fosfolipidoza
Fosfolipidoza to zaburzenie charakteryzujące się nadmierną akumulacją fosfolipidów w tkankach, głównie w komórkach układu fagocytarnego, takich jak makrofagi i histiocyty. Stan ten powstaje w wyniku zaburzenia metabolizmu fosfolipidów, co prowadzi do ich gromadzenia w lizosomach.
Przyczyną fosfolipidozy mogą być czynniki genetyczne, jak w przypadku choroby Niemanna-Picka, lub farmakologiczne – wiele leków, w tym antydepresanty (np. amitryptylina), leki przeciwarytmiczne (np. amiodaron), czy niektóre antybiotyki (np. gentamycyna), może indukować fosfolipidozę poprzez hamowanie aktywności fosfolipazy lub zwiększenie syntezy fosfolipidów.
W diagnostyce fosfolipidozy wykorzystuje się badania histopatologiczne, gdzie charakterystycznym obrazem są tzw. komórki piankowate wypełnione złogami fosfolipidów. Mikroskopia elektronowa uwidacznia typowe ciałka mielinopodobne w cytoplazmie komórek. Ponadto stosuje się badania biochemiczne, oceniające aktywność enzymów uczestniczących w metabolizmie fosfolipidów.
Manifestacja kliniczna fosfolipidozy zależy od jej etiologii i stopnia zaawansowania. Może objawiać się powiększeniem wątroby i śledziony, zaburzeniami neurologicznymi, zmianami w tkance płucnej lub zajęciem innych narządów. W przypadku fosfolipidozy polekowej, objawy często ustępują po odstawieniu leku wywołującego zaburzenie.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Azithromycin Aurovitas 250 mg
Przedkliniczne badania azytromycyny wykazały, że podawanie leku w dawkach do 40-krotnie przekraczających terapeutyczne u ludzi indukuje przemijającą fosfolipidozę u zwierząt, jednak bez towarzyszących objawów toksyczności, co sugeruje ograniczone znaczenie kliniczne tego zjawiska przy standardowym stosowaniu. Elektrofizjologiczne testy wskazały na potencjalne wydłużenie odstępu QT, co może zwiększać ryzyko arytmii serca, podkreślając konieczność monitorowania kardiologicznego u pacjentów. Nie przeprowadzono długoterminowych badań rakotwórczości ze względu na krótkotrwały charakter terapii azytromycyną, a testy mutagenności in vitro i in vivo nie wykazały działania genotoksycznego, co wskazuje na niski potencjał mutagenny leku.
azytromycyna, badanie in vitro, badanie in vivo, elektrofizjologia serca, elektrokardiogram, embriotoksyczność, fosfolipidoza, genotoksyczność, kostnienie, mutagenność, odstęp QT, przewodnictwo elektryczne serca, rakotwórczość, rozwój fizyczny i ruchowy, teratogenność, testy mutagenności, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sumamed 500 mg
Dane przedkliniczne azytromycyny zawartej w preparacie Sumamed wskazują na korzystny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu w dawkach terapeutycznych. Badania toksyczności ogólnej na zwierzętach wykazały przemijającą fosfolipidozę przy dawkach 40-krotnie wyższych niż kliniczne, bez objawów toksyczności. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie potwierdziły działania mutagennego, a badania embriotoksyczności na myszach i szczurach nie wykazały efektów teratogennych. Brak długoterminowych badań rakotwórczości jest uzasadniony krótkotrwałym zastosowaniem leku, co minimalizuje ryzyko potencjalnych efektów nowotworowych.
antybiotyk makrolidowy, azytromycyna, badanie in vitro, badanie in vivo, ciąża, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fosfolipidoza, genotoksyczność, krótkotrwała terapia, mutacja chromosomowa, mutacja genowa, okres okołoporodowy, opóźnienie kostnienia, profil bezpieczeństwa leku, trymestr ciąży - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – AzitroLEK 100 mg/5 ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa azytromycyny wykazały, że podawanie leku w dawkach do 40-krotnie przekraczających terapeutyczne może indukować przemijającą fosfolipidozę bez objawów ogólnoustrojowej toksyczności. Badania elektrofizjologiczne potwierdziły potencjał azytromycyny do wydłużania odstępu QT w EKG, co stanowi istotny czynnik ryzyka u pacjentów z predyspozycjami do zaburzeń rytmu serca. Kompleksowe testy genotoksyczności in vivo i in vitro jednoznacznie wykluczyły mutagenne i klastogenne działanie leku, co jest kluczowe dla oceny bezpieczeństwa długoterminowego stosowania azytromycyny.
antybiotyk makrolidowy, azytromycyna, badanie elektrofizjologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie toksykologiczne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fosfolipidoza, genotoksyczność, mutacja genowa, odstęp QT, opóźnienie kostnienia, praktyka kliniczna, toksyczność ogólnoustrojowa, toksyczność reprodukcyjna, zaburzenia rytmu serca, zapis elektrokardiograficzny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Escitalopram Genoptim 10 mg
W ocenie bezpieczeństwa escytalopramu, brak pełnego zestawu standardowych badań nieklinicznych został zrekompensowany ekstrapolacją danych z cytalopramu, ze względu na podobny profil toksykologiczno-kinetyczny. Badania na szczurach wykazały toksyczne działanie na serce, w tym zastoinową niewydolność serca, przy dawkach wywołujących ogólne działanie toksyczne. Kardiotoksyczność koreluje z maksymalnymi stężeniami leku w osoczu, które przy braku działań niepożądanych były 8-krotnie wyższe niż stężenia terapeutyczne, natomiast AUC było 3-4 razy większe niż w terapii klinicznej. Efekty kardiotoksyczne prawdopodobnie wynikają z nasilonego wpływu na aminy biogenne, prowadząc do zaburzeń hemodynamicznych i niedokrwienia mięśnia sercowego, choć mechanizm nie jest w pełni wyjaśniony. Długotrwałe podawanie powodowało fosfolipidozę w płucach, najądrzach i wątrobie, zjawisko przemijające po odstawieniu leku, bez potwierdzonego znaczenia klinicznego u ludzi.
amfifilne kationy, aminy biogenne, cytalopram, embriotoksyczność, escytalopram, fosfolipidoza, fosfolipidy, kardiotoksyczność, niedokrwienie mięśnia sercowego, opóźnienie kostnienia, przepływ krwi w naczyniach wieńcowych, S-enancjomer, toksyczność kardiologiczna, toksyczność rozwojowa, wartość AUC, wskaźnik płodności, zaburzenia hemodynamiczne, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Servenon 20 mg
Dane przedkliniczne dotyczące escytalopramu, oparte częściowo na badaniach porównawczych z cytalopramem, wskazują na podobny profil toksykologiczno-kinetyczny obu substancji. Badania na szczurach wykazały istotne działania kardiotoksyczne, manifestujące się zastoinową niewydolnością serca po kilku tygodniach podawania dawek wywołujących ogólne działanie toksyczne. Kardiotoksyczność koreluje bardziej z maksymalnym stężeniem leku w osoczu niż z całkowitą ekspozycją (AUC). Bezpieczne maksymalne stężenia w osoczu były 8-krotnie wyższe niż te osiągane klinicznie, natomiast AUC escytalopramu było 3-4 razy wyższe niż u ludzi. Mechanizm toksyczności prawdopodobnie wiąże się z wpływem na aminy biogenne, prowadząc do niekorzystnych efektów hemodynamicznych, takich jak zmniejszenie przepływu wieńcowego i niedokrwienie mięśnia sercowego. Mimo to, dane kliniczne nie potwierdzają występowania tych efektów u pacjentów stosujących lek.
amina biogenna, badanie toksykologiczno-kinetyczne, działanie embriotoksyczne, fosfolipid, fosfolipidoza, kardiotoksyczność, masa ciała płodu, naczynie wieńcowe, niedokrwienie mięśnia sercowego, nieprawidłowość nasienia, niewydolność serca, opóźnienie kostnienia, stężenie maksymalne w osoczu, układ sercowo-naczyniowy, wskaźnik płodności, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Escitalopram Bluefish 20 mg
Dane przedkliniczne dotyczące escytalopramu wskazują na podobny profil toksykologiczny do cytalopramu, co pozwoliło na ekstrapolację wyników badań toksykologiczno-kinetycznych. W badaniach na szczurach zaobserwowano kardiotoksyczność manifestującą się zastoinową niewydolnością serca po kilkutygodniowym podawaniu dawek wywołujących ogólne działanie toksyczne. Toksyczność sercowa korelowała silniej z maksymalnymi stężeniami w osoczu (Cmax) niż z całkowitą ekspozycją (AUC). Maksymalne stężenia escytalopramu, które nie wywoływały działań niepożądanych na serce, były 8-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne, natomiast AUC było 3-4 razy większe niż w warunkach klinicznych. Mechanizm kardiotoksyczności prawdopodobnie wiąże się z wpływem na aminy biogenne i wtórne efekty hemodynamiczne, jednak nie jest w pełni wyjaśniony. W badaniach nie stwierdzono korelacji pomiędzy obserwacjami przedklinicznymi a działaniem klinicznym u ludzi.
amina biogenna, AUC, badanie toksykologiczne, cytalopram, embriotoksyczność, escytalopram, fosfolipid, fosfolipidoza, implantacja zarodka, kardiotoksyczność, laktacja, mięsień sercowy, niedokrwienie mięśnia sercowego, nieprawidłowe nasienie, opóźnienie kostnienia, parametr rozrodczy, przepływ wieńcowy, stężenie w osoczu, toksyczność, wada rozwojowa, wskaźnik ciążowy, wskaźnik płodności, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mozarin Swift 20 mg
Badania toksykologiczno-kinetyczne escytalopramu, substancji czynnej Mozarin Swift, wykazały podobny profil toksyczności do citalopramu, co pozwala na odniesienie danych citalopramu do escytalopramu. W badaniach na szczurach zaobserwowano kardiotoksyczność objawiającą się zastoinową niewydolnością serca po kilku tygodniach podawania dawek wywołujących ogólne działanie toksyczne. Mechanizm kardiotoksyczności wiąże się z maksymalnymi stężeniami leku w osoczu, a nie z całkowitą ekspozycją (AUC). Maksymalne stężenia escytalopramu bez działań niepożądanych były 8-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne, a AUC 3-4 razy wyższe. W przypadku citalopramu AUC S-enancjomeru było 6-7 razy wyższe niż w warunkach klinicznych. Mechanizm toksyczności prawdopodobnie wynika z wpływu na aminy biogenne, prowadząc do niedokrwienia mięśnia sercowego, jednak kliniczne dane nie potwierdzają istotnej kardiotoksyczności u ludzi.
aminy biogenne, badanie toksykologiczne, badanie toksykologiczno-kinetyczne, citalopram, działanie embriotoksyczne, działanie farmakologiczne, efekt hemodynamiczny, escytalopram, fosfolipidoza, kardiotoksyczność, kumulacja fosfolipidów, niedokrwienie, okres okołoporodowy, opóźnienie kostnienia, przepływ krwi w naczyniach wieńcowych, S-enancjomer, stężenie leku w osoczu, wskaźnik płodności, zastoinowa niewydolność serca, zmniejszenie masy ciała płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Depralin ODT 5 mg
W badaniach toksykologicznych escytalopramu, substancji czynnej Depralin ODT, wykazano potencjalne działanie kardiotoksyczne u szczurów, związane z maksymalnymi stężeniami leku w osoczu, które były 8-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne, przy wartości AUC 3-4 razy większej niż u ludzi. Kardiotoksyczność objawiała się uszkodzeniem mięśnia sercowego i zastoinową niewydolnością serca, prawdopodobnie wtórną do farmakologicznego wpływu na aminy biogenne i zmniejszenia przepływu wieńcowego. Wystąpiła również fosfolipidoza w płucach, najądrzach i wątrobie przy ekspozycji zbliżonej do klinicznej, jednak zmiany te były odwracalne. Działania embriotoksyczne, takie jak zmniejszenie masy ciała płodu i opóźnienie kostnienia, obserwowano przy ekspozycji przekraczającej kliniczną, bez zwiększenia częstości wad rozwojowych. Ponadto, zmniejszona przeżywalność potomstwa w okresie laktacji była związana z wyższą niż kliniczna ekspozycją na escytalopram.
aminy biogenne, AUC, badania toksykologiczno-kinetyczne, działanie embriotoksyczne, ekspozycja ogólnoustrojowa, fosfolipidoza, implantacja zarodka, kardiotoksyczność, kationy amfifilne, niedokrwienie, nieprawidłowe nasienie, opóźnienie kostnienia, przepływ krwi w naczyniach wieńcowych, rozwój przedurodzeniowy i pourodzeniowy, S-enancjomer cytalopramu, stężenie leku w osoczu, substancja czynna, wada rozwojowa, wskaźnik płodności, zastoinowa niewydolność serca, zmiany hemodynamiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Escitil 20 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne escytalopramu, opierające się częściowo na danych dotyczących cytalopramu ze względu na podobieństwo profili toksykologicznych, wykazały potencjalną kardiotoksyczność obu substancji u szczurów. Kardiotoksyczność koreluje silniej z maksymalnymi stężeniami w osoczu niż z całkowitą ekspozycją (AUC), przy czym maksymalne stężenia bez działań niepożądanych były 8-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne, a AUC escytalopramu wynosiło 3-4-krotność ekspozycji klinicznej. Mechanizm toksyczności może wiązać się z wpływem na aminy biogenne i hemodynamikę wieńcową, jednak nie jest do końca poznany. Długoterminowe podawanie escytalopramu i cytalopramu indukowało fosfolipidozę w płucach, najądrzach i wątrobie, obserwowaną przy ekspozycji zbliżonej do klinicznej, z odwracalnością zmian po odstawieniu leku. W badaniach rozwojowych escytalopram wykazywał embriotoksyczność przy ekspozycji przekraczającej kliniczną, manifestującą się zmniejszeniem masy ciała płodów i opóźnieniem kostnienia, bez zwiększenia częstości wad rozwojowych, co wskazuje na brak teratogenności.
amina biogenna, AUC, cytalopram, działanie teratogenne, efekt hemodynamiczny, embriotoksyczność, escytalopram, fosfolipid, fosfolipidoza, kardiotoksyczność, laktacja, niedokrwienie mięśnia sercowego, nieprawidłowe plemniki, płodność, S-enancjomer, stężenie w osoczu, wada rozwojowa, zagnieżdżenie, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Elicea Q-Tab 15 mg
Badania toksykologiczno-kinetyczne escytalopramu, oparte na modelu szczura, wykazały podobny profil bezpieczeństwa do cytalopramu, z którym można odnosić wyniki. Obserwowano kardiotoksyczność manifestującą się zastoinową niewydolnością serca po kilku tygodniach stosowania dawek wywołujących ogólne działanie toksyczne. Kardiotoksyczność korelowała z maksymalnymi stężeniami w osoczu, a nie z całkowitą ekspozycją (AUC). Maksymalne stężenia bez działań niepożądanych były 8-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne, natomiast AUC dla escytalopramu wynosiło 3-4 razy więcej niż ekspozycja kliniczna. Mechanizm toksyczności może wiązać się z wpływem na aminy biogenne i hemodynamiczne skutki niedokrwienia, choć nie jest w pełni wyjaśniony. Dodatkowo, po długotrwałym podawaniu zaobserwowano odwracalną fosfolipidozę w płucach, najądrzach i wątrobie przy ekspozycji zbliżonej do klinicznej, jednak znaczenie kliniczne tego zjawiska pozostaje nieustalone.
aminy biogenne, badania toksykologiczno-kinetyczne, cytalopram, działanie embriotoksyczne, ekspozycja kliniczna, escytalopram, fosfolipidoza, fosfolipidy, kardiotoksyczność, laktacja, naczynia wieńcowe, niedokrwienie, nieprawidłowe nasienie, płodność, profil bezpieczeństwa leku, toksyczność rozwojowa, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Escitalopram Genoptim 20 mg
Badania toksykologiczno-kinetyczne escytalopramu i cytalopramu na szczurach wykazały podobny profil bezpieczeństwa, co pozwala na odniesienie danych cytalopramu do escytalopramu. Oba leki wykazują kardiotoksyczność, objawiającą się toksycznym działaniem na mięsień sercowy i zastoinową niewydolnością serca po kilkutygodniowym podawaniu dawek wywołujących ogólne działanie toksyczne. Kardiotoksyczność jest związana z maksymalnymi stężeniami leku w osoczu, a nie z całkowitą ekspozycją (AUC). Maksymalne stężenia escytalopramu bez działań niepożądanych na serce były 8-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne, a AUC 3-4-krotnie wyższe. W przypadku cytalopramu AUC S-enancjomeru było 6-7-krotnie wyższe niż ekspozycja kliniczna. Mechanizm kardiotoksyczności prawdopodobnie wiąże się z wpływem na aminy biogenne i wtórnym niedokrwieniem mięśnia sercowego, jednak nie jest w pełni poznany. Dane kliniczne nie potwierdzają korelacji tych efektów z działaniem u ludzi.
aminy biogenne, badania toksykologiczno-kinetyczne, cytalopram, działanie farmakologiczne, ekspozycja AUC, embriotoksyczność, escytalopram, fosfolipidoza, fosfolipidy, kardiotoksyczność, kumulacja fosfolipidów, niedokrwienie, nieprawidłowe nasienie, opóźnienie kostnienia, przepływ wieńcowy, toksyczność rozwojowa, wskaźnik ciążowy, wskaźnik płodności, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pramatis 5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące escytalopramu, substancji czynnej leku Pramatis, wskazują na podobny profil bezpieczeństwa do cytalopramu, co pozwala na ekstrapolację wyników toksykologicznych. W badaniach na szczurach zaobserwowano kardiotoksyczność obu substancji, manifestującą się niewydolnością serca po kilku tygodniach stosowania dawek wywołujących ogólną toksyczność. Kardiotoksyczność koreluje silniej z maksymalnym stężeniem w osoczu niż z całkowitą ekspozycją (AUC). Maksymalne stężenie escytalopramu bez działań niepożądanych było 8-krotnie wyższe niż w warunkach klinicznych, a AUC 3-4 razy większe. W przypadku cytalopramu AUC S-enancjomeru było 6-7 razy wyższe niż w terapii u ludzi. Mechanizm toksyczności sercowej pozostaje nie do końca wyjaśniony, a dane kliniczne nie potwierdzają występowania kardiotoksyczności u pacjentów. Dodatkowo, długotrwałe podawanie escytalopramu i cytalopramu powodowało odwracalną fosfolipidozę w płucach, najądrzach i wątrobie przy ekspozycjach zbliżonych do klinicznych, co jest zjawiskiem obserwowanym także przy innych lekach amfifilnych kationów, jednak jego znaczenie kliniczne pozostaje niejasne.
amfifilne kationy, aminy biogenne, AUC, badanie niekliniczne, badanie toksykologiczno-kinetyczne, cytalopram, działanie niepożądane, ekspozycja układowa, embriotoksyczność, escytalopram, fosfolipidoza, fosfolipidy, implantacja, kardiotoksyczność, laktacja, niedokrwienie mięśnia sercowego, nieprawidłowe nasienie, niewydolność serca, opóźnienie kostnienia, płodność, profil bezpieczeństwa, przepływ wieńcowy, rozwój pourodzeniowy, S-enancjomer, stężenie w osoczu, toksyczność rozwojowa, toksyczność sercowa, wada rozwojowa, wskaźnik ciążowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Azycyna 250 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa azytromycyny wykazały, że podawanie leku w dawkach do 40-krotnie przekraczających kliniczne nie powodowało trwałych ani nieodwracalnych objawów toksyczności, choć obserwowano przemijającą fosfolipidozę. Standardowe testy mutagenności in vitro i in vivo nie wykazały działania mutagennego, co potwierdza brak negatywnego wpływu na materiał genetyczny. Nie przeprowadzono badań długoterminowych dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego, co jest uzasadnione krótkotrwałym schematem terapeutycznym azytromycyny. W badaniach embriotoksyczności na myszach i szczurach nie stwierdzono działania teratogennego, jednak przy wysokich dawkach (100-200 mg/kg mc./dobę) zaobserwowano niewielkie opóźnienie kostnienia płodów oraz zwiększenie masy ciała samic ciężarnych.
aberracja chromosomowa, antybiotyk makrolidowy, azytromycyna, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie toksyczności, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fosfolipidoza, kancerogeneza, malformacja, mutacja genowa, opóźnienie kostnienia, potencjał mutagenny, rozwój okołoporodowy, rozwój postnatalny, rozwój prenatalny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Symescital 10 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne escytalopramu, opierające się również na danych dotyczących cytalopramu, wykazały toksyczne działanie na serce u szczurów, manifestujące się zastoinową niewydolnością serca po kilkutygodniowym podawaniu dawek wywołujących ogólne działanie toksyczne. Kardiotoksyczność koreluje silniej z maksymalnymi stężeniami w osoczu niż z całkowitą ekspozycją (AUC). Maksymalne stężenia escytalopramu bez działań niepożądanych były 8-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne, a AUC 3-4-krotnie wyższe. Mechanizm kardiotoksyczności prawdopodobnie wiąże się z wpływem na aminy biogenne, prowadząc do niedokrwienia mięśnia sercowego, choć dokładny mechanizm u szczurów pozostaje nie w pełni poznany. W badaniach klinicznych nie zaobserwowano korelacji tych efektów z działaniem u ludzi. Dodatkowo, długotrwałe podawanie escytalopramu i cytalopramu powodowało przemijające zwiększenie zawartości fosfolipidów w płucach, najądrzach i wątrobie, zjawisko znane jako fosfolipidoza, o nieustalonym klinicznym znaczeniu u człowieka.
amfifilowe kationy, aminy biogenne, badania toksykologiczne, badania toksykologiczno-kinetyczne, działanie embriotoksyczne, działanie kardiotoksyczne, efekt hemodynamiczny, escytalopram, fosfolipidoza, fosfolipidy, implantacja zarodka, niedokrwienie mięśnia sercowego, opóźnienie kostnienia, parametry spermy, pole pod krzywą stężenia, przepływ wieńcowy, stężenie w osoczu, toksyczność escytalopramu, wada rozwojowa płodu, wartość AUC, wskaźnik płodności, zastoinowa niewydolność serca