Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania alprazolamu

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa alprazolamu obejmowały ocenę jego potencjału mutagennego, rakotwórczego, wpływu na płodność oraz działania na poszczególne układy narządowe. Wnioski z tych badań dostarczają istotnych informacji dotyczących profilu bezpieczeństwa alprazolamu w warunkach eksperymentalnych z uwzględnieniem dawek znacznie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi.¹

Badania mutagenności

Alprazolam został poddany ocenie potencjału mutagennego w testach in vitro oraz in vivo. W teście Amesa in vitro nie stwierdzono działania mutagennego substancji. Dodatkowo, alprazolam nie indukował aberracji chromosomowych w teście mikrojąder in vitro przeprowadzonym na szczurach, nawet przy zastosowaniu dawki 100 mg/kg masy ciała, która 500-krotnie przewyższa maksymalną dawkę terapeutyczną zalecaną u ludzi (10 mg na dobę).²

Badania rakotwórczości

Przeprowadzono dwuletnie badania biologiczne mające na celu ocenę potencjału rakotwórczego alprazolamu. Badania wykonano na dwóch gatunkach zwierząt laboratoryjnych:

• Szczury: dawki do 30 mg/kg masy ciała/dobę (150-krotnie przekraczające maksymalną dawkę zalecaną u ludzi)
• Myszy: dawki do 10 mg/kg masy ciała/dobę (50-krotnie przekraczające maksymalną dawkę zalecaną u ludzi)

W obu badaniach nie znaleziono dowodów na działanie rakotwórcze alprazolamu, co sugeruje niskie ryzyko karcinogenezy związane ze stosowaniem tej substancji.³

Wpływ na płodność

Badania na szczurach wykazały, że alprazolam nie wpływał negatywnie na płodność zwierząt aż do dawki 5 mg/kg masy ciała/dobę. Ta dawka jest 25-krotnie wyższa od maksymalnej dawki zalecanej u ludzi (10 mg na dobę). Wyniki te sugerują, że alprazolam nie wywołuje istotnego klinicznie wpływu na zdolności reprodukcyjne przy stosowaniu dawek terapeutycznych.⁴

Wpływ na narząd wzroku

Długoterminowe badania na szczurach wykazały, że doustne podawanie alprazolamu przez okres dwóch lat prowadzi do zależnych od dawki zmian w narządzie wzroku. Stosowano następujące dawki: 3, 10 i 30 mg/kg masy ciała/dobę, co odpowiada 15 do 150-krotnej wartości maksymalnej dawki zalecanej u ludzi (10 mg na dobę). Zaobserwowano:

• U samic: zwiększoną częstość występowania zaćmy
• U samców: wrastanie naczyń w rogówkę

Istotnym jest fakt, że zmiany w narządzie wzroku pojawiały się dopiero po 11 miesiącach leczenia, co wskazuje na konieczność długotrwałej ekspozycji na lek w wysokich dawkach dla rozwoju tych efektów.⁵

Badania toksyczności przewlekłej

W 12-miesięcznych badaniach toksyczności przewlekłej prowadzonych na psach zaobserwowano wystąpienie napadów drgawkowych po zastosowaniu dawki 3 mg/kg masy ciała/dobę, która jest 15-krotnie wyższa od maksymalnej dawki zalecanej u ludzi. Napady drgawkowe charakteryzowały się następującymi cechami:

• Zależność czasu trwania od zastosowanej dawki
• Zależność częstości występowania od dawki
• W niektórych przypadkach napady kończyły się zgonem zwierzęcia

Należy zaznaczyć, że nie ustalono jednoznacznie, czy te obserwacje można ekstrapolować na stosowanie alprazolamu u ludzi w warunkach klinicznych.⁶