test Amesa
Test Amesa (znany również jako test Amesa-Salmonella) to metoda badawcza stosowana w toksykologii i farmakologii do oceny potencjału mutagennego substancji chemicznych. Został opracowany przez Bruce’a Amesa w latach 70. XX wieku i jest jednym z najczęściej stosowanych testów do wstępnej oceny rakotwórczości związków chemicznych.
Metoda wykorzystuje bakterie Salmonella typhimurium, które posiadają mutacje uniemożliwiające im syntezę histydyny. Badana substancja jest inkubowana z tymi bakteriami, a następnie ocenia się liczbę rewersji (powrotnych mutacji), które przywracają bakteriom zdolność do syntezy histydyny. Zwiększona liczba kolonii bakteryjnych na pożywce bez histydyny świadczy o mutagennych właściwościach badanej substancji.
Test Amesa jest często stosowany w badaniach przesiewowych leków, dodatków do żywności, pestycydów i innych substancji chemicznych. Jest on relatywnie tani, szybki i wykazuje wysoką korelację z potencjałem rakotwórczym substancji w organizmach wyższych, choć wymaga potwierdzenia innymi metodami. W praktyce klinicznej wyniki testu Amesa są istotne przy ocenie bezpieczeństwa stosowania leków i innych substancji.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Enterol 250 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne liofilizowanych drożdżaków Saccharomyces boulardii CNCM I-745 wykazały korzystny profil bezpieczeństwa. Testy ostrej i przewlekłej toksyczności przeprowadzone na szczurach, myszach, królikach i psach, nawet przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne, nie ujawniły istotnych objawów toksyczności ani patologicznych zmian w narządach wewnętrznych. Dodatkowo, test Amesa potwierdził brak działania mutagennego preparatu, co jest istotne dla oceny bezpieczeństwa długotrwałego stosowania. Wyniki te wskazują na szeroki margines bezpieczeństwa Saccharomyces boulardii CNCM I-745 przed wprowadzeniem do praktyki klinicznej.
badanie toksykologiczne, ciąża, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, ekspozycja długoterminowa, funkcja rozrodcza, margines bezpieczeństwa, model zwierzęcy, mutagenność, płodność, profil bezpieczeństwa, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, Saccharomyces boulardii, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, zaburzenie biochemiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Polfilin 100 mg
Dane przedkliniczne pentoksyfiliny wskazują na stosunkowo szeroki margines bezpieczeństwa przy dawkach terapeutycznych. Dawka toksyczna u ludzi wynosi około 80 mg/kg masy ciała przy podaniu doustnym, natomiast u gryzoni wartości te różnią się w zależności od drogi podania: dożylna 0,17-0,23 g/kg, dootrzewnowa 0,24-0,37 g/kg oraz doustna 1,2-2,1 g/kg. W badaniach toksyczności przewlekłej, podawanie pentoksyfiliny przez rok w dawkach do 1000 mg/kg u szczurów i do 100 mg/kg u psów nie wywołało uszkodzeń narządów wewnętrznych. Jednakże bardzo wysokie dawki (≥320 mg/kg u psów) wiązały się z poważnymi działaniami niepożądanymi, takimi jak zaburzenia koordynacji, niewydolność krążenia, krwotoki, obrzęk płuc oraz zmiany histopatologiczne, co sugeruje potencjalny wpływ neurotoksyczny i kardiotoksyczny przy przedawkowaniu.
działanie teratogenne, efekt embriotoksyczny, gruczolakowłókniak sutka, komórki olbrzymie, krwotok, nieplanowana synteza DNA, niewydolność krążenia, obrzęk płuc, obumarcie płodu, pentoksyfilina, płodność, podanie dootrzewnowe, podanie doustne, podanie dożylne, potencjał rakotwórczy, przenikanie do mleka, test Amesa, test mikrojąderkowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wpływ na rozrodczość, zaburzenia koordynacji - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Elvanse 20 mg
Przedkliniczne badania lisdeksamfetaminy dimezylanu (Elvanse) wykazały, że substancja ta posiada potencjał uzależniający niższy niż metylofenidat czy kokaina, z opóźnionym i przemijającym działaniem pobudzającym na ośrodkowy układ nerwowy u szczurów i małp. W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym obserwowano typowe dla psychostymulantów objawy, takie jak zwiększona aktywność, zmniejszenie masy ciała, apetytu oraz spowolnienie wzrostu, co wiązano z nasilonym działaniem farmakologicznym. Substancja nie wykazała działania genotoksycznego w testach in vitro (test Amesa, test komórek chłoniaka myszy) oraz in vivo (test mikrojądrowy mysich komórek szpiku). Brak jest bezpośrednich badań rakotwórczości lisdeksamfetaminy, jednak badania mieszaniny enancjomerów D i L amfetaminy (1:1) w dawkach do 30 mg/kg mc./dobę u myszy i 5 mg/kg mc./dobę u szczurów nie wykazały działania rakotwórczego.
badanie rakotwórczości, badanie toksyczności, działanie genotoksyczne, enancjomery amfetaminy, kokaina, lisdeksamfetaminy dimezylan, metylofenidat, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał uzależniający, przeżywalność zarodków, samodzielne podawanie substancji, środek psychostymulujący, substancja psychostymulująca, test Amesa, test komórek chłoniaka myszy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie włókien nerwowych, zaburzenie funkcji seksualnych, zaburzenie pamięci, zaburzenie uczenia się, zmiana neurochemiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib SUN 100 mg
Dazatynib, substancja czynna leku Dasatinib SUN, wykazuje w badaniach przedklinicznych toksyczność głównie w układzie pokarmowym, krwiotwórczym i limfatycznym, z jelitem jako kluczowym narządem docelowym u szczurów i małp. Zmiany hematologiczne obejmowały nieznaczne do umiarkowanych zaburzenia parametrów erytrocytów oraz zmiany w szpiku kostnym, a w układzie limfatycznym obserwowano zmniejszenie liczby limfocytów i masy narządów limfatycznych. Wszystkie te efekty miały charakter odwracalny po zakończeniu terapii. Długoterminowe badania na małpach wykazały ograniczoną mineralizację śródmiąższową nerek bez innych istotnych patologii. W zakresie hemostazy dazatynib hamował agregację płytek i wydłużał czas krwawienia u szczurów, jednak nie indukował samoistnych krwotoków, a badania kardiotoksyczności nie potwierdziły wydłużenia odstępu QT in vivo u małp. Wyniki badań genotoksyczności były niejednoznaczne – brak mutagenności w teście Amesa i mikrojądrowym in vivo, ale obecność efektu klastogennego in vitro na komórkach CHO.
agregacja płytek krwi, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie karcinogenności, badanie przedkliniczne, brodawczak, czas krwawienia, działanie fototoksyczne, działanie immunosupresyjne, efekt klastogenny, grasica, gruczolak prostaty, kanał potasowy hERG, mineralizacja śródmiąższowa, odstęp QT, organogeneza, potencjał genotoksyczny, profil toksykologiczny, rak płaskonabłonkowy, repolaryzacja komór, rozwój embrionalno-płodowy, śledziona, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, układ pokarmowy, węzeł chłonny, włókno Purkinjego, zapis EKG - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fromilid Uno 500 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne klarytromycyny przeprowadzone na różnych gatunkach zwierząt (myszy, szczury, psy, małpy) wykazały wysoką tolerancję leku przy dawkach do 100 mg/kg mc./dobę u naczelnych oraz do 75 mg/kg mc./dobę u szczurów przez okres do 6 miesięcy bez działań niepożądanych. Dawka śmiertelna (LD50) przekracza 5 g/kg mc. po podaniu doustnym u myszy i szczurów. Toksyczne dawki (np. 400 mg/kg mc./dobę u małp) powodowały śmiertelność oraz objawy takie jak wymioty, osłabienie, odwodnienie i zmiany wątroby, manifestujące się podwyższeniem enzymów wątrobowych (fosfataza alkaliczna, ALT, AST, γ-GT, dehydrogenaza mleczanowa). Po odstawieniu leku obserwowano normalizację parametrów biochemicznych. Działania niepożądane u psów obejmowały zaczerwienienie spojówek i łzawienie, a przy bardzo wysokich dawkach zmętnienie i obrzęk rogówki.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, cykl rujowy, dawka śmiertelna, dehydrogenaza mleczanowa, działanie mutagenne, działanie teratogenne, fosfataza alkaliczna, glutamylotransferaza, klarytromycyna, naczelne, obrzęk rogówki, odwodnienie, parametry biochemiczne, płodność, rozszczep podniebienia, szczep bakteryjny, test Amesa, toksyczność ostra, układ limfatyczny, wątroba, wczesne poronienie, wymioty - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Palexia 75 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tapentadolu, substancji czynnej leku Palexia, wykazały brak działania genotoksycznego zarówno in vitro (test Amesa, test aberracji chromosomowych), jak i in vivo (testy aberracji chromosomowej oraz nieplanowanej syntezy DNA) przy dawkach sięgających maksymalnej dawki tolerowanej. Długoterminowe badania na zwierzętach nie wykazały potencjału rakotwórczego. W zakresie wpływu na rozród, tapentadol nie zaburzał płodności u szczurów obu płci, jednak przy wysokich dawkach obserwowano zmniejszenie przeżywalności płodów w macicy oraz embriotoksyczne efekty, w tym opóźnienie rozwoju i zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego związane z aktywnością receptorów opioidowych μ. Nie stwierdzono działania teratogennego u szczurów i królików po podaniu dożylnym i podskórnym.
aberracja chromosomowa, dawka tolerowana, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, nieplanowana synteza DNA, O-glukuronid tapentadolu, ośrodkowy układ nerwowy, parametry neurobehawioralne, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, przenikanie do mleka, przeżywalność w macicy, receptor opioidowy μ, rozwój postnatalny, tapentadol, test Amesa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Meprelon 16 mg
Metyloprednizolon, substancja czynna Meprelonu, wykazuje niską toksyczność ostrą po podaniu doustnym u szczurów, z LD50 powyżej 4 g/kg masy ciała. W badaniach toksyczności podostrej i przewlekłej u różnych modeli zwierzęcych zaobserwowano efekty farmakodynamiczne, takie jak policytemia, limfopenia, zanik grasicy i kory nadnerczy oraz zwiększone gromadzenie glikogenu w wątrobie. Długotrwałe podawanie dużych dawek (3 i 10 mg/kg m.c.) prowadziło do osłabienia odporności, zmniejszonej aktywności szpiku kostnego, zaniku mięśni szkieletowych i gonad, polidypsji, biegunki oraz pogorszenia stanu ogólnego zwierząt. Test Amesa wykazał brak mutagenności metyloprednizolonu, jednak dane dotyczące potencjału karcynogennego są ograniczone i nie obejmują długoterminowych badań na zwierzętach.
dawka śmiertelna, działanie farmakodynamiczne, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, glikokortykosteroid, gromadzenie glikogenu, LD50, limfopenia, metyloprednizolon, osłabienie odporności, policytemia, polidypsja, rozszczep podniebienia, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność podostra, zaburzenia szpiku kostnego, zaburzenia wzrostu wewnątrzmacicznego, zanik gonad, zanik grasicy, zanik kory nadnerczy, zanik mięśni szkieletowych - Leksykon substancji czynnych
Bilobalid – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Bilobalid, aktywny składnik wyciągów z liści Ginkgo biloba, występuje w preparatach leczniczych w stężeniach od 1,0 do 7,68 mg na tabletkę (w zależności od produktu). Badania toksyczności przewlekłej na szczurach i psach, przy dawkach do 500 mg/kg mc. u szczurów i 400 mg/kg mc. u psów, wykazały niski profil toksyczności, z jedynie niewielkimi objawami toksyczności u psów przy najwyższych dawkach. Dane dotyczące wpływu bilobalidu na rozrodczość są ograniczone i niejednoznaczne – nie stwierdzono jednoznacznych efektów teratogennych czy embriotoksycznych, jednak niektóre badania wskazywały na zaburzenia płodności i krwawienia z pochwy u myszy oraz zmiany rozwojowe u zarodków kurzych, co wymaga dalszej weryfikacji.
bezocze, bilobalid, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, enzym wątrobowy, genotoksyczność, ginkgo biloba, guz tarczycy, hipopigmentacja, krwawienie podskórne, miłorzęb japoński, mutagenność, objaw toksyczności, parametr rozrodczy, potencjał mutagenny, rak wątrobowokomórkowy, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na rozród, uszkodzenie DNA - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Apo-Flutam 250 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa flutamidu wykazały zróżnicowaną toksyczność ostrej dawki w zależności od gatunku, z LD50 wynoszącymi 3258 mg/kg u samców szczurów, 2768 mg/kg u samic szczurów, 1653 mg/kg u samców myszy, 218 mg/kg u samców świnek morskich oraz >1000 mg/kg u psów i kotów. Objawy toksyczności obejmowały spowolnienie czynności życiowych, niezborność ruchów i łzawienie u gryzoni oraz zmniejszone łaknienie, uspokojenie i wymioty u psów i kotów. W długoterminowych badaniach 52-tygodniowych na szczurach zaobserwowano dawkozależne zmniejszenie masy ciała oraz toksyczne zmiany w narządach układu rozrodczego, w tym zmniejszenie rozmiarów stercza, pęcherzyków nasiennych i nerek, a przy dawkach 18-krotnie wyższych niż u ludzi – zmiany strukturalne jąder, powiększenie wątroby i zmniejszenie laktacji u samic. Dodatkowo stwierdzono rozrost i obrzęk komórek śródmiąższowych jąder, gruczolaki tych komórek, zmniejszenie spermatogenezy, zanik prostaty i pęcherzyków nasiennych, rak sutków oraz zanikanie komórek przysadki mózgowej.
cykl estrogenowy, działanie antyandrogenne, działanie rakotwórcze, feminizacja, flutamid, komórki śródmiąższowe jąder, LD50, modyfikacja DNA, mutagenność, pęcherzyki nasienne, podanie doustne, potencjał mutagenny, powiększenie wątroby, rak sutka, test Amesa, toksyczność flutamidu, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, zaburzenia rozwojowe, zanik prostaty, zanik przysadki mózgowej, zapłodnienie, zmiany histologiczne, zmniejszenie masy ciała, zmniejszenie spermatogenezy, zmniejszona spermatogeneza - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Enterol Forte 500 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa Saccharomyces boulardii CNCM I-745, przeprowadzona na szczurach, myszach, królikach oraz psach, wykazała brak toksyczności ostrej i przewlekłej nawet przy wysokich dawkach preparatu. Nie zaobserwowano zmian patologicznych w narządach wewnętrznych ani zaburzeń biochemicznych w badanych parametrach krwi, co potwierdza dobrą tolerancję organizmu na podawany lek. Dodatkowo, test Amesa przeprowadzony dla preparatu Enterol Forte nie wykazał działania mutagennego, wskazując na brak potencjału genotoksycznego Saccharomyces boulardii.
badania toksykologiczne, działanie mutagenne, Enterol Forte, liofilizowane drożdżaki, mutagenność, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa leku, Saccharomyces boulardii, Saccharomyces boulardii CNCM I-745, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wpływ na rozrodczość, zaburzenia biochemiczne, zmiany histopatologiczne - Leksykon substancji czynnych
Chlordiazepoksyd – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Analiza dostępnej dokumentacji przedklinicznej dotyczącej chlordiazepoksydu, substancji czynnej preparatu Elenium (dostępnego w dawkach 5 mg, 10 mg i 25 mg w formie tabletek drażowanych), ujawnia istotne braki w zakresie oceny bezpieczeństwa długoterminowego stosowania. Brakuje danych z podstawowych testów mutagenności, takich jak test Amesa, test aberracji chromosomowych in vitro oraz test mikrojądrowy in vivo, które są standardem w ocenie potencjału mutagennego substancji farmaceutycznych. Ponadto, nie przedstawiono wyników długookresowych badań na modelach zwierzęcych (szczury, myszy) trwających 18-24 miesiące, które pozwoliłyby ocenić ryzyko kancerogenne przy przewlekłej ekspozycji na chlordiazepoksyd. Brak jest również danych dotyczących toksyczności przewlekłej, wpływu na rozrodczość oraz rozwój płodu, co ogranicza pełną ocenę profilu bezpieczeństwa tej substancji w kontekście długotrwałej terapii.
aberracja chromosomowa, badanie kancerogenności, badanie mutagenności, badanie przedkliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, chlordiazepoksyd, długotrwała terapia, pochodna benzodiazepiny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, preparat Elenium, profil bezpieczeństwa przedkliniczny, rozwój płodu, stosunek korzyści do ryzyka, tabletka drażowana, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność przewlekła, wpływ na rozrodczość - Leksykon substancji czynnych
Tymolol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Tymolol, beta-adrenolityk stosowany głównie w leczeniu jaskry, wykazuje akceptowalny profil bezpieczeństwa potwierdzony licznymi badaniami przedklinicznymi na zwierzętach. Dawki śmiertelne LD50 dla maleinianu tymololu podawanego doustnie wynoszą 1190 mg/kg u myszy i 900 mg/kg u szczurów. W badaniach toksyczności chronicznej u psów i szczurów obserwowano jedynie bradykardię oraz zwiększenie masy serca, nerek i wątroby, bez istotnych zmian patologicznych. Tymolol nie wykazuje istotnego potencjału mutagennego w testach in vivo i in vitro, a wyniki testu Amesa wskazują na brak wyraźnej zależności dawka-odpowiedź. W badaniach rakotwórczych u szczurów i myszy zaobserwowano wzrost częstości niektórych nowotworów przy dawkach wielokrotnie przekraczających maksymalne dawki kliniczne (300-500 mg/kg/dobę), co nie ma bezpośredniego przełożenia na ryzyko u ludzi. Nie stwierdzono działania teratogennego, a wpływ na reprodukcję był minimalny nawet przy dawkach do 150-krotnie wyższych niż kliniczne.
Istotnym klinicznie aspektem jest hamowanie gojenia się ran rogówki przy częstym (częściej niż raz na dobę) miejscowym podawaniu tymololu, co ma znaczenie u pacjentów po zabiegach okulistycznych lub z uszkodzeniami rogówki. Badania nad preparatami złożonymi zawierającymi tymolol i inne substancje aktywne (latanoprost, dorzolamid, bimatoprost, trawoprost, tafluprost) potwierdziły akceptowalny profil bezpieczeństwa tych kombinacji. W badaniach na małpach odnotowano zmiany charakterystyczne dla prostanoidów, takie jak zwiększenie szpary powiekowej i pigmentacji tęczówki, przy stosowaniu trawoprostu z tymololem. Podsumowując, dane przedkliniczne wskazują na niski potencjał toksyczny tymololu przy dawkach klinicznych, a obserwowane działania niepożądane pojawiają się głównie przy ekspozycji wielokrotnie przekraczającej dawki stosowane u ludzi.
badanie cytogenetyczne, badanie farmakologiczne, beta-adrenolityk, bimatoprost, bradykardia, dorzolamid, działanie teratogenne, farmakokinetyka, genotoksyczność, gojenie rogówki, gruczolakorak sutka, guz chromochłonny nadnerczy, jaskra, kostnienie, latanoprost, LD50, maleinian tymololu, nowotwór płuc, pigmentacja tęczówki, potencjał mutagenny, prolaktyna, przepływ pępowinowy, szpara powiekowa, tafluprost, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność, toksyczność reprodukcyjna, trawoprost, uszkodzenie rogówki, zabieg okulistyczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Meprelon 250 mg
Dane przedkliniczne dotyczące metyloprednizolonu sodu bursztynianu (Meprelon) wskazują na niską toksyczność ostrą, z LD50 po podaniu dożylnym wynoszącą do 650 mg/kg u szczurów i 770 mg/kg u myszy. Przewlekłe podawanie leku w dawkach 3 i 10 mg/kg/dobę wywołuje charakterystyczne zmiany farmakodynamiczne, takie jak policytemia, limfopenia, zanik grasicy i kory nadnerczy oraz zwiększone gromadzenie glikogenu w wątrobie. Dodatkowo obserwuje się immunosupresję, osłabienie odporności na zakażenia, zmniejszenie aktywności szpiku kostnego, zanik mięśni szkieletowych oraz zmiany w układzie rozrodczym (np. zmniejszenie masy jąder i gruczołu krokowego u psów, zmiany masy jąder i jajników u szczurów). Występują także objawy ogólnoustrojowe, takie jak nadmierne pragnienie i biegunka, co wskazuje na szeroki zakres działań niepożądanych przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek.
dawka letalna, działanie mutagenne i rakotwórcze, glikokortykosteroid, gromadzenie glikogenu, immunosupresja, limfopenia, metyloprednizolon sodu bursztynian, policytemia, rozszczep podniebienia, ryzyko teratogenne, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, zaburzenie wzrostu płodu, zahamowanie szpiku kostnego, zanik grasicy, zanik mięśni - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hedecton 700 mg/100 ml
Produkt leczniczy Hedecton, zawierający suchy wyciąg z liści bluszczu pospolitego (Hedera helix L.) w stężeniu 700 mg/100 ml, posiada ograniczone dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania. Test mutagenności Amesa nie wykazał działania mutagennego, co eliminuje obawy o potencjalne mutagenne właściwości preparatu. Niemniej jednak, brak jest kompleksowych badań dotyczących toksyczności reprodukcyjnej oraz kancerogenności, co stanowi istotne ograniczenie w pełnej ocenie profilu bezpieczeństwa, zwłaszcza w kontekście długotrwałego stosowania i wpływu na funkcje rozrodcze oraz potencjał kancerogenny. Mimo niedostatków danych przedklinicznych, bezpieczeństwo stosowania Hedectonu w zalecanych dawkach zostało potwierdzone na podstawie długotrwałego doświadczenia klinicznego u ludzi. Obserwacje kliniczne wskazują na akceptowalny profil bezpieczeństwa preparatu roślinnego, co jest kluczowe przy interpretacji niekompletnych danych przedklinicznych. W praktyce klinicznej głównym źródłem informacji o bezpieczeństwie pozostaje doświadczenie kliniczne, co jest typowe dla wielu leków roślinnych, gdzie dane przedkliniczne często uzupełniane są obserwacjami z zastosowania u pacjentów.
- Leksykon substancji czynnych
Chmiel – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania szyszek chmielu (Humulus lupulus L., flos) wskazują na niską toksyczność zarówno przy podawaniu krótkotrwałym, jak i przewlekłym. Testy mutagenności, takie jak test Amesa z wykorzystaniem szczepów Salmonella typhimurium TA98 i TA100, wykazały słaby potencjał mutagenny wyciągów wodno-alkoholowych z chmielu, jednak bardziej zaawansowane badania genotoksyczności przyniosły wyniki negatywne, sugerując brak istotnego ryzyka genotoksycznego. Brak jest jednak danych dotyczących genotoksyczności wyciągów wodnych oraz kompleksowych badań karcynogenności, co stanowi istotną lukę w ocenie bezpieczeństwa. W dokumentacji produktu Nervosol K wskazano możliwość efektu genotoksycznego i rakotwórczego przy znacznej ekspozycji na promieniowanie UV, jednak bez potwierdzenia mechanizmu specyficznego dla substancji czynnych chmielu.
badanie karcynogenności, działanie estrogenne, działanie rakotwórcze, działanie uspokajające i nasenne, frakcja wodna, gonadotropina, Lupuli strobili, mutagenność i genotoksyczność, nalewka z szyszek chmielu, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, promieniowanie UV, rozwój potomstwa, ryzyko genotoksyczne, Salmonella typhimurium, szyszka chmielu, test Amesa, toksyczność ostra i przewlekła, tradycyjny produkt leczniczy roślinny, wpływ na reprodukcję, wrażliwość jajników - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tarfazolin 1 g
Analiza dostępnych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania cefazoliny, substancji czynnej leku Tarfazolin (1 g cefazoliny sodowej), wskazuje na istotne braki w dokumentacji toksykologicznej. Nie przeprowadzono długoterminowych badań oceniających potencjał rakotwórczy i mutagenny, a także brak jest danych dotyczących toksyczności ostrej, podostrej i przewlekłej. Ponadto, nie dysponujemy informacjami na temat wpływu cefazoliny na rozwój zarodkowo-płodowy, teratogenność oraz toksyczność reprodukcyjną. Brak jest również wyników testów genotoksyczności, takich jak test Amesa, test mikrojądrowy czy ocena aberracji chromosomowych, co ogranicza pełną ocenę bezpieczeństwa genetycznego tego antybiotyku beta-laktamowego.
aberracja chromosomowa, antybiotyk beta-laktamowy, cefalosporyna pierwszej generacji, cefazolina, cefazolina sodowa, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, rozwój zarodkowo-płodowy, teratogenność, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność reprodukcyjna, właściwości mutagenne, właściwości rakotwórcze - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Neoparin 100 mg/ml
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa enoksaparyny sodowej, substancji czynnej Neoparinu, obejmowała szeroki zakres badań toksykologicznych, mutagennych oraz reprodukcyjnych na różnych gatunkach zwierząt. W badaniach toksyczności podprzewlekłej (13 tygodni) i przewlekłej (26 tygodni) podawano dawki 15 mg/kg i 10 mg/kg masy ciała/dobę odpowiednio, drogą podskórną i dożylną, nie obserwując działań niepożądanych poza oczekiwanym efektem przeciwzakrzepowym. Testy mutagenności (Amesa, mutacje komórek chłoniaka) oraz klastogenności (aberracje chromosomalne w limfocytach ludzkich in vitro i szpiku kostnym szczura in vivo) nie wykazały potencjału genotoksycznego. Badania teratogenności na ciężarnych szczurach i królikach, z dawkami do 30 mg/kg/dobę, nie potwierdziły działania teratogennego ani toksycznego na płód. Ponadto, podawanie enoksaparyny w dawkach do 20 mg/kg/dobę nie wpłynęło negatywnie na płodność i zdolności rozrodcze szczurów obu płci.
aberracja chromosomalna, aberracja chromosomalna limfocytów, aberracja chromosomalna szpiku kostnego, badanie toksykologiczne, działanie niepożądane, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, działanie toksyczne, enoksaparyna sodowa, lek przeciwzakrzepowy, mutacja komórek chłoniaka, mutagenność, Neoparin, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, teratogenność, test Amesa, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Lignox 50 mg/g
Chlorowodorek lidokainy w żelu Lignox (50 mg/g) jest przeciwwskazany w okresie ciąży ze względu na brak wystarczających danych potwierdzających jego bezpieczeństwo. Badania na modelu zwierzęcym (szczury) wykazały, że dawki 6,6 razy wyższe niż terapeutyczne nie wpływają negatywnie na płodność ani rozwój płodu, jednak brak jest danych klinicznych u ludzi. Ponadto, kompleksowe testy genotoksyczności, w tym test Amesa, test aberracji chromosomów oraz test mikrojąderkowy, nie wykazały działania mutagennego lidokainy, co jest istotne dla oceny bezpieczeństwa reprodukcyjnego, choć nie stanowi wystarczającego dowodu na bezpieczeństwo stosowania w ciąży.
aberracja chromosomowa, alternatywne metody terapii, aparat mitotyczny, badanie genotoksyczności, bezpieczeństwo reprodukcyjne, chlorowodorek lidokainy, płodność, potencjał mutagenny, przeciwwskazanie leku, przenikanie do mleka, stosowanie leku w ciąży, test Amesa, test mikrojąderkowy, uszkodzenie chromosomów, wiek reprodukcyjny - Leksykon substancji czynnych
Zieleń indocyjaninowa – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Zieleń indocyjaninowa, substancja czynna produktu Verdye, została poddana badaniom toksyczności ostrej na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych. Wartości LD50 po podaniu dożylnym wynosiły 87 mg/kg u szczurów, 60 mg/kg u myszy oraz 50-80 mg/kg u królików, natomiast po podaniu dootrzewnowym u myszy LD50 wyniosła 650 mg/kg. W badaniach tych nie zaobserwowano zmian makroskopowych ani histopatologicznych w tkankach zwierząt. Potencjał genotoksyczny zieleni indocyjaninowej oceniono za pomocą testu Amesa, testu mutacji genów w locus kinazy tymidynowej (TK+/-) oraz testu aberracji chromosomowej na komórkach V79, które nie wykazały mutagenności substancji.
aberracja chromosomowa, chłoniak mysi, doświadczenie kliniczne, genotoksyczność, karcynogenność, kinaza tymidynowa, LD50, mutacja genowa, mutacja punktowa, mutagen, podanie dootrzewnowe, podanie dożylne, profil bezpieczeństwa, Salmonella typhimurium, teratogenność, test Amesa, toksyczność genetyczna, toksyczność ostra, wpływ na rozród, zieleń indocyjaninowa, zmiany histopatologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Madopar 250 mg 200 mg + 50 mg
Przedkliniczne dane dotyczące produktu leczniczego Madopar (lewodopa + benzerazyd) nie obejmują specyficznych badań karcynogenności ani wpływu na płodność u zwierząt doświadczalnych. Test Amesa wykazał brak działania mutagennego, jednak nie przeprowadzono innych badań genotoksyczności. Badania teratogenności na modelach zwierzęcych (myszy, szczury, króliki) przy dawkach odpowiednio do 400 mg/kg, 600 mg/kg, 250 mg/kg oraz 120-150 mg/kg masy ciała nie wykazały efektów teratogennych ani negatywnego wpływu na rozwój szkieletu.
badanie toksykologiczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, karcynogeneza, lewodopa benzerazyd, Madopar, model zwierzęcy, mutacja genowa, pacjent pediatryczny, potencjał mutagenny, rozwój kostny, test Amesa, toksyczność reprodukcyjna, układ kostny, zgon wewnątrzmaciczny - Leksykon substancji czynnych
Testosteron undecylan – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa testosteronu undecylanu, substancji czynnej preparatu Nebido, wykazały, że jego profil toksykologiczny jest zgodny z oczekiwanym działaniem androgenowym, bez wykrycia niespecyficznych efektów toksycznych. Testosteron nie wykazał właściwości mutagennych w testach in vitro, takich jak test Amesa oraz badania na komórkach jajnikowych chomika. Jednakże badania na zwierzętach, zwłaszcza na szczurach, wskazały na zwiększone ryzyko rozwoju raka gruczołu krokowego po terapii androgenowej, co sugeruje potencjalne działanie promocyjne testosteronu na nowotwory indukowane karcynogenami. Znaczenie kliniczne tych obserwacji wymaga dalszych badań, szczególnie w kontekście długotrwałego stosowania u ludzi.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pelafen MED 20 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa suchego wyciągu z korzenia Pelargonium sidoides DC i Pelargonium reniforme Curt., zawartego w produkcie leczniczym Pelafen MED, wykazały brak potencjału mutagennego. Test Amesa, stosowany jako standardowa metoda oceny mutagenności, potwierdził negatywny wynik dla ekstraktu, co wskazuje na brak zdolności do indukowania mutacji genetycznych w szczepach Salmonella typhimurium. Produkt zawiera 20 mg suchego wyciągu o stosunku ekstraktu 4-7:1, pozyskanego przy użyciu 14% etanolu (V/V). Dane te stanowią istotny element oceny bezpieczeństwa przed wprowadzeniem do stosowania klinicznego.
badanie toksykologiczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, korzeń pelargonii, mutagenność, Pelargonii radicis extractum siccum, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, Salmonella typhimurium, test Amesa, toksyczny wpływ na rozród - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ginkgoherb 240 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa wyciągu z liści miłorzębu japońskiego (Ginkgo biloba L.) wykazały brak istotnej toksyczności przewlekłej u szczurów przy dawkach do 500 mg/kg masy ciała (czynnik bezpieczeństwa do 16,8) oraz u psów przy dawkach do 400 mg/kg (czynnik bezpieczeństwa do 46,3), z niewielkimi objawami toksyczności jedynie u psów w najwyższych dawkach. Dane dotyczące wpływu na funkcje rozrodcze są niejednoznaczne – starsze badania na szczurach, królikach i myszach nie wykazały działania teratogennego ani embriotoksycznego, natomiast inne badania wskazywały na negatywny wpływ na płodność, krwawienia z pochwy oraz zmiany rozwojowe u zarodków kurzych. Brak jest kompleksowych i jednoznacznych badań toksyczności reprodukcyjnej dla tego preparatu.
anoftalmia, badanie genotoksyczności, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, efekt genotoksyczny, enzym wątrobowy, funkcja rozrodcza, guz tarczycy, hipopigmentacja, krwawienie podskórne, krwawienie z pochwy, miłorzęb japoński, płodność, potencjał karcinogenny, potencjał mutagenny, rak wątrobowokomórkowy, test Amesa, toksyczność matczyna, toksyczność przewlekła, wyciąg z miłorzębu japońskiego, zahamowanie wzrostu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Meprelon 8 mg
Dane przedkliniczne dotyczące metyloprednizolonu wskazują na niską toksyczność ostrej dawki doustnej, z wartością LD50 powyżej 4 g/kg masy ciała u szczurów. W badaniach na zwierzętach zaobserwowano typowe dla glikokortykosteroidów efekty farmakodynamiczne, takie jak policytemia, limfopenia, zanik grasicy i kory nadnerczy oraz zwiększone gromadzenie glikogenu w wątrobie. Długotrwałe podawanie dużych dawek (3 i 10 mg/kg) prowadziło do immunosupresji, osłabienia szpiku kostnego, zaniku mięśni szkieletowych i gonad, polidypsji, biegunki oraz pogorszenia stanu ogólnego zwierząt. Test Amesa wykazał brak potencjału mutagennego, jednak brak jest danych dotyczących karcynogenności przy długotrwałym stosowaniu.
działanie karcynogenne, glikokortykosteroid, gromadzenie glikogenu, LD50, limfopenia, metyloprednizolon, osłabienie odporności, policytemia, polidypsja, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, rozszczep podniebienia, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, zaburzenie wzrostu wewnątrzmacicznego, zahamowanie szpiku kostnego, zanik gonad, zanik grasicy, zanik kory nadnerczy, zanik mięśni szkieletowych - Leksykon substancji czynnych
Urapidyl – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Urapidyl, lek przeciwnadciśnieniowy, wykazuje niską toksyczność ostrą z wartościami LD50 wynoszącymi 508-750 mg/kg (doustnie) oraz 140-260 mg/kg (dożylnie) u zwierząt. Objawy toksyczności obejmują uspokojenie polekowe, duszność, tachykardię, hipotonię, drżenia i drgawki, które są odwracalne w ciągu kilku godzin. W badaniach przewlekłych, dawki do 250 mg/kg (szczury) i do 64 mg/kg (psy) wywoływały uspokojenie, drżenia oraz zmiany w cyklu rujowym i masie macicy, jednak bez istotnych zmian histopatologicznych. Badania genotoksyczności (m.in. test Amesa, testy na limfocytach ludzkich) oraz rakotwórczości (18-24 miesiące u myszy i szczurów) nie wykazały ryzyka mutagennego ani kancerogennego dla ludzi. Podwyższone stężenie prolaktyny u gryzoni, prowadzące do rozrostu tkanki gruczołu mlecznego, nie jest spodziewane u ludzi przy dawkach terapeutycznych.
badanie rakotwórczości, badanie toksyczności ostrej, badanie toksykokinetyczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, hepatocyt szczura, LD50, lek przeciwnadciśnieniowy, obniżenie ciśnienia krwi, śmiertelność płodów, śmiertelność zarodków, stężenie prolaktyny, test Amesa, test naprawy DNA, toksyczność ostra, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na rozród, urapidyl, uspokojenie polekowe, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fostimon 75 j.m.
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Fostimon (urofolitropina) obejmowały standardowe testy toksykologiczne, genotoksyczne oraz oceny tolerancji miejscowej. Wielokrotne podawanie rekombinowanego hormonu folikulotropowego (FSH) nie wykazało istotnej toksyczności ogólnoustrojowej, a test Amesa potwierdził brak działania mutagennego. Nie przeprowadzono jednak dedykowanych badań dotyczących potencjału rakotwórczego, co jest typowe dla hormonów peptydowych. Ocena tolerancji miejscowej na królikach po podskórnym podaniu wykazała dobrą tolerancję i brak istotnych reakcji w miejscu iniekcji.
badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, FSH, hormon folikulotropowy, hormon peptydowy, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, rozwój zarodkowo-płodowy, śmiertelność zarodkowo-płodowa, test Amesa, toksyczność ogólnoustrojowa, tolerancja miejscowa, urofolitropina, wstrzyknięcie podskórne, zaburzenie płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Meaxin 100 mg
Profil bezpieczeństwa imatynibu został szczegółowo oceniony w badaniach przedklinicznych na szczurach, psach, małpach i królikach. Zaobserwowano toksyczne działanie na układ krwiotwórczy (łagodne do umiarkowanego zmiany hematologiczne i zmiany w szpiku kostnym), wątrobę (zwiększona aktywność aminotransferaz, ciężkie uszkodzenia u psów po 2 tygodniach), nerki (ogniskowa mineralizacja i nefroza u małp, rozrost nabłonka u szczurów przy dawce ≥6 mg/kg przez 13 tygodni) oraz układ odpornościowy (zwiększona częstość zakażeń oportunistycznych). Poziom NOAEL u małp ustalono na 15 mg/kg, co odpowiada około 1/3 maksymalnej dawki stosowanej u ludzi (800 mg). Ocena genotoksyczności wykazała brak działania genotoksycznego w większości testów in vitro i in vivo, z wyjątkiem działania klastogennego w komórkach jajnika chomika chińskiego oraz mutagenności dwóch produktów pośrednich procesu wytwarzania. W badaniach reprodukcyjnych u samców szczurów dawka 60 mg/kg (zbliżona do maksymalnej dawki klinicznej) powodowała zmniejszenie masy jąder i najądrzy oraz obniżenie ruchliwości plemników, a u samic dawki ≥30 mg/kg powodowały zmniejszenie spermatogenezy i zwiększoną utratę poimplantacyjną płodów. Działanie teratogenne obserwowano u szczurów przy dawkach ≥100 mg/kg, obejmujące m.in. brak kości czaszki i przepuklinę mózgową.
aberracja chromosomowa, aminotransferazy, azot mocznikowy, badanie przedkliniczne, brodawczak pęcherza moczowego, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, gruczolak nerek, gruczolak przytarczycy, gruczolakorak jelita cienkiego, guz rdzenia nadnerczy, hiperplazja przewodów żółciowych, imatynib, kardiomiopatia, martwica komórek wątrobowych, martwica przewodów żółciowych, mineralizacja ogniskowa, nefroza cewek nerkowych, niewydolność serca, przepuklina mózgowa, przerost mięśnia sercowego, przewlekła choroba nerek, rozstrzeń jam serca, rozszerzenie cewek nerkowych, szpik kostny, test Amesa, test chłoniaka mysiego, toksyczność leku, układ krwiotwórczy, zakażenie oportunistyczne, zmiany hematologiczne, zmiany histopatologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib Stada 100 mg
Profil bezpieczeństwa dazatynibu został szczegółowo oceniony w badaniach nieklinicznych in vitro i in vivo na różnych gatunkach zwierząt, w tym myszach, szczurach, małpach i królikach. Najistotniejsza toksyczność dotyczyła układu pokarmowego (jelito jako główny narząd docelowy), krwiotwórczego (zmiany erytrocytów i szpiku kostnego) oraz limfatycznego (redukcja limfocytów i masy narządów limfatycznych), przy czym zmiany te miały charakter odwracalny po zakończeniu leczenia. W badaniach u małp stwierdzono mineralizację śródmiąższową nerek, bez istotnych zaburzeń funkcji układu moczowego. Dazatynib wpływał na hemostazę pierwotną, hamując agregację płytek i wydłużając czas krwawienia, jednak nie wywoływał samoistnych krwotoków. Pomimo potencjalnego wpływu na kanał potasowy hERG i włókna Purkinjego, badania in vivo nie wykazały wydłużenia odstępu QT ani innych zaburzeń elektrokardiograficznych. Ocena genotoksyczności wykazała brak mutagenności in vivo, choć w warunkach in vitro zaobserwowano działanie klastogenne.
agregacja płytek krwi, badanie niekliniczne, brodawczak, czas krwawienia, dazatynib, działanie fototoksyczne, działanie immunosupresyjne, działanie klastogenne, działanie teratogenne, gruczolak prostaty, hemostaza pierwotna, kanał potasowy hERG, mineralizacja śródmiąższowa nerek, odstęp QT, potencjał rakotwórczy, rak płaskonabłonkowy, repolaryzacja komór, rozwój zarodkowo-płodowy, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność przewodu pokarmowego, układ krwiotwórczy, węzeł chłonny, włókna Purkinjego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Temozolomide Fair-Med 180 mg
Przedkliniczne badania toksyczności temozolomidu, przeprowadzone na szczurach i psach, wykazały, że głównymi narządami docelowymi działania toksycznego są szpik kostny (mielosupresja), układ siateczkowo-śródbłonkowy, jądra oraz układ pokarmowy. W badaniach stosowano różne schematy dawkowania, w tym pojedynczy cykl 5-dniowy z 23-dniową przerwą, 3 oraz 6 cykli. Dawki śmiertelne dla 60-100% zwierząt wiązały się z występowaniem zwyrodnienia siatkówki, jednak efekt ten nie był obserwowany w badaniach klinicznych u ludzi, co wskazuje na ograniczone znaczenie kliniczne przy stosowaniu terapeutycznych dawek. Dawka kliniczna u pacjentów jest zbliżona do minimalnej dawki śmiertelnej u zwierząt, co podkreśla węższy margines bezpieczeństwa u modeli zwierzęcych. Jako czuły wskaźnik toksyczności zidentyfikowano zależne od dawki zmniejszenie liczby leukocytów i płytek krwi, co koreluje z mielotoksycznością obserwowaną u pacjentów.
aberracja chromosomowa, działanie kancerogenne, embriotoksyczność, genotoksyczność, gruczolak podstawnokomórkowy, lek cytotoksyczny, leukocyty, limfocyty krwi obwodowej, mielosupresja, mielotoksyczność, morfologia krwi, odpowiedź mutagenna, płytki krwi, rak piersi, rogowiak kolczystokomórkowy skóry, środek alkilujący, szpik kostny, temozolomid, teratogenność, test Amesa, toksyczność leku, układ krwiotwórczy, układ siateczkowo-śródbłonkowy, zmiany przednowotworowe, zwyrodnienie siatkówki - Leksykon substancji czynnych
Benzerazyd – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Benzerazyd, stosowany w terapii choroby Parkinsona w połączeniu z lewodopą (np. w preparacie Madopar), wykazuje w badaniach przedklinicznych brak działania mutagennego w teście Amesa oraz brak teratogenności w modelach zwierzęcych (myszy: 400 mg/kg mc., szczury: 600 i 250 mg/kg mc., króliki: 120 i 150 mg/kg mc.). Nie przeprowadzono jednak badań oceniających potencjał rakotwórczy ani wpływ na płodność, co stanowi istotną lukę w ocenie bezpieczeństwa. W badaniach toksyczności reprodukcyjnej zaobserwowano niekorzystne efekty przy dawkach toksycznych dla samic: u królików zwiększoną śmiertelność wewnątrzmaciczną płodów oraz u szczurów zmniejszenie masy płodów, co sugeruje pośredni mechanizm związany z toksycznością matczyną.
badanie toksykologiczne, benzerazyd, choroba Parkinsona, dane przedkliniczne, dawka toksyczna, działanie mutagenne, działanie teratogenne, karcinogenność, lewodopa, Madopar, potencjał genotoksyczny, teratogenność, test Amesa, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, zgon wewnątrzmaciczny płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – IASOglio 2 GBq/ml
Produkt leczniczy IASOglio, zawierający fluoroetylo-L-tyrozynę znakowaną izotopem 18F, przeszedł ograniczone badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa, skupiające się głównie na toksyczności ostrej. W badaniach na szczurach podanie dożylne pojedynczej dawki 5 ml/kg masy ciała nie wywołało zgonów, co wskazuje na korzystny profil bezpieczeństwa w kontekście jednorazowego podania. Nie przeprowadzono jednak standardowych testów mutagenności (np. test Amesa, aberracji chromosomowych, mikrojądrowy) ani badań długoterminowych oceniających potencjalne działanie rakotwórcze fluoroetylo-L-tyrozyny (18F). Ze względu na krótki okres półtrwania izotopu fluoru-18 (110 minut) oraz jednorazowy charakter podania diagnostycznego, ekspozycja na promieniowanie jonizujące jest ograniczona czasowo, co zmniejsza ryzyko długotrwałych efektów toksycznych.
aberracja chromosomowa, badanie toksykologiczne, działanie immunotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, fluor-18, fluoroetylo-L-tyrozyna, model zwierzęcy, okres półtrwania, promieniowanie jonizujące, substancja pomocnicza, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność subchroniczna, tolerancja tkankowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Betafact 250 IU 250 j.m./fiolkę
Ludzki czynnik IX zawarty w preparacie Betafact jest homologiem endogennego czynnika IX, wykazującym identyczne właściwości farmakodynamiczne i farmakokinetyczne. Badania przedkliniczne, w tym test Amesa, nie wykazały potencjału mutagennego tego białka. Testy tolerancji miejscowej na modelu królików potwierdziły dobrą tolerancję po standardowym podaniu dożylnym oraz po przypadkowym podaniu parawenalnym i dotętniczym, co wskazuje na niskie ryzyko miejscowych powikłań nawet przy nieprawidłowym podaniu. Standardowe badania dotyczące wpływu na reprodukcję nie zostały przeprowadzone, co pozostawia lukę w danych dotyczących wpływu na płodność, rozwój zarodka, przebieg ciąży i rozwój pourodzeniowy.
białko osoczowe, działanie mutagenne, endogenny czynnik IX, ludzki czynnik IX, ludzki czynnik krzepnięcia IX, płodność, podanie dotętnicze, podanie dożylne, potencjał mutagenny, rekonstytucja, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodka i płodu, test Amesa, toksyczność reprodukcyjna, tolerancja miejscowa, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Clarithromycin Genoptim 500 mg
Przedkliniczne badania toksyczności klarytromycyny obejmowały ocenę ostrej, podostrej i przewlekłej toksyczności, wpływu na rozrodczość, teratogenność oraz mutagenność na różnych gatunkach zwierząt (myszy, szczury, psy, małpy). Dawka śmiertelna (LD50) przekraczała 5 g/kg mc. w toksyczności ostrej. W badaniach podostrych i przewlekłych tolerancja różniła się między gatunkami: naczelne tolerowały 100 mg/kg mc./dobę przez 14 dni i 35 mg/kg mc./dobę przez miesiąc bez działań niepożądanych, szczury tolerowały do 75 mg/kg mc./dobę przez miesiąc, a psy do 50 mg/kg mc./dobę przez 14 dni. Dawki toksyczne wywoływały objawy takie jak wymioty, osłabienie, ślinotok, odwodnienie i zmiany w zachowaniu. U małp podawanie 400 mg/kg mc./dobę przez 28 dni spowodowało śmierć 2/10 zwierząt oraz żółte przebarwienie kału. Głównym narządem uszkodzonym była wątroba, z podwyższeniem enzymów wątrobowych (fosfataza alkaliczna, ALT, AST, γ-GT, dehydrogenaza mleczanowa), które normalizowały się po odstawieniu leku. Inne zmiany narządowe były rzadkie, choć u psów obserwowano zaczerwienienie spojówek i łzawienie, a przy bardzo dużych dawkach zmętnienie i obrzęk rogówki.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, badania płodności, cykl rujowy, dawka śmiertelna LD50, dehydrogenaza mleczanowa, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotransferaza, klarytromycyna, łzawienie, mutagenność, obrzęk rogówki, potencjał teratogenny, rozszczep podniebienia, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność podostra i przewlekła, uszkodzenie wątroby, wczesne poronienie, zaczerwienienie spojówek - Leksykon substancji czynnych
Fenoksyetanol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Fenoksyetanol, powszechnie stosowany w preparatach antyseptycznych do dezynfekcji skóry, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony szerokimi badaniami przedklinicznymi. Toksyczność ostra po podaniu doustnym u szczurów wynosi LD50 1,3-3,4 g/kg m.c., a u myszy 933 mg/kg m.c., natomiast po aplikacji skórnej LD50 przekracza 14 g/kg m.c. u szczurów i wynosi 5 ml/kg m.c. u królików, co wskazuje na bardzo niską toksyczność miejscową. W badaniach przewlekłych doustne podawanie fenoksyetanolu w dawce 400 mg/kg/dobę przez 90 dni u szczurów wywołało toksyczność nerkową i zmiany behawioralne, a u królików dawki >100 mg/kg/dobę przez 10 dni spowodowały hemolizę. Jednakże miejscowe stosowanie preparatów zawierających fenoksyetanol i oktenidynę nie wywoływało reakcji toksycznych ani na błonach śluzowych, ani na uszkodzonej skórze zwierząt, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania w dawkach terapeutycznych (do 2% stężenia). Fenoksyetanol nie wykazuje działania teratogennego ani embriotoksycznego, co potwierdzono w badaniach na ciężarnych królikach i szczurach, a także nie wpływa negatywnie na rozrodczość kolejnych pokoleń szczurów.
aberracje chromosomowe, aplikacja na skórę, dawka śmiertelna, działanie drażniące, działanie pierwotnie drażniące, działanie podrażniające, działanie teratogenne, działanie uczulające, fenoksyetanol, hemoliza, hemoliza erytrocytów, mutacje genowe, oktenidyny dichlorowodorek, podanie dootrzewnowe, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, resorpcja zwrotna, test Amesa, test Magnussona-Kligmana, test mikrojądrowy, toksyczność nerkowa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, tolerancja miejscowa, uszkodzenie skóry, worek spojówkowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Imatinib Zentiva 100 mg
W badaniach przedklinicznych imatynib wykazał toksyczność wielonarządową, ze szczególnym wpływem na wątrobę, nerki oraz układ hematologiczny u szczurów, psów, małp i królików. Zmiany hematologiczne były łagodne do umiarkowanych, a wątroba u psów wykazywała ciężkie uszkodzenia po 2-tygodniowym podaniu leku, objawiające się wzrostem enzymów wątrobowych i martwicą komórek. U małp obserwowano uszkodzenia nerek z mineralizacją i zwyrodnieniem cewek nerkowych oraz wzrost stężenia BUN i kreatyniny. Długotrwałe podawanie imatynibu wiązało się ze zwiększoną częstością zakażeń oportunistycznych. Poziom NOAEL ustalono na 15 mg/kg u małp, co odpowiada około 1/3 maksymalnej dawki u ludzi (800 mg) przeliczonej na powierzchnię ciała. Imatynib nie wykazał jednoznacznej genotoksyczności in vivo, jednak w testach in vitro wykazano działanie klastogenne oraz mutagenne dla niektórych produktów pośrednich procesu produkcji.
aberracja chromosomowa, aminotransferaza, azot mocznikowy, badanie rakotwórczości, brodawczak gruczołu, cewka nerkowa, chłoniak mysi, dawka NOEL, działanie klastogenne, genotoksyczność, hepatotoksyczność, kardiomiopatia, martwica komórek wątrobowych, mineralizacja, nefrotoksyczność, niewydolność serca, NOAEL, organogeneza, pęcherz moczowy, profil bezpieczeństwa imatynibu, przepuklina mózgowa, przewlekła choroba nerek, spermatogeneza, szpik kostny, teratogenność, test Amesa, toksyczność po podaniu, uszkodzenie nerek, zwyrodnienie cewek nerkowych - Leksykon substancji czynnych
Winorelbina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Winorelbina, alkaloid barwinka, wykazuje działanie genotoksyczne poprzez indukcję aneuploidii i poliploidii, co jest związane z jej wpływem na mikrotubule podczas mitozy, prowadząc do nieprawidłowego rozkładu chromosomów. Test Amesa nie potwierdził mutagenności, a badania rakotwórczości na myszach i szczurach, przy niskich dawkach i podawaniu dożylnym co 2 tygodnie, nie wykazały potencjału karcinogennego. W zakresie toksyczności reprodukcyjnej winorelbina wykazuje działanie embrio- i fetotoksyczne, objawiające się opóźnieniem wzrostu wewnątrzmacicznego i kostnienia, a także teratogenne (zrost kręgów, brakujące żebra) przy dawkach toksycznych dla matki. U męskiego układu rozrodczego obserwowano osłabienie spermatogenezy i zmniejszenie czynności wydzielniczej gruczołu krokowego oraz pęcherzyków nasiennych, jednak bez wpływu na płodność szczurów.
alkaloidy Vinca, aneuploidia, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, efekt hemodynamiczny, gruczoł krokowy, męski układ rozrodczy, mielosupresja, mikrotubule, mitoza, opóźnienie kostnienia, osłabienie spermatogenezy, pęcherzyki nasienne, poliploidia, potencjał karcinogenny, potencjał rakotwórczy, rakotwórczość, rozwój embrionalny, struktura chromosomów, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność reprodukcyjna, winorelbina, zaburzenia repolaryzacji, zahamowanie szpiku kostnego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Neoparin 40 mg/0,4 ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa enoksaparyny sodowej (Neoparin) obejmowały długoterminowe testy toksyczności na szczurach, psach i małpach, z dawkami do 15 mg/kg/dobę podawanymi podskórnie i dożylnie przez okresy 13 i 26 tygodni. Nie zaobserwowano działań niepożądanych poza oczekiwanym efektem przeciwzakrzepowym. Ocena mutagenności przeprowadzona w testach in vitro (m.in. test Amesa, test mutacji komórek chłoniaka) oraz in vivo (test aberracji chromosomalnej w komórkach szpiku szczura) nie wykazała aktywności mutagennej ani klastogennej. Badania teratogenności na ciężarnych szczurach i królikach, z dawkami do 30 mg/kg/dobę, nie potwierdziły działania teratogennego ani toksycznego na płód.
aberracja chromosomalna, aktywność anty-Xa, aktywność klastogenna, badanie mutagenności, badanie teratogenności, błona śluzowa jelit, depolimeryzacja zasadowa, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, działanie toksyczne, enoksaparyna sodowa, heparyna drobnocząsteczkowa, limfocyt ludzki, mutacja genowa, potencjał mutagenny, szpik kostny, test Amesa, toksyczność płodowa, wada rozwojowa - Leksykon substancji czynnych
Owoc kopru włoskiego – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa owocu kopru włoskiego (Foeniculum vulgare Miller sp. vulgare var. vulgare, fructus) wskazują na brak mutagenności wodnego wyciągu w teście Ames’a przeprowadzonym na szczepach Salmonella typhimurium TA98 i TA100. Składniki takie jak anetol wykazują słabe działanie mutagenne, natomiast estragol, mimo potencjalnego działania genotoksycznego, występuje w naparach w niskich, klinicznie nieistotnych stężeniach, co minimalizuje ryzyko dla pacjentów. Nie przeprowadzono specyficznych badań bezpieczeństwa na zwierzętach dla preparatu Digestonic zawierającego owoc kopru włoskiego, jednak długotrwałe stosowanie i empiryczne dane potwierdzają względne bezpieczeństwo tej substancji.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Symcloza 100 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa klozapiny, substancji czynnej preparatu Symcloza (dostępnego w dawkach 25 mg, 100 mg i 200 mg), obejmowały ocenę farmakologiczną, toksyczność po podaniu wielokrotnym, potencjał genotoksyczny oraz działanie rakotwórcze. Testy farmakologiczne wykazały akceptowalny profil bezpieczeństwa wobec układu sercowo-naczyniowego, oddechowego i ośrodkowego układu nerwowego. Badania toksyczności nie ujawniły istotnych zmian biochemicznych, hematologicznych ani histopatologicznych narządów wewnętrznych. Testy genotoksyczności, w tym test Amesa, aberracji chromosomowych i mikrojądrowy, nie wykazały mutagenności. Długoterminowe badania na modelach zwierzęcych nie potwierdziły działania onkogennego klozapiny.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne, badanie histopatologiczne, charakterystyka produktu leczniczego, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, klozapina, ośrodkowy układ nerwowy, parametry biochemiczne, potencjał genotoksyczny, potencjał onkogenny, test Amesa, test mikrojądrowy, test mutagenności, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy