Działania niepożądane
Wyciąg alergenów roztoczy kurzu domowego

Immunoterapia swoista z użyciem wyciągów alergenów roztoczy kurzu domowego, takich jak produkt Actair zawierający standaryzowane ekstrakty Dermatophagoides pteronyssinus i Dermatophagoides farinae, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na danych z badań klinicznych obejmujących 3007 pacjentów. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to reakcje miejscowe, takie jak świąd i obrzęk jamy ustnej, podrażnienie gardła oraz świąd ucha, które mają charakter łagodny do umiarkowanego i najczęściej ustępują w ciągu pierwszych 3 miesięcy terapii. W badaniu u 1583 dorosłych i nastolatków z alergicznym nieżytem nosa stosujących dawkę 300 IR, działania niepożądane zgłosiło 57% pacjentów. Działania niepożądane sklasyfikowano według układów i narządów z częstością występowania od bardzo często (≥1/10) do rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), obejmując m.in. zapalenia błon śluzowych, zaburzenia smaku, świąd oczu i uszu, podrażnienie gardła, obrzęk jamy ustnej oraz reakcje skórne i ogólne.

Działania niepożądane wyciągu alergenów roztoczy kurzu domowego

Wyciągi alergenów roztoczy kurzu domowego stosowane w immunoterapii swoistej charakteryzują się określonym profilem bezpieczeństwa. Ocena działań niepożądanych oparta na danych z badań klinicznych obejmuje wyniki obserwacji 3007 pacjentów, którzy otrzymali co najmniej jedną dawkę tabletki podjęzykowej zawierającej standaryzowane wyciągi alergenów Dermatophagoides pteronyssinus i Dermatophagoides farinae. Profil bezpieczeństwa produktu Actair został szczegółowo zbadany, co umożliwia precyzyjne określenie rodzaju i częstości występowania działań niepożądanych.1

Najczęstsze działania niepożądane

Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi związanymi ze stosowaniem wyciągów alergenów roztoczy kurzu domowego są reakcje w miejscu podania, w tym świąd jamy ustnej, obrzęk jamy ustnej, podrażnienie gardła oraz świąd ucha. Obserwacje kliniczne wskazują, że działania niepożądane mają przeważnie charakter łagodny do umiarkowanego. Co istotne, występują one z największą częstotliwością w początkowym okresie terapii, a ich nasilenie zazwyczaj zmniejsza się w ciągu pierwszych 3 miesięcy leczenia.2

Profil bezpieczeństwa w grupie badanej

W badaniach klinicznych przeprowadzonych u 1583 osób dorosłych i nastolatków z alergicznym nieżytem nosa wywoływanym przez roztocza kurzu domowego, którzy otrzymali produkt Actair w dawce 300 IR, działania niepożądane zgłosiło 909 osób, co stanowi 57% populacji badanej. Obserwacje te pozwalają na dokładne określenie częstości występowania poszczególnych działań niepożądanych oraz ich klasyfikację według układów i narządów.3

Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych

Poniżej przedstawiono szczegółową tabelę zawierającą działania niepożądane związane ze stosowaniem wyciągu alergenów roztoczy kurzu domowego, sklasyfikowane według układów i narządów oraz częstości występowania zgodnie z terminologią MedDRA. Kategoryzacja częstości obejmuje: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) oraz rzadko (≥1/10 000 do <1/1000).4

Klasyfikacja układów i narządów Częstość Działania niepożądane
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Niezbyt często Zapalenie żołądka i jelit, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, kandydozy jamy ustnej
Rzadko Zapalenie oskrzeli, paradontoza
Zaburzenia układu immunologicznego Niezbyt często Zespół alergii jamy ustnej
Rzadko Alergia sezonowa
Zaburzenia psychiczne Niezbyt często Stany lękowe
Rzadko Drażliwość
Zaburzenia układu nerwowego Często Zaburzenia smaku
Niezbyt często Zawroty głowy, ból głowy, parestezje
Rzadko Zaburzenia uwagi, hipestezja, senność, zaburzenia mowy, drżenie
Zaburzenia oka Często Świąd oka
Niezbyt często Zapalenie spojówek, obrzęk oczu, nasilone łzawienie
Rzadko Przekrwienie oczu, zapalenie powiek, kurcz powiek, podrażnienie oczu
Zaburzenia ucha i błędnika Bardzo często Świąd uszu
Niezbyt często Zawroty głowy, ból ucha, parestezje ucha
Rzadko Uczucie zatkanego ucha, szumy uszne
Zaburzenia serca Rzadko Tachykardia, kołatanie serca
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Bardzo często Podrażnienie gardła
Często Obrzęk gardła, duszność, kaszel
Niezbyt często Obrzęk krtani, zaburzenia gardła, astma, skurcz oskrzeli, świszczący oddech, uczucie ucisku w gardle, dysfonia, krwawienie z nosa, uczucie dyskomfortu w krtani, parestezje gardła, nieżyt nosa (przekrwienie nosa, świąd nosa, katar, kichanie)
Rzadko Hiperwentylacja, podrażnienie krtani, dyskomfort w nosie, hipestezja gardła, uczucie zatkanych zatok
Zaburzenia żołądka i jelit Bardzo często Obrzęk jamy ustnej, świąd jamy ustnej
Często Obrzęk języka, obrzęk warg, owrzodzenie jamy ustnej, zapalenie jamy ustnej, biegunka, ból brzucha, dyspepsja, dysfagia, nudności, ból w jamie ustno-gardłowej, dyskomfort w jamie ustno-gardłowej, parestezje jamy ustnej, świąd języka, świąd warg
Niezbyt często Eozynofilowe zapalenie przełyku, obrzęk podniebienia, nieżyt żołądka, choroba refluksowa żołądka i przełyku, pęcherze w jamie ustno-gardłowej, ból przełyku, zapalenie kącików ust, suchość w ustach, suchość w gardle, zapalenie języka, zespół piekących ust, zaburzenia czucia powierzchownego w jamie ustnej, zaburzenia w jamie ustnej, zaburzenia czynności ślinianek, wymioty
Rzadko Obrzęk przełyku, krwawienie z jamy ustnej, zespół jelita drażliwego, częste wypróżnienia, nieprzyjemny zapach z ust, odbijanie, wzdęcia, ból w trakcie przełykania
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Często Świąd
Niezbyt często Obrzęk naczynioruchowy, zapalenie skóry, wysypka, pokrzywka
Rzadko Rumień wielopostaciowy, pęcherze, rumień, świąd
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Rzadko Skurcze mięśni, dyskomfort mięśniowo-szkieletowy
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Rzadko Nagłe parcie na mocz
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Rzadko Ból piersi
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Często Ból w klatce piersiowej
Niezbyt często Obrzęk twarzy, obrzęk miejscowy, dyskomfort w klatce piersiowej, uczucie ucisku w gardle, astenia, złe samopoczucie, pragnienie
Badania diagnostyczne Niezbyt często Nieprawidłowe wyniki badań laboratoryjnych (badań krwi, czynności wątroby, kwasu moczowego)

5

Niebezpieczne reakcje alergiczne

Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia ciężkich reakcji alergicznych podczas stosowania wyciągów alergenów roztoczy kurzu domowego. W trakcie terapii mogą pojawić się ciężkie zaburzenia krtaniowo-gardłowe lub ogólnoustrojowe reakcje alergiczne, w tym poważne reakcje anafilaktyczne. Reakcje te charakteryzują się gwałtownym początkiem, z objawami obejmującymi skórę i/lub błony śluzowe, zaburzeniami oddychania, utrzymującymi się objawami ze strony przewodu pokarmowego, a także potencjalnym obniżeniem ciśnienia krwi i objawami towarzyszącymi.6

Bezpieczeństwo u dzieci i młodzieży

Warto podkreślić, że produkt Actair nie jest przeznaczony do stosowania u dzieci poniżej 12 roku życia. Jednakże istnieją dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania wyciągów alergenów roztoczy kurzu domowego w populacji pediatrycznej, które opierają się na badaniach klinicznych obejmujących 270 dzieci w wieku od 5 do 11 lat z alergicznym nieżytem nosa wywołanym przez roztocza kurzu domowego, które otrzymały produkt w dawce 300 IR. Ogólny profil bezpieczeństwa w tej grupie wiekowej był zbliżony do profilu bezpieczeństwa obserwowanego u osób dorosłych i młodzieży.7

W populacji pediatrycznej, oprócz działań niepożądanych już wymienionych, zaobserwowano również następujące dodatkowe reakcje występujące niezbyt często: martwicze zapalenie jelit, ból oczu, spadek apetytu, gorączka i łojotok.8

Ponadto niektóre działania niepożądane były zgłaszane z większą częstością u dzieci i młodzieży w porównaniu do osób dorosłych. Do często występujących należą: dyskomfort krtaniowy, wymioty, pokrzywka i nieprawidłowe wyniki badań laboratoryjnych (w tym badań krwi, prób wątrobowych, kwasu moczowego). Niezbyt często natomiast obserwowano przekrwienie oczu i podrażnienie krtani.9

Bezpieczeństwo u pacjentów z astmą alergiczną

Doświadczenie w zakresie bezpieczeństwa stosowania wyciągów alergenów roztoczy kurzu domowego u pacjentów z astmą alergiczną opiera się na badaniach klinicznych obejmujących 589 pacjentów w wieku od 6 do 50 lat. Badani pacjenci charakteryzowali się astmą alergiczną wywołaną roztoczami kurzu domowego, która była kontrolowana za pomocą metod leczenia zgodnych z wytycznymi GINA etap 2, 3 lub 4, z całorocznym nieżytem nosa lub bez. Pacjenci otrzymywali produkt Actair w dawkach do 2000 IR. Ogólny profil bezpieczeństwa w tej grupie był podobny do profilu bezpieczeństwa obserwowanego u pacjentów z alergicznym nieżytem nosa.10

U pacjentów z astmą alergiczną, oprócz działań niepożądanych wymienionych w tabeli, odnotowano również parestezję wewnątrznosową jako częstą reakcję występującą po podaniu produktu Actair 300 IR.11

Doświadczenia po wprowadzeniu do obrotu

Po wprowadzeniu produktu do obrotu odnotowano przypadki ogólnoustrojowych reakcji alergicznych, włącznie z ciężkimi reakcjami anafilaktycznymi. Reakcje te należy traktować jako związane z klasą produktu leczniczego. Monitorowanie bezpieczeństwa po wprowadzeniu do obrotu jest kluczowym elementem oceny stosunku korzyści do ryzyka stosowania wyciągów alergenów roztoczy kurzu domowego.12

Postępowanie przy występowaniu działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia działań niepożądanych podczas stosowania wyciągów alergenów roztoczy kurzu domowego istotne jest zgłaszanie podejrzewanych reakcji. Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjentów. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane do odpowiednich organów nadzorujących bezpieczeństwo farmakoterapii.13

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z rozpoznaną astmą oraz w przypadku wcześniejszego wystąpienia reakcji ogólnoustrojowych na immunoterapię. W każdym przypadku ciężkiej reakcji alergicznej konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia i wdrożenie odpowiedniego postępowania medycznego.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl