test Amesa
Test Amesa (znany również jako test Amesa-Salmonella) to metoda badawcza stosowana w toksykologii i farmakologii do oceny potencjału mutagennego substancji chemicznych. Został opracowany przez Bruce’a Amesa w latach 70. XX wieku i jest jednym z najczęściej stosowanych testów do wstępnej oceny rakotwórczości związków chemicznych.
Metoda wykorzystuje bakterie Salmonella typhimurium, które posiadają mutacje uniemożliwiające im syntezę histydyny. Badana substancja jest inkubowana z tymi bakteriami, a następnie ocenia się liczbę rewersji (powrotnych mutacji), które przywracają bakteriom zdolność do syntezy histydyny. Zwiększona liczba kolonii bakteryjnych na pożywce bez histydyny świadczy o mutagennych właściwościach badanej substancji.
Test Amesa jest często stosowany w badaniach przesiewowych leków, dodatków do żywności, pestycydów i innych substancji chemicznych. Jest on relatywnie tani, szybki i wykazuje wysoką korelację z potencjałem rakotwórczym substancji w organizmach wyższych, choć wymaga potwierdzenia innymi metodami. W praktyce klinicznej wyniki testu Amesa są istotne przy ocenie bezpieczeństwa stosowania leków i innych substancji.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z miłorzębu – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania przedkliniczne wyciągu z liści miłorzębu japońskiego (Ginkgo biloba L.) wykazały niską toksyczność ostrą i przewlekłą. Wartości LD50 po podaniu doustnym u myszy i szczurów przekraczały 5000 mg/kg m.c., natomiast po podaniu dootrzewnowym wynosiły odpowiednio 1900 mg/kg i 2100 mg/kg m.c., a dożylnym 1100 mg/kg m.c. Badania przewlekłe na szczurach i psach przy dawkach do 500 mg/kg m.c. potwierdziły niski profil toksyczności, z nieznacznymi efektami obserwowanymi jedynie u psów przy najwyższych dawkach. Długotrwałe podawanie wyciągu u szczurów wiązało się z obniżeniem zużycia glukozy w mózgu oraz zmniejszeniem wydzielania kortykosteronu. Dane dotyczące mutagenności i kancerogenności są niejednoznaczne: test Amesa był negatywny, natomiast inne testy wykazały mieszane wyniki, a obserwowane nowotwory u gryzoni (rak wątrobowokomórkowy i nowotwory tarczycy) uznaje się za specyficzne dla tych gatunków i nieprzekładalne na ludzi.
anoftalmia, efekt genotoksyczny, hipopigmentacja, induktory enzymów wątrobowych, krwotok podskórny, LD50, potencjał mutagenny i kancerogenny, rak wątrobowokomórkowy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność matczyna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wpływ embriotoksyczny, wpływ teratogenny, wyciąg z miłorzębu japońskiego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rivaroxaban Bayer 10 mg
Rywaroksaban przeszedł szerokie badania przedkliniczne, które potwierdziły jego bezpieczeństwo farmakologiczne i brak toksyczności ostrej przy jednorazowym podaniu. Badania wielokrotnego podawania wykazały działania wynikające z mechanizmu przeciwkrzepliwego, w tym zwiększenie stężeń immunoglobulin IgG i IgA u szczurów przy ekspozycji klinicznej. Nie stwierdzono efektów fototoksycznych ani genotoksycznych (test Amesa, aberracje chromosomowe, test mikrojądrowy in vivo). Długoterminowe badania na gryzoniach nie wykazały potencjału rakotwórczego rywaroksabanu, a toksyczność u młodych osobników nie różniła się od obserwowanej u dorosłych.
aberracja chromosomowa, aktywność farmakodynamiczna, badanie histopatologiczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie przeciwkrzepliwe, działanie rakotwórcze, fototoksyczność, genotoksyczność, immunoglobulina, inhibitor czynnika Xa, mutacja genowa, nadwrażliwość na światło, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, powikłanie krwotoczne, promieniowanie słoneczne, reakcja skórna, rywaroksaban, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność, toksyczność ostra, toksyczność rozwojowa, układ immunologiczny, uszkodzenie DNA, wada rozwojowa, zaburzenie kostnienia, zmiana łożyskowa, zmiana przednowotworowa, zmiana wątrobowa - Leksykon substancji czynnych
Achillea millefolium – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Achillea millefolium, będąca składnikiem preparatu Liv.52 w dawce 16 mg na tabletkę, została poddana szerokim badaniom przedklinicznych bezpieczeństwa. W badaniach toksyczności ostrej na szczurach i królikach nie odnotowano dawki śmiertelnej nawet przy podaniu jednorazowym do 5000 mg/kg m.c., co uniemożliwiło wyznaczenie MTD i MLD. Długotrwałe podawanie preparatu w dawkach 1000-3000 mg/kg m.c. przez 9 miesięcy nie wykazało działań niepożądanych ani wpływu na masę ciała zwierząt. Badania reprodukcyjne na szczurach w okresie ciąży i laktacji nie wykazały efektów teratogennych ani embriotoksycznych, potwierdzając bezpieczeństwo stosowania w tym aspekcie.
działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, erytrocyt, krwawnik pospolity, Liv.52, maksymalna dawka tolerowana, Mandur Bhasma, minimalna dawka śmiertelna, mutagenność, potencjał rakotwórczy, spermatozoid, spermatyda, test Amesa, test dominujących mutacji letalnych, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Flucinar 0,25 mg/g
Fluocinolonu acetonid, substancja czynna leku Flucinar w postaci żelu o stężeniu 0,25 mg/g, został poddany badaniom przedklinicznym oceniającym bezpieczeństwo stosowania miejscowego. Ze względu na brak szczegółowych badań toksyczności ostrej po podaniu doustnym lub parenteralnym, profil toksyczności fluocinolonu acetonidu uznaje się za zbliżony do innych fluorowanych glikokortykosteroidów o podobnej strukturze chemicznej. Badania mutagenności przeprowadzone na glikokortykosteroidach strukturalnie pokrewnych, takich jak flutykazon propionian, wykazały brak działania mutagennego w testach Amesa, testach na drożdżach Saccharomyces cerevisiae, komórkach jajnika chomika chińskiego, limfocytach ludzkich in vitro oraz w teście mikrojąderkowym na myszach. Podobne wyniki uzyskano dla hydrokortyzonu i prednizolonu, co pozwala na pośrednie wnioski dotyczące bezpieczeństwa mutagennego fluocinolonu acetonidu.
absorpcja ogólnoustrojowa, działanie klastogenowe, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, Escherichia coli, fluocinolonu acetonid, fluorowany glikokortykosteroid, flutykazonu propionian, glikokortykosteroid, hydrokortyzon, komórki jajnika chomika chińskiego, konwersja genów, limfocyty ludzkie, nowotwór skóry, potencjał mutagenny, prednizolon, rak skóry, Saccharomyces cerevisiae, test Amesa, test mikrojąderkowy, toksyczność ostra, wpływ na płodność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dopamar 200 mg + 50 mg
Produkt leczniczy Dopamar, zawierający 200 mg lewodopy i 50 mg karbidopy, przeszedł kompleksowe badania przedkliniczne oceniające bezpieczeństwo farmakologiczne. Testy na modelach zwierzęcych nie wykazały istotnych zagrożeń dla układu nerwowego, sercowo-naczyniowego ani oddechowego. Wielokrotne podawanie substancji czynnych nie spowodowało istotnej toksyczności, co potwierdziły analizy biochemiczne, hematologiczne oraz badania narządów wewnętrznych. Ponadto, testy mutagenności (w tym test Amesa, aberracje chromosomowe i test mikrojądrowy in vivo) oraz badania karcynogenności nie wykazały potencjału genotoksycznego ani zwiększonego ryzyka nowotworowego, co wskazuje na korzystny profil bezpieczeństwa w tych aspektach.
aberracja chromosomowa, badanie przedkliniczne, Dopamar, farmakologia bezpieczeństwa, lewodopa i karbidopa, parametr biochemiczny, parametr hematologiczny, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, ryzyko teratogenne, test Amesa, test mikrojądrowy, test mutagenności, toksyczność, toksyczność reprodukcyjna, układ nerwowy, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, wada rozwojowa płodu, zagrożenie onkogenne - Leksykon substancji czynnych
Echinacea purpurea – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa preparatu Esberitox N, zawierającego Echinacea purpurea, wykazały korzystny profil toksykologiczny. W badaniach toksyczności ostrej na modelu mysim nie zaobserwowano objawów toksyczności przy jednorazowym podaniu dawki do 5000 mg/kg masy ciała. W badaniach toksyczności podostrej i przewlekłej na szczurach, przy dawce 5000 mg/kg dziennie przez 3 i 6 miesięcy, nie stwierdzono śmiertelności, zmian w masie ciała, zachowaniu ani odchyleń w parametrach klinicznych i badaniach histologicznych. Test Amesa oraz test aberracji chromosomowej in vivo (dawki 250–5000 mg/kg) potwierdziły brak działania mutagennego i genotoksycznego preparatu. Pomimo braku długoterminowych badań karcynogenności, negatywne wyniki badań toksyczności i mutagenności oraz wieloletnie stosowanie kliniczne nie wskazują na potencjał karcynogenny Echinacea purpurea w Esberitox N.
aberracja chromosomowa, badanie toksykologiczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie embriotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie teratogenne, echinacea purpurea, Esberitox N, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, właściwości genotoksyczne, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fromilid 250 mg/5 ml
Przedkliniczne badania toksyczności klarytromycyny w formie zawiesiny doustnej Fromilid (250 mg/5 ml) wykazały, że LD50 u 3-dniowych myszy wynosiła 1290 mg/kg mc. u samców i 1230 mg/kg mc. u samic, a u 3-dniowych szczurów odpowiednio 1330 mg/kg mc. i 1270 mg/kg mc. U dorosłych zwierząt wartości te były wyższe (myszy około 2700 mg/kg mc., szczury około 3000 mg/kg mc.). W badaniach podostrą toksyczność wykazano przy dawkach ≥150 mg/kg mc./dobę u szczurów (objawy: ślinotok, zmniejszenie masy ciała, zmiany hematologiczne i narządowe), a dawka 50-55 mg/kg mc./dobę uznana została za nietoksyczną. U psów rasy beagle dawka 300 mg/kg mc./dobę wywołała zmiany histopatologiczne w wątrobie, natomiast 100 mg/kg mc./dobę była bezpieczna. W badaniach reprodukcyjnych i teratologicznych nie stwierdzono istotnego wpływu na płodność, rozwój embrionalny ani teratogenność przy dawkach do 150-160 mg/kg mc./dobę u szczurów oraz u innych gatunków (króliki, małpy). Wysokie dawki (około 10-krotność dawki klinicznej) u małp powodowały wczesne poronienia, co przypisano toksycznemu działaniu na organizm matki, a nie bezpośredniemu działaniu teratogennemu.
antybiotyki makrolidowe, antybiotyki penicylinowe, badanie histopatologiczne, badanie mutagenności, badanie płodności, badanie pośmiertne, badanie sekcyjne, białko w surowicy, cefalosporyny, działanie mutagenne, działanie teratogenne, hematokryt, hepatocyt, klarytromycyna, LD50, mikroskop elektronowy, mikroskop świetlny, odruch ssania, potencjał mutagenny, przewody żółciowe, rozszczep podniebienia, ślinotok, stężenie hemoglobiny, stłuszczenie hepatocytów, teratogenność, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, wada układu krążenia - Leksykon substancji czynnych
Protoescygenina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksykologiczne wyciągu z nasienia kasztanowca (Aesculus hippocastanum L.), zawierającego protoescygeninę jako główny składnik aktywny, wykazały niską toksyczność po doustnym podaniu. W preparacie Veinofytil jedna tabletka dojelitowa zawiera 21 mg glikozydów triterpenowych przeliczonych na protoescygeninę. Badania ostrej i przewlekłej toksyczności potwierdziły korzystny profil bezpieczeństwa, a testy na modelach zwierzęcych (szczury, króliki) nie wykazały działania teratogennego. Wyniki testu Amesa dotyczącego potencjału genotoksycznego były niejednoznaczne, co przypisano obecności flawonoidu kemferolu, a nie bezpośredniemu działaniu protoescygeniny.
Aesculus hippocastanum, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, działanie teratogenne, glikozyd triterpenowy, kemferol, mutacja genetyczna, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, protoescygenina, tabletka dojelitowa, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, Veinofytil, wada rozwojowa, wyciąg z nasienia kasztanowca, związek flawonoidowy - Leksykon substancji czynnych
Pazopanib – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Niekliniczne badania bezpieczeństwa pazopanibu przeprowadzone na myszach, szczurach, królikach i małpach wykazały wielonarządowe działania toksyczne związane z mechanizmem hamowania VEGFR i zakłócaniem szlaków sygnalizacji VEGF. Zmiany dotyczyły kości, zębów, łożysk pazurów, narządów rozrodczych, tkanek hematologicznych, nerek oraz trzustki, pojawiając się przy stężeniach osoczowych niższych niż kliniczne. U młodych szczurów dawki ≥ 10 mg/kg mc./dobę (około 0,1-0,2 klinicznej ekspozycji ocenianej na podstawie AUC) powodowały zahamowanie wzrostu, łamliwość kości i przebudowę zębów, co wskazuje na podwyższone ryzyko u populacji pediatrycznej. Dodatkowo, u szczurów karmionych mlekiem matki dawki odpowiadające 0,1 klinicznej ekspozycji u dorosłych wywoływały zgony i nieprawidłowy rozwój narządów. Wątroba samic myszy wykazywała proliferacyjne zmiany przy ekspozycji 2,5-krotnie wyższej niż u ludzi (AUC).
aberracja chromosomalna, AUC, ciałko żółte, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, gruczolak, gruczolak wątroby, gruczolakorak dwunastnicy, nieprawidłowy rozwój nerek, obumieranie zarodka, pazopanib, potencjał rakotwórczy, receptor czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego, ruchliwość plemników, straty przedimplantacyjne, szlak sygnalizacji VEGF, test Amesa, test mikrojądrowy, tkanka hematologiczna, wada rozwojowa układu krążenia, zanik jajnika - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib Viatris 50 mg
Dazatynib wykazuje toksyczność przede wszystkim w układzie pokarmowym, krwiotwórczym i limfatycznym, co potwierdzają badania przedkliniczne na szczurach, małpach, myszach i królikach. W układzie pokarmowym jelito było głównym organem docelowym, a zmiany miały charakter odwracalny po zakończeniu terapii. W hematologicznym aspekcie obserwowano zmiany parametrów czerwonokrwinkowych i szpiku kostnego, również odwracalne, z większym nasileniem u szczurów. Toksyczność limfatyczna objawiała się zmniejszeniem liczby limfocytów i masy narządów limfatycznych, co również ustępowało po leczeniu. U małp stwierdzono mineralizację śródmiąższową nerek bez poważnych efektów nefrotoksycznych. Dazatynib wpływa na układ krzepnięcia poprzez hamowanie agregacji płytek i wydłużenie czasu krwawienia, jednak bez wywoływania spontanicznych krwotoków. Badania elektrofizjologiczne wykazały brak wpływu na odstęp QT in vivo, pomimo działania na kanał potasowy hERG in vitro.
agregacja płytek krwi, brodawczak, czas krwawienia, dazatynib, efekt klastogenny, elektrokardiogram, fototoksyczność, grasica, gruczolak prostaty, immunosupresja, kanał potasowy hERG, mineralizacja śródmiąższowa nerek, odstęp QT, organogeneza, płodność, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rak płaskonabłonkowy, repolaryzacja komór serca, rozwój embrionalno-płodowy, śledziona, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność limfatyczna, toksyczność pierwotna, toksyczność układu pokarmowego, układ krwiotwórczy, układ moczowy, węzeł chłonny, włókna Purkinjego - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z liści bluszczu – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania genotoksyczności wyciągu z liści bluszczu (Hedera helix L., folium) przeprowadzone głównie za pomocą testu Amesa wykazały brak działania mutagennego dla preparatów Hedussin (8,25 mg/ml), HeliPico (27,78 mg/5 ml) oraz Mucoplant na kaszel bluszcz (1,54 mg/ml). Dla produktu Pectolvan (7 mg/ml) brak jest danych dotyczących genotoksyczności. W zakresie kancerogenności oraz toksyczności reprodukcyjnej dane przedkliniczne są niekompletne lub całkowicie nieobecne dla wszystkich wymienionych preparatów, co stanowi istotną lukę w ocenie bezpieczeństwa długoterminowego stosowania tych substancji.
dawka terapeutyczna, doświadczenie kliniczne, działanie mutagenne, genotoksyczność, Hedera helix, kancerogenność, karcynogeneza, Mucoplant, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, suchy wyciąg z liści bluszczu, test Amesa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozrodcza, toksyczność rozwojowa, właściwości mutagenne, wyciąg z liści bluszczu - Leksykon substancji czynnych
Olejek szałwiowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Olejek szałwiowy (Salvia officinalis L., aetheroleum) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych, w tym Salviasept, jednak jego bezpieczeństwo jest ograniczone przez obecność tujonu, substancji o działaniu neurotoksycznym. Zaleca się stosowanie chemotypów szałwii o niskiej zawartości tujonu oraz ograniczenie terapii do maksymalnie 2 tygodni, przy czym dopuszczalne dzienne spożycie tujonu wynosi 5,0 mg na osobę. Dłuższe stosowanie może zwiększać ryzyko działań niepożądanych ze strony układu nerwowego. Istotnym ograniczeniem jest brak kompleksowych badań przedklinicznych dotyczących toksyczności reprodukcyjnej, genotoksyczności oraz kancerogenności olejku szałwiowego, co wymaga ostrożności w jego stosowaniu, zwłaszcza u kobiet w ciąży i karmiących piersią.
anetol, Bacillus subtilis, badanie toksykologiczne, chemotyp szałwii, dopuszczalne dzienne spożycie, działanie mutagenne, działanie niepożądane, estragol, eugenol, genotoksyczność, kancerogenność, mentol, neurotoksyczność, olejek goździkowy, olejek miętowy, olejek szałwiowy, olejek tymiankowy, olejek z mięty pieprzowej, profil bezpieczeństwa, Salmonella typhimurium, test Amesa, test na komórkach chłoniaka myszy, toksyczność reprodukcyjna, tujon, uszkodzenie DNA - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mobilat (0,2 g + 1 g + 2 g)/100 g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Mobilat koncentrują się na trzech składnikach aktywnych: kwasie salicylowym, mukopolisacharydowym polisiarczanie oraz ekstrakcie z kory nadnerczy. Kwas salicylowy wykazuje szybką penetrację przez skórę, zależną od formy farmaceutycznej, dawki, powierzchni aplikacji, czasu leczenia oraz stanu skóry. Toksyczność objawia się przy stężeniu w surowicy powyżej 30 mg/dl, jednak przy miejscowym stosowaniu żelu Mobilat nie osiąga się toksycznych poziomów. Brak jest jednoznacznych dowodów na mutagenność i kancerogenność kwasu salicylowego, choć wykazano potencjalne działanie teratogenne przy ekspozycji pozajelitowej u zwierząt. Mukopolisacharydowy polisiarczan, podawany domięśniowo przez 13 tygodni u psów i szczurów, powodował miejscowe podrażnienia oraz powiększenie narządów limfatycznych i wątroby, a w dawce 32 mg/kg wykazywał toksyczność zarodkową bez efektów teratogennych. Testy mutagenności tej substancji były negatywne, jednak brak jest danych dotyczących jej potencjału rakotwórczego.
absorpcja przezskórna, aplikacja zewnętrzna, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekstrakt z kory nadnerczy, farmakokinetyka, gospodarka hormonalna, kortykosteroid, kwas salicylowy, mukopolisacharydowy polisiarczan, mutagenność, penetracja przez skórę, potencjał kancerogenny, powiększenie węzłów chłonnych, teratogenność, test aberracji chromosomalnych, test Amesa, toksyczność przewlekła, zatrucie kwasem salicylowym - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ertapenem AptaPharma 1 g
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa ertapenemu obejmowała standardowe badania farmakologiczne bezpieczeństwa, toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności oraz toksyczności reprodukcyjnej. Badania farmakologiczne nie wykazały istotnych działań niepożądanych na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy. W testach toksyczności wielokrotnego podania na modelach zwierzęcych zaobserwowano jedynie zmniejszenie liczby granulocytów obojętnochłonnych u szczurów przy dużych dawkach, co jednak nie zostało uznane za klinicznie istotne. Testy genotoksyczności, w tym prawdopodobnie test Amesa, test aberracji chromosomowych oraz test mikrojądrowy, nie wykazały potencjału mutagennego ani kancerogennego ertapenemu. Badania toksyczności reprodukcyjnej nie wskazały na negatywny wpływ na płodność, rozwój zarodkowo-płodowy ani rozwój okołoporodowy i pourodzeniowy potomstwa.
aberracja chromosomowa, antybiotyk, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie kliniczne, badanie toksyczności, ertapenem, genotoksyczność, granulocyt obojętnochłonny, infekcja bakteryjna, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał rakotwórczy, rozwój zarodkowo-płodowy, test Amesa, test genotoksyczności, test mikrojądrowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Meaxin 400 mg
Imatynib wykazuje toksyczność wielonarządową potwierdzoną w badaniach przedklinicznych na szczurach, psach, małpach i królikach. Najważniejsze narządy docelowe to układ krwiotwórczy (zmiany hematologiczne łagodne do umiarkowanych), wątroba (zwiększona aktywność aminotransferaz, zmniejszenie stężeń cholesterolu, triglicerydów, białka całkowitego i albumin; u psów ciężkie uszkodzenia wątroby), nerki (ogniskowa mineralizacja i nefroza cewek nerkowych u małp przy dawce NOAEL 15 mg/kg), oraz układ rozrodczy samców (zmniejszenie masy jąder i najądrzy, obniżenie ruchliwości plemników przy dawce ≥20 mg/kg). Imatynib wykazuje działanie teratogenne u szczurów przy dawkach ≥100 mg/kg, objawiające się m.in. brakiem kości czaszki i przepukliną mózgową, natomiast dawka NOEL dla teratogenności wynosi 30 mg/kg. W badaniach genotoksyczności imatynib był negatywny w większości testów in vitro i in vivo, z wyjątkiem działania klastogennego w komórkach jajnika chomika chińskiego. Ponadto, dwa z 27 produktów pośrednich procesu produkcji wykazały mutagenność w teście Amesa i na komórkach chłoniaka mysiego.
aberracja chromosomowa, aminotransferaza, azot mocznikowy, badanie przedkliniczne, badanie rakotwórczości, brodawczak gruczołu, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, genotoksyczność, gruczolak nerki, gruczolakorak jelita cienkiego, guz złośliwy, hiperplazja przewodów żółciowych, kardiomiopatia, martwica komórek wątrobowych, nefroza cewek nerkowych, niewydolność serca, ogniskowa mineralizacja, organogeneza, przepuklina mózgowa, przerost mięśnia sercowego, przewlekła choroba nerek, rozrost nabłonka przejściowego, rozstrzeń jam serca, rozwój przed-pourodzeniowy, spermatogeneza, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność wielokrotna, uszkodzenie nerek, uszkodzenie wątroby, utrata płodu, wpływ na płodność, zakażenie oportunistyczne, zmiana hematologiczna - Leksykon substancji czynnych
Głóg – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Głóg (Crataegus spp.) wykazuje niski potencjał toksyczny na podstawie dostępnych badań przedklinicznych, w tym testu Amesa, który nie wykazał mutagenności wodno-alkoholowego wyciągu z kwiatostanu o zawartości 18,75% oligomerycznych procyjanidyn. Badania reprodukcyjne na szczurach i królikach potwierdziły brak efektów teratogennych oraz toksycznych w dawce do 1,6 g/kg, zarówno w okresie okołoporodowym, jak i poporodowym, bez negatywnego wpływu na płodność generacji F1. Mimo to, dla większości preparatów leczniczych zawierających głóg, takich jak Cardiol C, Cravisol czy Neocardina, nie przeprowadzono kompleksowych badań toksykologicznych, mutagenności ani karcynogenności, a ich bezpieczeństwo opiera się głównie na wieloletniej tradycji stosowania i doświadczeniu klinicznym.
5-metoksypsoralen, 8-metoksypsoralen, aglikony flawonoidowe, badanie mutagenności, chromatydy siostrzane, dane toksykologiczne, działanie fotokancerogenne, działanie fototoksyczne, efekt teratogenny, furanokumaryny, genotoksyczność, głóg, karcynogenność, korzeń arcydzięgla, kwercetyna, kwiatostan głogu, niska toksyczność, oligomeryczne procyjanidyny, ostra reakcja skórna, podanie jednorazowe, podanie wielokrotne, potencjał karcynogenny, promieniowanie UV, test Amesa, wpływ na reprodukcję, wpływ toksyczny, wyciąg wodno-alkoholowy, wyciąg z głogu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Clindamycin hameln 150 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa klindamycyny, w formie roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 150 mg/ml, wykazały brak potencjału genotoksycznego, potwierdzone negatywnymi wynikami testu mikrojądrowego u szczurów oraz testu Amesa. Badania reprodukcyjne na modelach zwierzęcych (szczury i króliki) wykazały, że klindamycyna nie wywołuje toksyczności rozwojowej ani nie wpływa negatywnie na płodność przy dawkach nietoksycznych dla organizmu matczynego. Toksyczność obserwowano jedynie przy dawkach wywołujących toksyczność matczyną, co wskazuje na brak specyficznego działania teratogennego substancji.
działanie rakotwórcze, fosforan klindamycyny, genotoksyczność, infuzja, karcynogeneza, klindamycyna, mutacja powrotna, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, roztwór do wstrzykiwań, rozwój płodu, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, uszkodzenie płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aflegan 7,5 mg/ml
Badania przedkliniczne ambroksolu chlorowodorku w roztworze do wstrzykiwań Aflegan (7,5 mg/ml) wykazały niski wskaźnik toksyczności ostrej oraz brak istotnych działań niepożądanych przy wielokrotnym podaniu doustnym w dawkach do 150 mg/kg mc./dobę u myszy, 50 mg/kg mc./dobę u szczurów, 40 mg/kg mc./dobę u królików oraz 10 mg/kg mc./dobę u psów. Podawanie dożylne w dawkach do 64 mg/kg mc./dobę u szczurów i do 120 mg/kg mc./dobę u psów przez 4 tygodnie nie wywołało ciężkich działań toksycznych ani zmian histopatologicznych. Badania reprodukcyjne nie wykazały embriotoksyczności ani teratogenności przy dawkach do 3000 mg/kg mc./dobę u szczurów i 200 mg/kg mc./dobę u królików, a dawki do 500 mg/kg mc./dobę nie zaburzały płodności. NOAEL dla rozwoju około- i pourodzeniowego u szczurów ustalono na poziomie 50 mg/kg mc./dobę, natomiast dawka 500 mg/kg mc./dobę wywołała nieznaczną toksyczność manifestującą się opóźnionym przyrostem masy ciała i zmniejszoną liczebnością miotu.
aberracja chromosomów, ambroksol chlorowodorek, badanie genotoksyczności, badanie rakotwórczości, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, in vitro, in vivo, infuzja dożylna, narząd docelowy, NOAEL, podanie doustne, potencjał genotoksyczny, rozwój okołourodzeniowy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność po wielokrotnym podaniu, toksyczność reprodukcyjna, wpływ na płodność, wpływ na reprodukcję, zmiana histopatologiczna - Leksykon substancji czynnych
Benserazyd – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Benserazyd, stosowany w połączeniu z lewodopą w leczeniu choroby Parkinsona (preparaty Xevoben, Xevoben XR), wykazuje w badaniach przedklinicznych toksyczność zależną od dawki. U szczurów podawanie kombinacji doustnie powodowało zmiany szkieletowe związane z niezarośnięciem chrząstek nasadowych, obserwowane wyłącznie u zwierząt w fazie wzrostu. U psów duże dawki lewodopy z benserazydem indukowały hepatotoksyczność (wzrost aktywności enzymów wątrobowych, stłuszczenie wątroby, wydłużenie czasu protrombinowego) oraz zmniejszenie ilości tkanek krwiotwórczych w szpiku kostnym. Test Amesa nie wykazał mutagenności obu substancji, jednak brak jest rozszerzonych badań genotoksyczności i standardowych badań rakotwórczości, co stanowi istotną lukę w ocenie długoterminowego bezpieczeństwa stosowania benserazydu.
aberracja chromosomowa, badanie rakotwórczości, benserazyd, choroba Parkinsona, chrząstka nasadowa, czas protrombinowy, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, enzym wątrobowy, genotoksyczność, hepatotoksyczność, lewodopa, mutacja genetyczna, organogeneza, stłuszczenie wątroby, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, tkanka krwiotwórcza, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, układ krwiotwórczy, uszkodzenie DNA, zgon wewnątrzmaciczny, zwyrodnienie kości - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fungizone 50 mg
Amfoterycyna B, dostępna w postaci proszku do sporządzania roztworu do infuzji (Fungizone, 50 mg), jest stosowana w leczeniu ciężkich zakażeń grzybiczych. Jednakże, dane przedkliniczne dotyczące jej bezpieczeństwa są ograniczone, gdyż nie przeprowadzono standardowych badań oceniających potencjał rakotwórczy, mutagenny ani wpływ na reprodukcję. Brak jest długoterminowych badań na modelach zwierzęcych dotyczących karcynogenności, a także testów genotoksyczności takich jak test Amesa, test aberracji chromosomowych czy test mikrojądrowy. Ponadto, nie wykonano badań oceniających wpływ amfoterycyny B na płodność samców i samic zwierząt doświadczalnych, co uniemożliwia pełną ocenę ryzyka toksycznego wpływu na funkcje rozrodcze.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Betafact 1000 IU 1000 j.m./fiolkę
Produkt leczniczy Betafact zawiera ludzki czynnik krzepnięcia IX, będący naturalnym składnikiem osocza, wykazujący identyczne właściwości jak endogenny czynnik IX. Badania przedkliniczne, w tym test Amesa, nie wykazały działania mutagennego, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania tego białka. W modelu zwierzęcym (króliki) produkt charakteryzował się dobrą tolerancją miejscową po dożylnym podaniu, a także przy niezamierzonym podaniu poza światło naczynia lub dotętniczym, co wskazuje na ograniczone ryzyko miejscowych działań niepożądanych. Produkt jest dostępny w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 50 j.m./ml i aktywności swoistej około 110 j.m./mg białka.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Afobam 0,5 mg
Przedkliniczne badania alprazolamu wykazały brak mutagenności w testach in vitro (test Amesa) oraz in vivo (test mikrojąderkowy u szczurów) przy dawkach do 100 mg/kg mc., co stanowi 500-krotność maksymalnej dawki zalecanej u ludzi (10 mg/dobę). Dwuletnie badania rakotwórczości na szczurach (do 30 mg/kg mc./dobę) i myszach (do 10 mg/kg mc./dobę) nie wykazały potencjału rakotwórczego. Badania na płodność u szczurów przy dawkach do 5 mg/kg mc./dobę (25-krotność dawki ludzkiej) nie wykazały negatywnego wpływu na reprodukcję. Jednak długoterminowe podawanie alprazolamu szczurzym samicom i samcom w dawkach 3-30 mg/kg mc./dobę (15-150-krotność dawki ludzkiej) spowodowało specyficzne zmiany okulistyczne, takie jak zaćma u samic oraz wrastanie naczyń w rogówkę u samców, pojawiające się po 11 miesiącach leczenia.
aberracja chromosomalna, alprazolam, badanie in vitro, badanie toksyczności, mutageneza bakteryjna, napad drgawkowy, narząd wzroku, płodność, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, test Amesa, test mikrojąderkowy, test mikrojąderkowy in vivo, toksyczność przewlekła, wrastanie naczyń w rogówkę, zaćma