), przewlekłej białaczki mielomonocytowej (CMML) oraz ostrej białaczki szpikowej (AML), wiąże się z wysokim ryzykiem działań niepożądanych, które występują u około 97% pacjentów. Najczęściej obserwowane poważne powikłania hematologiczne to gorączka neutropeniczna (8,0-25,0%), neutropenia, leukopenia, małopłytkowość (do 3,5%) oraz niedokrwistość (2,3-4,2%). Infekcje, takie jak zapalenie płuc (2,5-20,3%), posocznica neutropeniczna (0,8-3,0%) i zakażenia dróg moczowych (3,0%), stanowią istotne zagrożenie, często prowadząc do poważnych powikłań, w tym zgonów. Zdarzenia krwotoczne, w tym krwotok mózgowy i żołądkowo-jelitowy, choć rzadsze (0,5-0,8%), wymagają szczególnej uwagi ze względu na ryzyko zagrażające życiu. Profilaktyka infekcji, regularne monitorowanie morfologii krwi oraz szybka interwencja w przypadku pogorszenia parametrów hematologicznych są kluczowe dla bezpieczeństwa terapii.
Najczęstsze działania niepożądane o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu (stopień 1-2) obejmują reakcje w miejscu podania (77,1%), nudności (39,8%), zaparcia (41,9%) i biegunkę (36,9%), szczególnie u starszych pacjentów z AML. Objawy te mogą być skutecznie kontrolowane leczeniem objawowym, co pozwala na kontynuację terapii. Reakcje w miejscu podania, takie jak rumień, ból, siniaki czy stwardnienia, wymagają stosowania prawidłowej techniki iniekcji i rotacji miejsc podania, aby zmniejszyć ich częstość i nasilenie. Ze względu na wysoką częstość występowania działań niepożądanych hematologicznych (71,4%) i żołądkowo-jelitowych (60,6%), konieczne jest ścisłe monitorowanie stanu klinicznego pacjentów oraz dostosowywanie dawkowania azacytydyny, w tym ewentualne opóźnienia lub przerwanie leczenia w przypadku ciężkich powikłań.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Działania niepożądane – Azacitidine STADA 25 mg/ml
azacytydyna, duszność, gorączka neutropeniczna, krwiomocz, krwotok mózgowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok żołądkowo-jelitowy, kwasica kanalików nerkowych, leukopenia, małopłytkowość, martwica trzustki, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, ostra białaczka szpikowa, ostra gorączkowa dermatoza neutrofilowa, pancytopenia, piodermia zgorzelinowa, posocznica neutropeniczna, przewlekła białaczka mielomonocytowa, reakcja hematologiczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja w miejscu podania, śpiączka wątrobowa, śródmiąższowa choroba płuc, wstrząs septyczny, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zakażenie dróg moczowych, zapalenie osierdzia, zapalenie płuc, zapalenie tkanki łącznej, zawroty głowy, zdarzenie żołądkowo-jelitowe, zespół mielodysplastyczny, zespół rozpadu guza -
Interakcje leku
Azacytydyna wykazuje niski potencjał do wywoływania interakcji farmakokinetycznych, gdyż jej metabolizm nie jest zależny od izoenzymów cytochromu P450 (CYP), UDP-glukuronozylotransferazy (UGT), sulfotransferazy (SULT) ani transferazy glutationowych. Brak jest również dowodów na klinicznie istotne działanie azacytydyny jako inhibitora lub induktora tych enzymów, co minimalizuje ryzyko interakcji z lekami metabolizowanymi przez te szlaki. Nie przeprowadzono formalnych badań klinicznych dotyczących interakcji lekowych azacytydyny, jednakże ze względu na jej mielotoksyczne działanie, szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu innych leków o działaniu mielosupresyjnym, takich jak chemioterapeutyki czy immunosupresanty, ze względu na ryzyko nasilenia neutropenii, trombocytopenii i anemii.
W terapii azacytydyną zaleca się unikanie spożycia alkoholu, który może nasilać hepatotoksyczność, zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz hematologiczne działania niepożądane leku. Ponadto, potencjalne interakcje o średnim lub wysokim poziomie istotności dotyczą leków hepatotoksycznych (zwiększone ryzyko uszkodzenia wątroby), nefrotoksycznych (możliwe nasilenie zaburzeń czynności nerek), przeciwzakrzepowych i przeciwpłytkowych (zwiększone ryzyko krwawień w związku z trombocytopenią) oraz żywych szczepionek atenuowanych (zmniejszona odpowiedź immunologiczna i ryzyko infekcji). Przed wprowadzeniem dodatkowych leków do schematu terapeutycznego pacjenta leczonego azacytydyną wskazana jest indywidualna ocena ryzyka oraz ścisłe monitorowanie parametrów klinicznych i laboratoryjnych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Interakcje leku – Azacitidine STADA 25 mg/ml
azacytydyna, cytochrom P450, cytopenia, działanie niepożądane, efekt mielosupresyjny, funkcja szpiku kostnego, hepatotoksyczność, immunosupresja, induktory i inhibitory, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, lek hepatotoksyczny, lek immunosupresyjny, lek mielosupresyjny, lek mielotoksyczny, lek nefrotoksyczny, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, nefrotoksyczność, neutropenia, nudności i wymioty, sulfotransferaza, supresja szpiku kostnego, szczepionka żywa atenuowana, transferaza glutationowa, trombocytopenia, UDP-glukuronozylotransferaza, uszkodzenie hepatocytów, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie żołądkowo-jelitowe -
Profil bezpieczeństwa leku
Azacytydyna jest przeciwwskazana u kobiet karmiących ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych u niemowląt karmionych piersią. W przypadku prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn zaleca się zachowanie ostrożności, ponieważ lek może powodować zmęczenie, co może wpływać na zdolność do bezpiecznego wykonywania tych czynności. Brak jest danych dotyczących interakcji azacytydyny z alkoholem, co wymaga indywidualnej oceny ryzyka u pacjentów spożywających alkohol.
U seniorów oraz pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby zaleca się ostrożność podczas stosowania azacytydyny. Nie jest konieczne dostosowanie dawki początkowej u pacjentów z niewydolnością nerek, jednak wymagana jest ścisła kontrola parametrów nerkowych i ewentualna modyfikacja dawkowania w przypadku ich pogorszenia. W przypadku zaburzeń czynności wątroby, zwłaszcza u pacjentów z ciężką niewydolnością lub zaawansowanymi nowotworami złośliwymi wątroby, stosowanie leku jest przeciwwskazane lub wymaga szczególnej ostrożności. Monitorowanie funkcji narządów jest kluczowe dla bezpiecznego stosowania azacytydyny.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Profil bezpieczeństwa leku – Azacitidine STADA 25 mg/ml
-
Przeciwwskazania
Lek Azacitidine STADA (25 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na azacytydynę lub substancje pomocnicze, u kobiet karmiących piersią oraz u osób z zaawansowanymi nowotworami złośliwymi wątroby ze względu na ryzyko hepatotoksyczności i dekompensacji funkcji wątroby. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewydolnością wątroby o mniejszym nasileniu, monitorując biochemiczne parametry funkcji wątroby. Ponadto, stosowanie leku jest odradzane u kobiet w ciąży lub planujących ciążę z uwagi na cytotoksyczne i potencjalnie teratogenne działanie azacytydyny, a także u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek, gdzie konieczne może być dostosowanie dawki ze względu na ryzyko kumulacji toksycznych metabolitów.
U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami hematologicznymi niezwiązanymi z chorobą podstawową, dla której stosowana jest azacytydyna, należy rozważyć modyfikację leczenia lub jego odroczenie, ze względu na ryzyko nasilenia cytopenii i poważnych powikłań infekcyjnych lub krwotocznych. Przed rozpoczęciem terapii konieczna jest dokładna ocena stosunku korzyści do ryzyka, zwłaszcza w kontekście istniejących chorób wątroby, nerek oraz stanu hematologicznego pacjenta. W przypadku wystąpienia objawów nadwrażliwości na lek, podawanie azacytydyny należy natychmiast przerwać, aby zapobiec ciężkim reakcjom anafilaktycznym.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przeciwwskazania – Azacitidine STADA 25 mg/ml
azacytydyna, cytopenia, hepatotoksyczność, karmienie piersią, nadwrażliwość na azacytydynę, niewydolność wątroby, objaw nadwrażliwości, parametry biochemiczne wątroby, powikłanie infekcyjne, powikłanie krwotoczne, reakcja anafilaktyczna, substancja czynna, właściwość teratogenna, zaawansowany nowotwór złośliwy wątroby, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie funkcji hepatocytów, zaburzenie hematologiczne -
Przedawkowanie
Przedawkowanie azacytydyny, choć rzadkie, stanowi poważne zagrożenie kliniczne, wymagające natychmiastowej interwencji. W dokumentacji Azacitidine STADA opisano przypadek podania dożylnego 290 mg/m² (około 4-krotność zalecanej dawki początkowej), po którym u pacjenta wystąpiły objawy ze strony przewodu pokarmowego: biegunka, nudności oraz wymioty. Ze względu na cytotoksyczny mechanizm działania azacytydyny, istnieje ryzyko nasilenia mielosupresji, manifestującej się ciężką neutropenią, trombocytopenią i anemią, choć w opisywanym przypadku nie zaobserwowano tych objawów. Brak specyficznego antidotum wymaga wdrożenia intensywnego monitoringu i leczenia wspomagającego.
Postępowanie w przypadku przedawkowania powinno obejmować ścisłe monitorowanie parametrów życiowych oraz badań hematologicznych w celu oceny stopnia mielosupresji. Leczenie objawowe powinno koncentrować się na kontroli zaburzeń ze strony przewodu pokarmowego (przeciwwymiotne, przeciwbiegunkowe), intensywnym nawodnieniu oraz monitorowaniu funkcji nerek. W sytuacji ciężkiej mielosupresji rekomenduje się rozważenie podania czynników wzrostu oraz profilaktykę infekcji. Ze względu na ograniczone dane kliniczne, każdy przypadek przedawkowania wymaga indywidualnej oceny i intensywnej opieki medycznej.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedawkowanie – Azacitidine STADA 25 mg/ml
anemia, antidotum, Azacitidine STADA, azacytydyna, czynniki wzrostu, działanie niepożądane, leczenie wspomagające, lek cytotoksyczny, mielosupresja, nawadnianie, neutropenia, odwodnienie, parametry hematologiczne, przedawkowanie azacytydyny, toksyczność hematologiczna, trombocytopenia, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia przewodu pokarmowego -
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące azacytydyny wskazują na istotne działanie genotoksyczne, potwierdzone mutacjami genowymi i aberracjami chromosomowymi w modelach in vitro, zarówno w komórkach bakteryjnych, jak i ssaczych. Badania rakotwórczości u myszy i szczurów wykazały zwiększoną częstość nowotworów układu krwiotwórczego, chłonno-siateczkowego, płuc, sutków, skóry oraz jąder, przy podawaniu dootrzewnowym przez okres do 52 tygodni. Warto podkreślić, że u myszy samic obserwowano indukcję nowotworów hematopoetycznych po 3-krotnym tygodniowo podaniu azacytydyny przez rok, a u szczurów wzrost nowotworów jąder.
Azacytydyna wykazuje również silną embriotoksyczność i teratogenność u zwierząt laboratoryjnych. U myszy pojedyncze dootrzewnowe podanie podczas organogenezy powodowało 44% śmiertelność zarodków, a podanie w okresie zamykania podniebienia twardego skutkowało wadami rozwojowymi mózgu. U szczurów podanie w trakcie organogenezy wywoływało liczne wady rozwojowe, takie jak egzencefalia, przepuklina mózgowa, mikromelia, deformacje kończyn, małoocze, mikrognacja oraz wytrzewienie. Ponadto, azacytydyna negatywnie wpływa na funkcje rozrodcze samców, powodując zmniejszenie płodności, utratę masy jąder i najądrzy, obniżenie liczby plemników oraz zwiększoną liczbę wad i strat płodów, co ma istotne implikacje kliniczne w kontekście stosowania u ludzi.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Azacitidine STADA 25 mg/ml
aberracja chromosomowa, azacytydyna, działanie rakotwórcze, egzencefalia, embriotoksyczność, genotoksyczność, małoocze, mikrognacja, mikromelia, mutacja genowa, nieprawidłowość ośrodkowego układu nerwowego, nieprawidłowość żeber, nowotwór jądra, nowotwór układu krwiotwórczego, oligodaktylia, oligospermia, organogeneza, podniebienie twarde, przepuklina mózgowa, przepuklina oponowo-mózgowa, resorpcja, stopa zdeformowana, syndaktylia, teratogenność, układ chłonno-siateczkowy, wewnątrzmaciczne obumarcie zarodka, wytrzewienie -
Skład i postać leku
Azacitidine STADA to liofilizowany proszek do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań o stężeniu 25 mg/ml, zawierający 100 mg azacytydyny na fiolkę. Preparat wymaga rozpuszczenia w 4 ml wody do wstrzykiwań, co po przygotowaniu daje zawiesinę o jednorodnej, mętnej konsystencji bez aglomeratów. Produkt jest cytotoksyczny, dlatego podczas przygotowania i podawania należy stosować standardowe procedury bezpieczeństwa dla leków przeciwnowotworowych. Podanie odbywa się podskórnie, z użyciem igły 25 G, w dawkach obliczanych na podstawie powierzchni ciała pacjenta (mg/m²), np. dawka 75 mg/m² dla pc. 1,8 m² odpowiada 135 mg azacytydyny, co wymaga przygotowania 5,4 ml zawiesiny (2 fiolki). Zawiesinę należy podać w ciągu 30 minut od przygotowania, po uprzednim ponownym wymieszaniu, a dawki przekraczające 4 ml podzielić na dwa miejsca iniekcji, zmieniając lokalizację wstrzyknięć co najmniej o 2,5 cm.
Stabilność chemiczna i fizyczna zawiesiny zależy od temperatury i rodzaju użytej wody do wstrzykiwań: przy użyciu nieschłodzonej wody preparat jest stabilny 60 minut w 25°C oraz do 24 godzin w 2-8°C, natomiast przy użyciu schłodzonej wody (2-8°C) stabilność wynosi do 36 godzin w fiolce i 30 godzin w strzykawce w temperaturze 2-8°C. Nie należy filtrować zawiesiny po sporządzeniu, aby uniknąć utraty substancji czynnej. Produkt nie może być mieszany z innymi lekami poza wodą do wstrzykiwań. Niewykorzystane resztki należy utylizować zgodnie z przepisami dotyczącymi leków cytotoksycznych. Okres ważności nieotwartej fiolki wynosi 2 lata.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Skład i postać leku – Azacitidine STADA 25 mg/ml
azacytydyna, dawka azacytydyny, fiolka z lekiem, lek cytotoksyczny, lek przeciwnowotworowy, mannitol, niezgodność farmaceutyczna, podanie podskórne, powierzchnia ciała pacjenta, produkt cytotoksyczny, proszek liofilizowany, reakcja w miejscu podania, stabilność chemiczna, stwardnienie, woda do wstrzykiwań, wstrzyknięcie podskórne, zasinienie, zawiesina do wstrzykiwań -
Specjalne ostrzeżenia
Azacitidine STADA wymaga ścisłego monitorowania hematologicznego ze względu na ryzyko ciężkich zaburzeń, takich jak niedokrwistość, neutropenia i małopłytkowość, szczególnie nasilonych w pierwszych dwóch cyklach terapii. Zaleca się wykonywanie pełnej morfologii krwi przed każdym cyklem oraz w razie potrzeby klinicznej, z możliwością modyfikacji dawkowania na podstawie wartości nadiru i odpowiedzi hematologicznej. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, zwłaszcza z niskim stężeniem albuminy (<30 g/l), istnieje ryzyko postępującej śpiączki wątrobowej i zgonów, co stanowi przeciwwskazanie do stosowania u osób z zaawansowanymi nowotworami wątroby. Ponadto, u pacjentów leczonych dożylnie w skojarzeniu z innymi chemioterapeutykami odnotowano zaburzenia czynności nerek, w tym nerkową kwasicę cewkową charakteryzującą się stężeniem dwuwęglanów <20 mmol/l i hipokaliemią (<3 mmol/l). W przypadku niewyjaśnionych zmian w badaniach laboratoryjnych (kreatynina, BUN, dwuwęglany) zaleca się redukcję dawki lub opóźnienie podania leku.
Przed rozpoczęciem i w trakcie terapii konieczne jest monitorowanie funkcji wątroby, nerek oraz pełnej morfologii krwi. U pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego lub płuc obserwuje się zwiększone ryzyko powikłań, dlatego wymagana jest szczególna ostrożność i ocena wydolności krążeniowo-oddechowej. Należy zwracać uwagę na rzadkie, ale ciężkie powikłania, takie jak martwicze zapalenie powięzi oraz zespół różnicowania (zespół kwasu retinowego), objawiający się niewydolnością oddechową, obrzękami, wysiękami i zaburzeniami hemodynamicznymi. W przypadku zespołu różnicowania wskazane jest leczenie dożylnymi kortykosteroidami i ewentualne czasowe przerwanie terapii. Pacjenci z dużą masą guza wymagają ścisłego monitorowania pod kątem zespołu rozpadu guza. Natychmiastowe zgłaszanie gorączki, objawów krwawienia, skąpomoczu lub bezmoczu jest kluczowe dla bezpieczeństwa terapii.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Specjalne ostrzeżenia – Azacitidine STADA
azacytydyna, azot mocznikowy, bezmocz, choroba płuc, hipokaliemia, małopłytkowość, martwicze zapalenie powięzi, morfologia krwi, nacieki płucne, nadir, nerkowa kwasica cewkowa, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwistość, niestabilna choroba serca, niewydolność oddechowa, obrzęk obwodowy, obrzęk płuc, odpowiedź hematologiczna, przewlekła białaczka szpikowa, skąpomocz, śpiączka wątrobowa, toksyczność hematologiczna, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zastoinowa niewydolność serca, zespół kwasu retinowego, zespół różnicowania, zespół rozpadu guza -
Właściwości farmakodynamiczne
Azacytydyna STADA, analog pirymidyn o kodzie ATC L01BC07, wykazuje działanie przeciwnowotworowe poprzez cytotoksyczność wobec nieprawidłowych komórek krwiotwórczych oraz hipometylację DNA, co prowadzi do reaktywacji genów supresorowych. Mechanizmy działania obejmują hamowanie syntezy DNA, RNA i białek oraz integrację azacytydyny do kwasów nukleinowych, co aktywuje szlaki odpowiedzi na uszkodzenie DNA. W badaniu fazy 3 (AZA PH GL 2003 CL 001) u dorosłych pacjentów z MDS o pośrednim-2 i wysokim ryzyku, RAEB, RAEB-T oraz mCMML, podawanie azacytydyny w dawce 75 mg/m² przez 7 dni w 28-dniowych cyklach (mediana 9 cykli) znacząco wydłużyło medianę całkowitego przeżycia do 24,46 miesięcy w porównaniu do 15,02 miesięcy w grupie kontrolnej (p=0,0001, HR=0,58). Dwuletni wskaźnik przeżycia wyniósł 50,8% vs. 26,2% (p<0,0001). Leczenie zmniejszało częstość cytopenii, zapotrzebowanie na przetoczenia krwi (45,0% pacjentów uniezależniło się od przetoczeń czerwonych krwinek vs. 11,4% w grupie kontrolnej, p<0,0001) oraz poprawiało hematologiczne parametry i jakość życia.
W badaniu AZA-AML-001 u pacjentów ≥65 lat z AML (>30% blastów) niekwalifikujących się do przeszczepienia, azacytydyna podawana w dawce 75 mg/m² przez 7 dni w 28-dniowych cyklach (mediana 6 cykli) wykazała medianę przeżycia 10,4 miesiąca vs. 6,5 miesiąca w grupie kontrolnej (p=0,1009, HR=0,85; po korekcie HR=0,80, p=0,0355). Korzyści obserwowano w różnych podgrupach, w tym u pacjentów z dużym ryzykiem cytogenetycznym i AML ze zmianami mielodysplastycznymi. Odpowiedź ogólna (CR+CRi) wyniosła 27,8% vs. 25,1% (p=0,5384). Azacytydyna poprawiała morfologię krwi i zmniejszała zapotrzebowanie na przetoczenia (38,5% pacjentów uniezależniło się od przetoczeń czerwonych krwinek vs. 27,6% w grupie kontrolnej). W badaniach pediatrycznych u pacjentów z JMML azacytydyna wykazała odpowiedź kliniczną u 61% (potwierdzona u 50%), jednak skuteczność w tej populacji wymaga dalszych badań. W populacji pediatrycznej z nawrotem molekularnym AML obserwowano stabilizację lub poprawę molekularną u części pacjentów, jednak ze względu na małą liczebność próby wyniki są wstępne.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakodynamiczne – Azacitidine STADA 25 mg/ml
analog pirymidyny, azacytydyna, białaczka szpikowa, chemioterapia indukcyjna, hipometylacja DNA, jakość życia zależna od zdrowia, komórki krwiotwórcze, lek przeciwnowotworowy, metylotransferaza DNA, minimalna choroba resztkowa, morfologia krwi obwodowej, nerwiakowłókniakowatość typu 1, niedokrwistość oporna na leczenie, nieprawidłowość cytogenetyczna, nieprawidłowość genetyczna, odpowiedź cytogenetyczna, ostra białaczka szpikowa, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, przetoczenie czerwonych krwinek, przewlekła białaczka mielomonocytowa, remisja całkowita, remisja całkowita z niepełną regeneracją, remisja częściowa, szlak śmierci komórkowej, szpik kostny, zespół mielodysplastyczny -
Właściwości farmakokinetyczne
Azacytydyna (Azacitidine STADA, 25 mg/mL) wykazuje szybkie wchłanianie po podaniu podskórnym dawki 75 mg/m², osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) około 750 ± 403 ng/mL po 0,5 godziny. Całkowita dostępność biologiczna po podaniu podskórnym wynosi około 89% w porównaniu do podania dożylnego. Parametry farmakokinetyczne, takie jak Cmax i pole powierzchni pod krzywą (AUC), są proporcjonalne do dawki w zakresie 25-100 mg/m². Po podaniu dożylnym objętość dystrybucji wynosi średnio 76 ± 26 litrów, a klirens układowy 147 ± 47 l/godz., co wskazuje na szybkie rozprowadzanie i eliminację leku. Azacytydyna ulega głównie spontanicznej hydrolizie i deaminacji przez deaminazę cytydynową, bez udziału izoenzymów cytochromu P450, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych na poziomie metabolizmu. Czas półtrwania eliminacji po podaniu podskórnym wynosi 41 ± 8 minut, a lek i jego metabolity są wydalane głównie przez nerki (85% radioaktywności w moczu po podaniu dożylnym, 50% po podaniu podskórnym), z minimalnym wydalaniem przez przewód pokarmowy (<1%).
Farmakokinetyka azacytydyny u pacjentów pediatrycznych (MDS, JMML, AML) jest zbliżona do obserwowanej u dorosłych, z Cmax w zakresie 1066-1797 ng/mL i AUC0-∞ od 240 do 607 ng∙h/mL, a także podobnym czasem półtrwania około 0,3-0,4 godziny. U pacjentów z niewydolnością nerek ekspozycja na lek (AUC, Cmax) wzrastała o 11-66% w zależności od stopnia niewydolności, jednak pozostawała w zakresie wartości obserwowanych u osób z prawidłową funkcją nerek, co pozwala na stosowanie azacytydyny bez początkowej modyfikacji dawki, pod warunkiem monitorowania toksyczności. Brak jest danych dotyczących wpływu niewydolności wątroby, płci, wieku czy rasy na farmakokinetykę, a także wpływu polimorfizmów deaminazy cytydynowej, co stanowi obszar wymagający dalszych badań klinicznych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakokinetyczne – Azacitidine STADA 25 mg/ml
azacytydyna, cytochrom P450, deaminacja, deaminaza cytydynowa, dostępność biologiczna, frakcja wątrobowa S9, hepatocyty ludzkie, hydroliza spontaniczna, klirens układowy, maksymalne stężenie w osoczu, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, ostra białaczka szpikowa, parametry farmakokinetyczne, pole pod krzywą, półtrwanie eliminacji, stężenie kliniczne, sulfotransferaza, transferaza glutationowa, UDP-glukuronozylotransferaza, zespół mielodysplastyczny, zmienność międzyosobnicza -
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Azacitidine STADA, zawierający 100 mg azacytydyny w fiolce i 25 mg/ml po przygotowaniu zawiesiny, wykazuje niewielki lub umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. W trakcie terapii obserwuje się u pacjentów zmęczenie, które może upośledzać koncentrację i czas reakcji, co stanowi potencjalne ryzyko w kontekście bezpieczeństwa ruchu drogowego i obsługi urządzeń mechanicznych. Lekarz powinien poinformować pacjenta o tym ryzyku, zalecić zachowanie ostrożności oraz monitorować nasilenie zmęczenia podczas wizyt kontrolnych. W indywidualnych przypadkach, zwłaszcza przy nasilonych objawach zmęczenia, wskazane jest rozważenie czasowego powstrzymania się od prowadzenia pojazdów.
W praktyce klinicznej istotne jest dostosowanie zaleceń do indywidualnego stanu pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem osób w podeszłym wieku, przyjmujących leki sedatywne lub z chorobami wpływającymi na sprawność psychomotoryczną. Lekarz powinien dokumentować w kartotece medycznej przekazanie informacji o wpływie leku na zdolność prowadzenia pojazdów oraz zalecenia dotyczące ostrożności. W przypadku nasilonych objawów zmęczenia, wskazane jest wydanie pisemnego zalecenia czasowego zaprzestania prowadzenia pojazdów, z uwzględnieniem aspektów prawnych i odpowiedzialności pacjenta. Kluczowa jest skuteczna komunikacja, obejmująca wyjaśnienie ryzyka, objawów zmęczenia oraz omówienie alternatywnych rozwiązań transportowych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Azacitidine STADA 25 mg/ml
aspekt prawny, azacytydyna, bezpieczeństwo terapii, charakterystyka produktu leczniczego, działanie leku, działanie sedatywne, ośrodkowy układ nerwowy, proszek liofilizowany, sprawność psychomotoryczna, substancja czynna, terapia lekiem, upośledzenie koncentracji, zawiesina do wstrzykiwań, zmęczenie -
Wskazania do stosowania
Azacitidine STADA to preparat zawierający azacytydynę w stężeniu 25 mg/ml, przeznaczony do leczenia dorosłych pacjentów z wybranymi schorzeniami hematologicznymi, u których nie jest możliwe przeprowadzenie przeszczepienia krwiotwórczych komórek macierzystych (HSCT). Wskazania obejmują zespoły mielodysplastyczne (MDS) o ryzyku pośrednim-2 i wysokim według IPSS, przewlekłą białaczkę mielomonocytową (CMML) z 10-29% blastów w szpiku bez cech choroby mieloproliferacyjnej oraz ostrą białaczkę szpikową (AML) z 20-30% blastów i wieloliniową dysplazją lub pełnoobjawową AML z >30% blastów według klasyfikacji WHO. Wczesne rozpoczęcie terapii jest kluczowe dla poprawy rokowania i opóźnienia progresji choroby.
Leczenie azacytydyną wymaga nadzoru lekarza doświadczonego w chemioterapii oraz regularnego monitorowania morfologii krwi, funkcji wątroby i nerek, a także obserwacji pod kątem infekcji i działań niepożądanych związanych z supresją szpiku. Zaleca się przeprowadzenie co najmniej 6 cykli terapii w celu oceny skuteczności leczenia. Kontynuacja terapii jest wskazana u pacjentów z odpowiedzią hematologiczną, aż do utraty korzyści klinicznych lub progresji choroby.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wskazania do stosowania – Azacitidine STADA 25 mg/ml
azacytydyna, chemioterapeutyk, choroba mieloproliferacyjna, działanie niepożądane, funkcja nerek, funkcja wątroby, klasyfikacja WHO, Międzynarodowy Punktowy System Rokowniczy, morfologia krwi, odpowiedź hematologiczna, ostra białaczka szpikowa, progresja choroby, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, przewlekła białaczka mielomonocytowa, supresja szpiku kostnego, wieloliniowa dysplazja, zespół mielodysplastyczny