test Amesa
Test Amesa (znany również jako test Amesa-Salmonella) to metoda badawcza stosowana w toksykologii i farmakologii do oceny potencjału mutagennego substancji chemicznych. Został opracowany przez Bruce’a Amesa w latach 70. XX wieku i jest jednym z najczęściej stosowanych testów do wstępnej oceny rakotwórczości związków chemicznych.
Metoda wykorzystuje bakterie Salmonella typhimurium, które posiadają mutacje uniemożliwiające im syntezę histydyny. Badana substancja jest inkubowana z tymi bakteriami, a następnie ocenia się liczbę rewersji (powrotnych mutacji), które przywracają bakteriom zdolność do syntezy histydyny. Zwiększona liczba kolonii bakteryjnych na pożywce bez histydyny świadczy o mutagennych właściwościach badanej substancji.
Test Amesa jest często stosowany w badaniach przesiewowych leków, dodatków do żywności, pestycydów i innych substancji chemicznych. Jest on relatywnie tani, szybki i wykazuje wysoką korelację z potencjałem rakotwórczym substancji w organizmach wyższych, choć wymaga potwierdzenia innymi metodami. W praktyce klinicznej wyniki testu Amesa są istotne przy ocenie bezpieczeństwa stosowania leków i innych substancji.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Buscopan 10 mg
Butylobromek hioscyny, substancja czynna leku Buscopan, wykazuje niski profil toksyczności ostrej, z LD50 po podaniu doustnym wynoszącym 1000-3300 mg/kg m.c. u myszy i szczurów oraz 600 mg/kg m.c. u psów, natomiast po podaniu dożylnym LD50 spada do 10-23 mg/kg m.c. u myszy i 18 mg/kg m.c. u szczurów. Objawy toksyczności obejmują ataksję, zmniejszone napięcie mięśni, drżenia i drgawki u myszy oraz mydriasis, suchość błon śluzowych i tachykardię u psów. W badaniach przewlekłych NOAEL ustalono na poziomie 500 mg/kg m.c. (4 tygodnie, szczury), 200 mg/kg m.c. (26 tygodni, szczury) oraz 30 mg/kg m.c. (39 tygodni, psy). Wyższe dawki powodowały hamowanie czynności przewodu pokarmowego, zaparcia, śmiertelność oraz objawy neurologiczne. Miejscowa tolerancja była dobra, choć przy podaniu domięśniowym dawki ≥10 mg/kg m.c. obserwowano uszkodzenia mięśni w miejscu iniekcji.
aberracja chromosomalna, ataksja, badanie histopatologiczne, badanie rakotwórczości, butylobromek hioscyny, dawka śmiertelna 50, drgawki, działanie embriotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, hipotonia mięśniowa, kserostomia, mutacja genowa, mutagenność, mydriasis, nabłonek łożyska, ognisko martwicze, podanie domięśniowe, podanie dożylne, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, poziom dawkowania bez obserwowanego działania niepożądanego, szpik kostny, tachykardia, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, zaparcie, zatrzymanie oddechu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – MENSIL MAX 50 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne syldenafilu, substancji czynnej leku MENSIL MAX (50 mg tabletki do rozgryzania i żucia), wykazały brak istotnych działań niepożądanych w dawkach terapeutycznych. Ocena farmakologiczna bezpieczeństwa nie wykazała negatywnego wpływu na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie ujawniły efektów toksycznych w parametrach biochemicznych, hematologicznych i histopatologicznych. Ponadto, testy genotoksyczności in vitro i in vivo, w tym test Amesa i test aberracji chromosomowych, nie potwierdziły potencjału mutagennego syldenafilu.
aberracje chromosomowe, badanie histopatologiczne, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, ośrodkowy układ nerwowy, parametry biochemiczne, parametry hematologiczne, rakotwórczość, rozwój zarodkowo-płodowy, syldenafil, tabletki do rozgryzania i żucia, teratogenność, test Amesa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Glibenese GITS 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa glipizydu wykazały bardzo niski profil toksyczności ostrej, z wartością LD50 przekraczającą 4 g/kg masy ciała u różnych gatunków zwierząt laboratoryjnych. W badaniach toksyczności przewlekłej na psach i szczurach nie zaobserwowano działań toksycznych przy dawkach do 8 mg/kg masy ciała, co odpowiada ekspozycji wielokrotnie przewyższającej dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. Ocena potencjału rakotwórczego w długoterminowych badaniach na szczurach i myszach, przy dawkach do 75-krotnie wyższych niż u ludzi, nie wykazała działania onkogennego. Ponadto, testy mutagenności, w tym test Amesa oraz badania in vivo, potwierdziły brak genotoksyczności glipizydu.
badanie in vivo, cukrzyca typu 2, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, Glibenese GITS, glipizyd, LD50, lek przeciwcukrzycowy, mutagenność, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał onkogenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, zaburzenie płodności, zdolność rozrodcza - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Isoptin 40 40 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa werapamilu wykazały dobrą ogólną tolerancję leku u zwierząt laboratoryjnych, przy czym działania niepożądane pojawiały się jedynie przy dawkach toksycznych, np. u psów rasy Beagle przy dawkach ≥60 mg/kg mc. obserwowano bradykardię, zwolnienie przewodnictwa przedsionkowo-komorowego oraz obniżenie ciśnienia tętniczego. W badaniach teratologicznych na królikach (5-15 mg/kg mc.) i szczurach (15-60 mg/kg mc.) nie stwierdzono działania teratogennego, choć dawki toksyczne (>60 mg/kg mc.) powodowały embriotoksyczność i zwiększoną resorpcję płodów. Wpływ na rozród oceniano przy dawkach do 180 mg/m²/dobę u królików i 360 mg/m²/dobę u szczurów (dla porównania maksymalna dawka u ludzi to 300 mg/m²/dobę), gdzie dawka zbliżona do klinicznej u szczurów wykazywała toksyczność dla zarodka oraz opóźnienie rozwoju płodu, związane z toksycznym działaniem na matkę (zmniejszone spożycie pokarmu, ograniczony przyrost masy ciała) i niedociśnieniem tętniczym.
aberracja chromosomalna, antagonista wapnia, bradykardia, ciśnienie tętnicze, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, letalność zarodkowa, limfocyt ludzki, niedociśnienie tętnicze, potencjał mutagenny, przerost dziąseł, przewodnictwo przedsionkowo-komorowe, resorpcja płodu, siostrzane chromatydy, szpik kostny, test Amesa, transformacja komórkowa, werapamil - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z owocu niepokalanka zwyczajnego – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa wyciągu z owocu niepokalanka zwyczajnego (Vitex agnus-castus L. fructus) wykazały, że podawanie substancji szczurom przez 26 tygodni w dawkach do 843,7 mg/kg masy ciała (około 13-krotność dawki terapeutycznej u ludzi) powodowało przerost wątrobowokomórkowy bez towarzyszących zmian zapalnych czy zwyrodnieniowych. Testy genotoksyczności, w tym test Amesa, badanie na komórkach chłoniaka mysiego in vitro, test mikrojądrowy in vivo oraz test nieplanowanej syntezy DNA in vivo, nie wykazały działania mutagennego wyciągu, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa pod względem potencjału mutagennego. Wyciąg stosowany w produkcie Cyclodynon charakteryzuje się współczynnikiem DER 7-11:1, ekstrakcją 70% etanolem, a dawka w tabletce wynosi 20 mg.
chłoniak mysi in vitro, Cyclodynon, działanie kancerogenne, genotoksyczność, nieplanowana synteza DNA, potencjał mutagenny, przerost wątrobowokomórkowy, rakotwórczość, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, suchy wyciąg, tabletka powlekana, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność podprzewlekła, toksyczność reprodukcyjna, Vitex agnus-castus, współczynnik DER, wyciąg z owocu niepokalanka zwyczajnego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib Stada 80 mg
Profil bezpieczeństwa dazatynibu został szczegółowo oceniony w badaniach nieklinicznych in vitro i in vivo na różnych gatunkach zwierząt, w tym myszach, szczurach, małpach i królikach. Główne działania toksyczne dotyczyły układu pokarmowego, krwiotwórczego i limfatycznego, z jelitem jako głównym organem docelowym toksyczności pokarmowej, która była czynnikiem ograniczającym dawkę. Zmiany hematologiczne obejmowały łagodne do umiarkowanych zaburzenia erytrocytów i szpiku kostnego, a w układzie limfatycznym obserwowano obniżenie liczby limfocytów i zmniejszenie masy narządów limfatycznych; wszystkie te efekty były odwracalne po zakończeniu terapii. Długoterminowe badania na małpach wykazały śródmiąższową mineralizację nerek, co jest istotne dla oceny bezpieczeństwa przewlekłego stosowania. W badaniach kardiologicznych, mimo in vitro wykazania wpływu na kanał potasowy hERG i potencjalnego wydłużenia odstępu QT, nie stwierdzono istotnych zaburzeń elektrokardiograficznych in vivo po jednorazowej dawce.
agregacja płytek krwi, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie niekliniczne, brodawczak, czas krwawienia, działanie klastogenne, gruczolak prostaty, immunosupresja, kanał potasowy hERG, krzepnięcie krwi, limfocyt, mineralizacja nerek, odstęp QT, potencjał fototoksyczny, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rak płaskonabłonkowy, repolaryzacja komór, rozwój embrionalno-płodowy, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność dazatynibu, toksyczność układu krwiotwórczego, toksyczność układu limfatycznego, toksyczność układu pokarmowego, węzeł chłonny, włókno Purkinjego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Navelbine 20 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa winorelbiny w postaci kapsułek miękkich (Navelbine 20 mg i 30 mg) wykazały genotoksyczność, manifestującą się uszkodzeniami chromosomów, choć test Amesa nie potwierdził mutagenności. Istnieje jednak potencjalne ryzyko mutagennego działania u ludzi, objawiające się aneuploidalnością i poliploidalnością. Ponadto, badania na modelach zwierzęcych wykazały działanie letalne na embrion i płód oraz efekt teratogenny, co wskazuje na istotne zagrożenia dla bezpieczeństwa reprodukcyjnego podczas stosowania leku.
alkaloid Vinca, aneuploidalność, badanie toksyczności, badanie toksykologiczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, efekt hemodynamiczny, kapsułka miękka, poliploidalność, test Amesa, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie chromosomów, wada rozwojowa płodu, winorelbina, zaburzenie repolaryzacji - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hexvix 8 mmol/l
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Hexvix, zawierającego 85 mg heksylu aminolewulinianu (chlorowodorku) w jednej fiolce, wykazały brak istotnej toksyczności układowej u szczurów i psów. Po dopęcherzowym podaniu roztworu o stężeniu 1,7 mg/ml (8 mmol/l) obserwowano przejściowe zmiany miejscowe, takie jak leukocytoza, azotemia, czerwone zabarwienie moczu oraz spadek masy ciała u szczurów, a także marginalną hiperplazję i bazofilię nabłonka dróg moczowych u psów. Badania uczulające na modelu mysim wskazały na potencjalne działanie alergizujące przy kontakcie ze skórą, co jest istotne dla personelu medycznego. Testy genotoksyczności, w tym test Amesa, test mikrojąderkowy in vivo, test aberracji chromosomowych oraz test kometkowy z aktywacją światłem niebieskim, nie wykazały działania mutagennego ani uszkadzającego DNA. Badania reprodukcyjne na szczurach i królikach nie ujawniły wpływu heksylu aminolewulinianu na płodność, rozwój zarodkowy ani występowanie wad rozwojowych. Należy jednak podkreślić brak danych dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego substancji. Wyniki te potwierdzają korzystny profil bezpieczeństwa Hexvix w kontekście stosowania dopęcherzowego, z uwzględnieniem konieczności zachowania ostrożności przy kontakcie skórnym.
aberracja chromosomowa, aminolewulinian heksylu, azotemia, badanie przedkliniczne, bazofilia nabłonka, działanie genotoksyczne, działanie uczulające, heksyl aminolewulinianu, Hexvix, hiperplazja komórek, leukocytoza, nieprawidłowość rozwojowa, obumarcie zarodka, pęcherz moczowy, podanie dopęcherzowe, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, test Amesa, test kometkowy, test mikrojąderkowy, toksyczność układowa, tolerancja miejscowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Crusia 100 mg/ml (10 000 j.m.)
Enoksaparyna sodowa, substancja czynna leku Crusia, została poddana szerokim badaniom przedklinicznym oceniającym jej bezpieczeństwo. W badaniach toksyczności przewlekłej na szczurach, psach i małpach stosowano dawki 10–15 mg/kg/dobę podskórnie i dożylnie przez 13–26 tygodni, nie wykazując działań niepożądanych poza spodziewanym efektem przeciwzakrzepowym. Testy genotoksyczności in vitro (test Amesa, test mutacji komórek chłoniaka myszy) oraz in vivo (test aberracji chromosomalnej w szpiku kostnym szczura) nie wykazały mutagenności ani klastogenności enoksaparyny. Badania teratogenności na ciężarnych szczurach i królikach, przy dawkach do 30 mg/kg/dobę, nie potwierdziły działania teratogennego ani toksycznego na rozwój płodu. Ponadto, ocena wpływu na funkcje rozrodcze szczurów obu płci przy dawkach do 20 mg/kg/dobę nie wykazała negatywnego wpływu na płodność, przebieg ciąży ani rozwój potomstwa.
aberracja chromosomalna, badanie genotoksyczności, badanie teratogenności, droga dożylna, droga podskórna, działanie farmakologiczne, działanie mutagenne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, limfocyt ludzki, mutacja genowa, ocena histopatologiczna, organogeneza, parametry hematologiczne, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, ryzyko krwawienia, szpik kostny, test Amesa, toksyczność płodowa, toksyczność przewlekła, układ krwiotwórczy, wada wrodzona, wskaźnik płodności, zdolność rozrodcza - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Capecitabine Glenmark 150 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kapecytabiny wykazały typowe dla fluoropirymidyn objawy toksyczne, głównie dotyczące układu pokarmowego, limfatycznego i krwiotwórczego, które były odwracalne po zakończeniu terapii. Nie zaobserwowano toksyczności wątroby ani ośrodkowego układu nerwowego. W badaniach na małpach Cynomolgus stwierdzono zmiany w układzie sercowo-naczyniowym (wydłużenie odstępów PR i QT) jedynie po dożylnym podaniu dawki 100 mg/kg, natomiast doustne podawanie nawet w dawce 1379 mg/m²/dobę nie wywołało takich efektów. Dwuletnie badania na myszach nie wykazały działania rakotwórczego kapecytabiny, co potwierdza jej bezpieczeństwo w długoterminowym stosowaniu.
atrofia narządów płciowych, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, fluoropirymidyna, kapecytabina, obumieranie płodu, ośrodkowy układ nerwowy, resorpcja płodu, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność skórna, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, układ pokarmowy, układ sercowo-naczyniowy, wydłużenie odstępu PR, wydłużenie odstępu QT - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Losmina 40 mg/0,4 ml (4000 j.m.)
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa enoksaparyny sodowej obejmowały toksyczność podostą (13 tygodni, 15 mg/kg/dobę, podskórnie u szczurów i psów) oraz przewlekłą (26 tygodni, 10 mg/kg/dobę, podskórnie i dożylnie u szczurów i małp). Wyniki wykazały brak działań niepożądanych poza oczekiwanym efektem przeciwzakrzepowym, nawet przy dawkach wielokrotnie przekraczających te stosowane u ludzi. Testy mutagenności in vitro (m.in. test Amesa, aberracje chromosomalne limfocytów ludzkich) oraz in vivo (aberracje chromosomalne w szpiku kostnym szczura) nie wykazały potencjału genotoksycznego enoksaparyny. Ocena teratogenności na ciężarnych szczurach i królikach (do 30 mg/kg/dobę, podskórnie) nie potwierdziła działania teratogennego ani toksycznego na płód.
aberracja chromosomalna, badanie mutagenności, działanie klastogenne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, funkcja reprodukcyjna, lek przeciwzakrzepowy, limfocyt ludzki, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, szpik kostny, test Amesa, test postępującej mutacji, toksyczność ogólnoustrojowa, toksyczność płodowa, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, wiek rozrodczy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atazanavir Accord 300 mg
Badania przedkliniczne atazanawiru wykazały, że głównym narządem docelowym działania toksycznego leku jest wątroba, gdzie obserwowano minimalne do umiarkowanego zwiększenie stężenia bilirubiny, podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych, wakuolizację oraz hipertrofię hepatocytów. U samic myszy stwierdzono dodatkowo obumieranie pojedynczych komórek wątroby przy ekspozycji 12-krotnie wyższej niż u ludzi przy dawce terapeutycznej 400 mg raz na dobę. U szczurów odnotowano także nieznaczne do umiarkowanego zwiększenie stężenia cholesterolu i glukozy. W zakresie kardiotoksyczności, atazanawir hamował kanał potasowy hERG o 15% przy stężeniu 30 μM (30-krotność Cmax wolnego leku u ludzi) oraz wydłużał czas trwania potencjału czynnościowego (APD90) o 13% w badaniu włókien Purkinjego u królików. W krótkoterminowych badaniach toksyczności u psów zaobserwowano bradykardię zatokową oraz wydłużenie odstępów PR, QT i zespołu QRS, jednak długotrwałe badania nie potwierdziły tych zmian. Potencjalne ryzyko kardiologiczne u ludzi nie jest jednoznaczne, lecz należy uwzględnić możliwość wydłużenia odstępu PR w przypadku przedawkowania.
aberracja chromosomalna, bilirubina, bradykardia zatokowa, cholesterol, cykl płodności, dwunastnica, działanie drażniące, działanie teratogenne, enzymy wątrobowe, glukoza, gruczolak wątroby, hipertrofia, kanał potasowy hERG, mikrojądro, naprawa DNA, niedowaga, odstęp PR, odstęp QT, potencjał czynnościowy, test Amesa, wakuolizacja, wątroba, zespół QRS - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Elvanse 70 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lisdeksamfetaminy dimezylanu wykazały, że substancja ta posiada potencjał uzależniający o opóźnionym i przemijającym charakterze, mniejszy niż w przypadku metylofenidatu czy kokainy, co może mieć znaczenie kliniczne w ocenie ryzyka nadużywania. W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym obserwowano zmiany behawioralne typowe dla psychostymulantów, takie jak zwiększona aktywność, a także zmniejszenie masy ciała, obniżenie apetytu i spowolnienie wzrostu, co jest konsekwencją działania farmakologicznego leku. Testy genotoksyczności (test Amesa, test komórek chłoniaka myszy, test mikrojądrowy) nie wykazały działania genotoksycznego. Dane dotyczące rakotwórczości pochodzą z badań mieszaniny enancjomerów D i L amfetaminy (1:1) i nie wskazują na działanie rakotwórcze przy dawkach do 30 mg/kg mc./dobę u myszy samców, 19 mg/kg mc./dobę u myszy samic oraz 5 mg/kg mc./dobę u szczurów obu płci.
deksamfetamina, działanie genotoksyczne, enancjomery amfetaminy, genotoksyczność, kokaina, lisdeksamfetaminy dimezylan, metylofenidat, neurotoksyczność, ośrodkowy układ nerwowy, rakotwórczość, test Amesa, test komórek chłoniaka, test mikrojądrowy, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie włókien nerwowych, zaburzenia uczenia się, zmiany neurochemiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Metformin Medreg 1000 mg
Metformina chlorowodorek, dostępna w dawkach 500 mg, 850 mg oraz 1000 mg, została poddana szerokim badaniom przedklinicznym, które potwierdziły jej korzystny profil bezpieczeństwa. Badania farmakologiczne nie wykazały istotnych negatywnych efektów na układy sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy. Wielokrotne podawanie metforminy w dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne nie wywołało toksyczności narządowej u różnych gatunków zwierząt. Ponadto, testy genotoksyczności (w tym test Amesa, aberracje chromosomowe i test mikrojądrowy) nie wykazały działania mutagennego, a badania kancerogenności na szczurach i myszach nie potwierdziły zwiększonego ryzyka rozwoju nowotworów.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie genotoksyczności, badanie kancerogenności, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, metformina chlorowodorek, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, profil bezpieczeństwa produktu leczniczego, rozwój prenatalny, ryzyko środowiskowe, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność narządowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sinecod 1,5 mg/ml
Przeprowadzone badania przedkliniczne cytrynianu butamiratu, substancji czynnej syropu Sinecod (1,5 mg/ml), wykazały brak istotnych niepożądanych efektów farmakodynamicznych na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy przy dawkach terapeutycznych. Analizy toksykologiczne po wielokrotnym podaniu nie wykazały kumulacji toksyczności ani istotnych zmian biochemicznych, hematologicznych czy histopatologicznych w narządach wewnętrznych, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania substancji w przewidywanych dawkach.
aberracja chromosomowa, badanie mikrojądrowe, badanie toksykologiczne, cytrynian butamiratu, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, ośrodkowy układ nerwowy, parametr biochemiczny, parametr hematologiczny, potencjał mutagenny, rozwój zarodka i płodu, rozwój zarodkowo-płodowy, test Amesa, test genotoksyczności, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, zmiana histopatologiczna - Leksykon substancji czynnych
Korzeń goryczki – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Korzeń goryczki (Gentiana lutea L., radix) wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych, szczególnie w preparacie Sinupret extract, gdzie toksyczność przewlekła była oceniana u psów i szczurów przez odpowiednio 39 i 26 tygodni. Ustalono poziom NOAEL na 320 mg suchego wyciągu/kg masy ciała, co odpowiada 22-krotności dawki ludzkiej u psów oraz 7-krotności u szczurów. Badania genotoksyczności in vitro (test Amesa, test na komórkach chłoniaka) oraz in vivo (test mikrojąderkowy u szczurów) nie wykazały działania mutagennego ani genotoksycznego. Dodatkowo, badania toksycznego wpływu na reprodukcję u królików i szczurów nie potwierdziły działania teratogennego ani negatywnego wpływu na płodność i rozwój zarodkowo-płodowy, przy maksymalnej dawce 800 mg/kg mc. (32-krotny margines bezpieczeństwa względem dawki ludzkiej).
badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie rakotwórczości, działanie fototoksyczne, działanie teratogenne, genotoksyczność, korzeń goryczki, NOAEL, ostra toksyczność, potencjał mutagenny, rozwój zarodkowo-płodowy, test Amesa, test mikrojąderkowy, test rewersji mutacji, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na rozród, wpływ na płodność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Flegamina Fast Junior 4 mg
Dane przedkliniczne dotyczące bromoheksyny chlorowodorku, substancji czynnej produktu Flegamina Fast Junior, wskazują na niski potencjał toksyczny oraz korzystny profil bezpieczeństwa. W badaniach toksyczności ostrej wartość LD50 po podaniu doustnym u królików przekracza 10 g/kg masy ciała, natomiast po podaniu dootrzewnowym u szczurów przekracza 3 g/kg masy ciała, co świadczy o szerokim marginesie bezpieczeństwa przy stosowaniu terapeutycznym. Ocena mutagenności przeprowadzona za pomocą testu Amesa (in vitro) oraz testu mikrojąderkowego u myszy (in vivo) wykazała brak działania mutagennego i genotoksycznego bromoheksyny.
bromoheksyna chlorowodorek, dawka śmiertelna, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, Flegamina Fast Junior, karcynogenność, LD50, mutacja punktowa, podanie dootrzewnowe, podanie doustne, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, test Amesa, test mikrojąderkowy, test mutagenności, toksyczność ostra - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Flucinar 0,25 mg/g
Badania przedkliniczne dotyczące fluocynolonu acetonidu (substancji czynnej Flucinar, 0,25 mg/g, maść) koncentrują się na bezpieczeństwie stosowania miejscowego, co odzwierciedla brak badań toksyczności po podaniu doustnym lub parenteralnym. Profil toksyczności po jednorazowym podaniu jest porównywalny z innymi fluorowanymi glikokortykosteroidami o podobnej strukturze chemicznej. Nie przeprowadzono bezpośrednich testów mutagenności dla fluocynolonu acetonidu, jednak dane z badań flutykazonu propionianu i innych glikokortykosteroidów (m.in. test Amesa na Escherichia coli, testy na Saccharomyces cerevisiae, komórkach jajnika chomika chińskiego oraz limfocytach ludzkich in vitro) nie wykazały działania mutagennego ani klastogennego. Ponadto, brak jest dowodów na zwiększone ryzyko rozwoju raka skóry przy miejscowym stosowaniu tych leków, choć długotrwała aplikacja może powodować lokalne zmiany skórne wymagające monitorowania.
działanie klastogenne, działanie mutagenne, fluocynolon acetonid, fluorowany glikokortykosteroid, flutykazon propionian, hydrokortyzon, konwersja genów, limfocyt ludzki, miejscowy glikokortykosteroid, potencjał rakotwórczy, prednizolon, rak skóry, test Amesa, test mikrojąderkowy, test mutagenności, toksyczność jednorazowa, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Glucophage XR 1000 mg
Metformina chlorowodorek, substancja czynna Glucophage XR, została poddana szerokim badaniom przedklinicznym obejmującym farmakologię, toksykologię, genotoksyczność, karcynogenność oraz wpływ na rozród. Badania farmakologiczne potwierdziły mechanizmy działania przeciwcukrzycowego bez wykazania działań niepożądanych zagrażających bezpieczeństwu pacjentów. Testy toksyczności po podaniu wielokrotnym na różnych gatunkach zwierząt nie wykazały istotnych efektów toksycznych, nawet przy dawkach wielokrotnie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. Wyniki badań genotoksyczności, w tym testu Amesa, aberracji chromosomowych oraz testu mikrojądrowego, nie wskazały na potencjał mutagenny ani klastogenny metforminy.
aberracja chromosomowa, badanie genotoksyczności, badanie karcynogenności, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, badanie toksykologiczne, cukrzyca typu 2, działanie przeciwcukrzycowe, ekspozycja na metforminę, Glucophage XR, metformina chlorowodorek, parametr biochemiczny, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, ryzyko teratogenne, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pazopanib Zentiva 400 mg
Badania przedkliniczne pazopanibu wykazały wielonarządową toksyczność związaną z mechanizmem hamowania receptorów VEGFR, ujawniającą się przy stężeniach osoczowych niższych niż kliniczne. Zaobserwowano zmiany strukturalne i funkcjonalne w kościach, zębach, łożyskach pazurów, narządach rozrodczych, tkankach hematologicznych, nerkach oraz trzustce. U młodych zwierząt stwierdzono istotne zaburzenia rozwojowe, w tym zahamowanie wzrostu kości i przebudowę zębów przy dawkach ≥ 10 mg/kg/dzień (około 0,1-0,2 klinicznej ekspozycji u dorosłych). Ponadto, pazopanib wykazał silne działanie embriotoksyczne i teratogenne już przy ekspozycji ponad 300-krotnie niższej niż u ludzi, powodując m.in. wady układu krążenia i zmniejszenie płodności u samic. U samców obserwowano zmniejszenie masy jąder i najądrzy oraz obniżenie parametrów nasienia przy dawkach odpowiadających 0,3 ekspozycji klinicznej.
aberracje chromosomalne, działanie embriotoksyczne i teratogenne, działanie genotoksyczne, embriotoksyczność, gruczolak, gruczolakorak dwunastnicy, ogniska eozynofilii, potencjał rakotwórczy, proliferacyjne zmiany wątroby, przebudowa zębów, szlak VEGF, test Amesa, test mikrojądrowy, wady układu krążenia, zaburzenia spermatogenezy, zanik jajników, zmniejszenie płodności - Leksykon substancji czynnych
Ipratropiowy bromek – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Bezpieczeństwo stosowania ipratropiowego bromku zostało potwierdzone w licznych badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt, obejmujących różne drogi podania: wziewną, doustną i dożylną. W badaniach toksyczności ostrej dawki śmiertelne (LD50) po podaniu doustnym wynosiły 1585 mg/kg m.c. u myszy, 1925 mg/kg u szczurów oraz 1920 mg/kg u królików, natomiast po podaniu dożylnym były znacznie niższe: 13,6 mg/kg u myszy, 15,8 mg/kg u szczurów i około 18,2 mg/kg u psów. Po podaniu wziewnym minimalna dawka śmiertelna u samców świnek morskich wynosiła 199 mg/kg m.c., a u szczurów nie odnotowano śmiertelności nawet przy najwyższych technicznie możliwych dawkach (0,05 mg/kg m.c. przez 4 godziny lub 160 rozpyleń po 0,02 mg). Obserwowano typowe objawy antycholinergiczne, takie jak rozszerzenie źrenic, suchość błon śluzowych, tachykardia, drżenia i skurcze mięśniowe.
bromek ipratropiowy, duszność, działanie antycholinergiczne, działanie genotoksyczne, działanie guzotwórcze, działanie rakotwórcze, LD50, NOAEL, płodność, podanie donosowe, podanie doustne, podanie wziewne, poziom dawkowania, reakcja anafilaktyczna, rozszerzenie źrenic, skurcz mięśniowy, suchość błony śluzowej, szpik kostny, tachykardia, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność zarodka, układ oskrzelowo-płucny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Alpraxil 1 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa alprazolamu, substancji czynnej preparatu Alpraxil, nie wykazały działania mutagennego ani rakotwórczego. Test Amesa oraz test mikrojąder in vitro przy dawkach do 100 mg/kg mc. (500-krotność maksymalnej dawki terapeutycznej 10 mg/dobę) nie potwierdziły potencjału mutagennego. Długoterminowe badania na szczurach i myszach, z dawkami odpowiednio do 30 mg/kg mc. (150-krotność dawki ludzkiej) i 10 mg/kg mc. (50-krotność dawki ludzkiej), nie wykazały zwiększonej częstości nowotworów. Ponadto, badania na szczurach przy dawce 5 mg/kg mc. (25-krotność dawki terapeutycznej) nie wykazały negatywnego wpływu na płodność zarówno u samców, jak i samic.
aberracje chromosomowe, alprazolam, badania toksykologiczne, dawka terapeutyczna, dawki terapeutyczne, działanie rakotwórcze, mutacje genetyczne, mutagenność, napady drgawkowe, narząd wzroku, nowotwory, parametry płodności, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, test Amesa, test mikrojąder, toksyczność przewlekła, wpływ na płodność, wrastanie naczyń w rogówkę, zaćma - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Totylem 60 mg + 0,4 mg
Totylem, zawierający żelazo w postaci hydratu glukonianu żelaza(II) oraz kwas foliowy, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami przedklinicznymi. Testy genotoksyczności kwasu foliowego nie wykazały działania mutagennego, natomiast sole żelaza mogą indukować cytotoksyczność i apoptozę w komórkach proliferacyjnych przy wysokich stężeniach, bez specyficznego działania genotoksycznego. Badania rakotwórczości na modelach zwierzęcych potwierdziły brak działania kancerogennego soli żelaza, a kwas foliowy wykazuje dwukierunkowy efekt: ochronny przy prawidłowym spożyciu oraz potencjalnie stymulujący rozwój nowotworów przy nadmiernej ekspozycji, jednakże tylko przy dawkach znacznie przekraczających maksymalną ekspozycję u ludzi.
aberracja chromosomowa, apoptoza, cytotoksyczność, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, glukonian żelaza, hydrat glukonianu żelaza, kwas foliowy, NOAEL, ognisko nowotworowe, proces nowotworowy, rak jelita grubego, rakotwórczość, sól żelaza, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Capecitabine LEK-AM 500 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kapecytabiny wykazały charakterystyczną toksyczność dla fluoropirymidyn, obejmującą układ pokarmowy, limfatyczny i krwiotwórczy, z odwracalnymi zmianami po zaprzestaniu leczenia. Zaobserwowano również toksyczność skórną, natomiast brak było objawów uszkodzenia wątroby i ośrodkowego układu nerwowego. W zakresie układu sercowo-naczyniowego, dożylne podanie dawki 100 mg/kg u małp Cynomolgus powodowało wydłużenie odcinków PR i QT, co nie występowało przy doustnym podaniu 1379 mg/m²/dobę. Dwuletnie badania na modelu mysim nie wykazały działania rakotwórczego kapecytabiny, co potwierdza bezpieczeństwo długoterminowe. Wpływ na płodność ujawnił odwracalne zaburzenia u samic i samców myszy, w tym atrofię narządów płciowych u samców po 13 tygodniach terapii.
5-fluorouracyl, analog nukleozydowy, atrofia narządów, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fluoropirymidyna, kapecytabina, poronienie, potencjał mutagenny, resorpcja płodów, śmierć płodu, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność sercowo-naczyniowa, toksyczność skórna, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, układ pokarmowy, uszkodzenie chromosomalne, wady wrodzone, zaburzenia płodności, zmiany zwyrodnieniowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Octefortan (1 mg + 20 mg)/g
Dane przedkliniczne dotyczące leku Octefortan, zawierającego oktenidyny dichlorowodorek (1 mg/g) i fenoksyetanol (20 mg/g), wskazują na stosunkowo wysoką tolerancję substancji czynnych. Dawka śmiertelna LD50 dla całego preparatu wynosiła 45-50 mL/kg przy podaniu doustnym oraz 10-12 mL/kg przy podaniu dootrzewnowym u szczurów, natomiast dla samej oktenidyny dichlorowodorku LD50 wynosiła 800 mg/kg (doustnie) i 10 mg/kg (dożylnie). Wielokrotne stosowanie miejscowe nie wywoływało toksycznych reakcji, a badania przewlekłe wykazały podwyższoną śmiertelność przy dawkach ≥2 mg/kg u myszy i psów oraz 8 mg/kg u szczurów, związane z zapalno-krwotocznymi uszkodzeniami płuc. Nie stwierdzono negatywnego wpływu na rozrodczość i rozwój potomstwa, co potwierdzają badania embriotoksyczności i teratogenności na królikach i szczurach oraz badania wielopokoleniowe.
aberracja chromosomowa, badanie wielopokoleniowe, dawka śmiertelna LD50, działanie embriotoksyczne, działanie fotoalergizujące, działanie teratogenne, efekt pierwotnie drażniący, fenoksyetanol, komórka nowotworowa, oktenidyny dichlorowodorek, podanie dootrzewnowe, podanie dożylne, podrażnienie, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, reakcja toksyczna, resorpcja zwrotna, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, właściwość mutagenna, właściwość uczulająca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Albothyl 90 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne polikrezulenu, substancji czynnej Albothylu, wykazały niski profil toksyczności ostrej zarówno po podaniu dożylnym, jak i doustnym. Wartości LD50 u myszy wynoszą 340-380 mg/kg mc. (dożylnie) oraz 2300-2500 mg/kg mc. (doustnie), natomiast u szczurów odpowiednio 390-420 mg/kg mc. i 3200-3900 mg/kg mc., co stanowi odpowiednio 200- i 300-krotny margines bezpieczeństwa względem dawki terapeutycznej stosowanej u ludzi. Badania podprzewlekłe (3 miesiące) na szczurach i psach, przy dawkach 40- i 9-krotnie wyższych niż terapeutyczne, nie wykazały specyficznych objawów toksyczności. Działanie miejscowe polikrezulenu w stężeniach 4%, 12% i 36% na modelach zwierzęcych ograniczało się do przemijającego zaczerwienienia, co potwierdza dobrą tolerancję miejscową substancji.
Albothyl, badania toksykologiczne, działanie embriotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie miejscowe, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, LD50, margines bezpieczeństwa, podanie doustne, podanie dożylne, polikresulen, potencjał mutagenny, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność podprzewlekła - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Meprelon 16 mg
Przedkliniczne badania metyloprednizolonu wykazały stosunkowo niską toksyczność ostrą, z LD50 po podaniu dożylnym wynoszącą 650 mg/kg u szczurów oraz 770 mg/kg u myszy, co wskazuje na wysoki margines bezpieczeństwa w stosowanych dawkach klinicznych. Długotrwałe podawanie wysokich dawek (3 i 10 mg/kg/dobę) wiązało się z typowymi efektami farmakodynamicznymi glikokortykosteroidów, takimi jak policytemia, limfopenia, zanik grasicy i kory nadnerczy, a także osłabieniem odporności, zanikiem mięśni szkieletowych oraz zmianami w masie narządów płciowych u zwierząt. Dodatkowo obserwowano objawy takie jak nadmierne pragnienie, biegunka i ogólne pogorszenie stanu zdrowia, co podkreśla konieczność ostrożności przy długotrwałej terapii wysokimi dawkami.
aktywność szpiku kostnego, dawka letalna 50, działanie mutagenne i rakotwórcze, glikogen wątrobowy, glikokortykosteroid, limfopenia, metyloprednizolon, obniżona odporność, policytemia, rozszczep podniebienia, test Amesa, toksyczność ostra i przewlekła, układ endokrynny, układ immunologiczny, zaburzenia wzrostu wewnątrzmacicznego, zanik grasicy, zanik kory nadnerczy, zanik mięśni - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Palexia retard 150 mg
Tapentadol, substancja czynna Palexia retard, przeszedł szeroką ocenę bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych, obejmującą testy genotoksyczności, karcynogenności, wpływu na rozrodczość oraz bezpieczeństwa stosowania u młodych osobników. Test Amesa oraz powtórzone badania aberracji chromosomowych in vitro wykazały brak działania genotoksycznego. Badania in vivo, obejmujące aberracje chromosomowe i nieplanowaną syntezę DNA, również nie potwierdziły potencjału genotoksycznego przy dawkach sięgających maksymalnej tolerowanej przez zwierzęta. Długoterminowe badania karcynogenności nie wykazały zwiększonego ryzyka nowotworowego. W zakresie rozrodczości tapentadol nie zaburzał płodności u szczurów, choć przy wysokich dawkach obserwowano zmniejszoną przeżywalność płodów, bez jednoznacznego określenia przyczyny. Nie stwierdzono działania teratogennego po podaniu dożylnym i podskórnym, jednak dawki przekraczające zakres terapeutyczny indukowały embriotoksyczność i opóźnienie rozwoju, głównie ośrodkowego układu nerwowego.
aberracja chromosomowa, badanie genotoksyczności, badanie makroskopowe, badanie mikroskopowe, badanie przedkliniczne, badanie teratogenności, działanie embriotoksyczne, działanie farmakodynamiczne, działanie karcynogenne, działanie teratogenne, lek opioidowy, najniższy obserwowany poziom działania niepożądanego, nieplanowana synteza DNA, O-glukuronid tapentadolu, ośrodkowy układ nerwowy, parametr neurobehawioralny, podwójny mechanizm działania, potencjał karcynogenny, receptor opioidowy μ, tapentadol, test Amesa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Temozolomide Glenmark 5 mg
Temozolomid, substancja czynna leku Temozolomide Glenmark, wykazuje istotną toksyczność w badaniach przedklinicznych na szczurach i psach, obejmującą głównie mielosupresję z zależnym od dawki zmniejszeniem liczby leukocytów i płytek krwi, co stanowi czuły wskaźnik toksyczności. Inne narządy i układy narażone na toksyczne działanie to układ siateczkowo-śródbłonkowy, jądra (męski układ rozrodczy), układ pokarmowy oraz siatkówka, przy czym zwyrodnienie siatkówki obserwowano jedynie przy dawkach śmiertelnych dla 60-100% zwierząt. Dawka kliniczna u ludzi jest zbliżona do minimalnej dawki śmiertelnej u zwierząt, co wskazuje na węższe okno terapeutyczne w modelach zwierzęcych. Większość działań toksycznych miała charakter przemijający, z wyjątkiem trwałych uszkodzeń układu rozrodczego samców oraz siatkówki, które jednak nie zostały potwierdzone klinicznie.
aberracja chromosomowa, dawka kliniczna, działanie mielotoksyczne, działanie niepożądane, embriotoksyczność, genotoksyczność, gruczolak podstawnokomórkowy, guz nowotworowy, leukocyty, limfocyty krwi obwodowej, minimalna dawka śmiertelna, okno terapeutyczne, okres utajenia, parametry hematologiczne, płytki krwi, potencjał genotoksyczny, potencjał karcinogenny, rak piersi, rogowiak kolczystokomórkowy skóry, szpik kostny, temozolomid, teratogenność, test Amesa, toksyczność ostra i przewlekła, układ siateczkowo-śródbłonkowy, zmiana przednowotworowa, związek alkilujący, zwyrodnienie siatkówki - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z niepokalanka pospolitego – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące wyciągu z niepokalanka pospolitego (Vitex agnus castus L. fructus) są ograniczone i niekompletne. Przeprowadzono jedynie badania toksyczności ostrej na szczurach, które wykazały wysoką wartość LD50 wynoszącą 15 g/kg masy ciała, co wskazuje na niską toksyczność ostrą. Brak jest natomiast danych dotyczących toksyczności po podaniu wielokrotnym, mutagenności (w tym testów Amesa i aberracji chromosomowych) oraz rakotwórczości, co stanowi istotne ograniczenie w ocenie bezpieczeństwa długoterminowego stosowania preparatu Castagnus zawierającego ten wyciąg. Dane z zakresu toksyczności reprodukcyjnej są częściowe i sugerują wpływ na procesy laktacji, co może być związane z działaniem na gospodarkę hormonalną, jednak nie obejmują pełnego spektrum oceny wpływu na płodność, rozwój zarodka, płodu oraz rozwój pre- i postnatalny. Brak kompleksowych badań przedklinicznych zgodnych z aktualnymi standardami uniemożliwia pełną ocenę profilu bezpieczeństwa wyciągu z niepokalanka pospolitego. Konieczne są dalsze badania, zwłaszcza w zakresie toksyczności podprzewlekłej i przewlekłej, potencjału genotoksycznego oraz rakotwórczego, aby umożliwić kompleksową ocenę ryzyka związanego z długotrwałym stosowaniem tej substancji roślinnej. Obecne ograniczenia w danych przedklinicznych powinny być uwzględnione przy podejmowaniu decyzji klinicznych dotyczących stosowania preparatów zawierających Vitex agnus castus, zwłaszcza w populacjach wrażliwych, takich jak kobiety w ciąży i karmiące piersią.
aberracja chromosomowa, badanie przedkliniczne, dawka letalna 50, gospodarka hormonalna, laktacja, mutagenność in vitro, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, ryzyko karcynogenne, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnego podania, toksykologia reprodukcyjna, Vitex agnus-castus, wyciąg z niepokalanka pospolitego - Leksykon substancji czynnych
Tatarak – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Tatarak (Acorus calamus L.) jest składnikiem preparatu Dentosept stosowanego w jamie ustnej, którego bezpieczeństwo oceniono w badaniach przedklinicznych. Test Amesa wykazał brak działania mutagennego dla substancji czynnej zawierającej tatarak. W badaniach na królikach, podanie dawki β-azaronu 92,44 μg/kg masy ciała (głównego aktywnego związku tataraku) skutkowało maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) poniżej 20 ng/ml oraz biodostępnością na poziomie 0,6-1,1%. Ekstrapolacja do warunków klinicznych wskazuje, że przy dawce 30 ml nierozcieńczonego Dentoseptu dzienny wychwyt β-azaronu wynosi 23,4-42,9 μg/osobę, co jest znacznie poniżej limitu 115 μg/osobę/dzień lub 2 μg/kg masy ciała, ustalonego przez Komitet ds. Produktów Leczniczych Roślinnych (HMPC).
badania przedkliniczne, badanie biodostępności, biodostępność β-azaronu, Cmax, Dentosept, działanie mutagenne, karcinogenność, kłącze tataraku, model zwierzęcy, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, śluzówka jamy ustnej, stężenie w osoczu, tatarak, test Amesa, toksyczność reprodukcyjna, właściwości rakotwórcze, wyciąg złożony, β-azaron - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dasatinib Krka 100 mg
Dazatynib jest inhibitorem kinaz tyrozynowych o szerokim spektrum działania przeciwnowotworowego, szczególnie skutecznym wobec kinazy BCR-ABL oraz kinaz z rodziny SRC, c-KIT, EPH i PDGFβ. Charakteryzuje się subnanomolarnym potencjałem inhibicyjnym (0,6-0,8 nM) i unikalną zdolnością wiązania się zarówno z aktywną, jak i nieaktywną formą BCR-ABL, co umożliwia przełamywanie oporności na imatynib. W badaniach przedklinicznych wykazano jego skuteczność w modelach przewlekłej białaczki szpikowej (CML), w tym w zapobieganiu progresji do fazy blastycznej oraz aktywność wobec komórek w różnych lokalizacjach, w tym OUN. W badaniach klinicznych fazy I i II potwierdzono trwałe odpowiedzi hematologiczne i cytogenetyczne u pacjentów z CML i Ph+ ALL opornych lub nietolerujących imatynibu, stosując dawkę początkową 70 mg dwa razy dziennie z możliwością modyfikacji dawkowania.
agregacja płytek krwi, c-KIT, chromosom Philadelphia, dazatynib, działanie fototoksyczne, działanie immunosupresyjne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, efekt klastogenny, faza akceleracji, faza blastyczna, faza przewlekła CML, gruczolak prostaty, inhibitor kinazy proteinowej, kanał potasowy hERG, kinaza BCR-ABL, kinaza receptora efryny, kinaza SRC, mieloblastyczna postać przełomu blastycznego, nefrotoksyczność, odstęp QT, oporność na imatynib, ośrodkowy układ nerwowy, ostra białaczka limfoblastyczna, potencjał genotoksyczny, przewlekła białaczka szpikowa, rak płaskonabłonkowy, receptor PDGFβ, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność narządowa, układ krwiotwórczy, układ krzepnięcia, układ limfatyczny, włókna Purkinjego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Crusia 40 mg/0,4 ml (4000 j.m.)
Przeprowadzone badania przedkliniczne enoksaparyny sodowej, stosowanej w preparacie Crusia, potwierdzają jej korzystny profil bezpieczeństwa. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podaniu u szczurów, psów i małp, przy dawkach do 15 mg/kg/dobę (podskórnie) oraz 10 mg/kg/dobę (podskórnie i dożylnie) przez okres do 26 tygodni, nie zaobserwowano działań niepożądanych poza oczekiwanym efektem przeciwzakrzepowym. Testy mutagenności (m.in. test Amesa i test mutacji komórek chłoniaka myszy) oraz klastogenności (badania aberracji chromosomalnej limfocytów ludzkich i komórek szpiku kostnego szczura) wykazały brak aktywności mutagennej i klastogennej, co potwierdza bezpieczeństwo genetyczne substancji czynnej.
aberracja chromosomalna, aberracja chromosomalna szpiku kostnego, badanie toksyczności, badanie toksykologiczne, droga dożylna, droga podskórna, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, działanie toksyczne, enoksaparyna sodowa, komórki chłoniaka, limfocyty ludzkie, mutacja genowa, postępująca mutacja, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, test Amesa, toksyczność rozwojowa, wpływ na płodność, zaburzenie płodności, zdolność rozrodcza - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Octefortan (1 mg + 20 mg)/g
Octefortan, zawierający oktenidyny dichlorowodorek (1 mg/g) oraz fenoksyetanol (20 mg/g), wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych. Toksyczność ostra wskazuje na LD50 dla produktu w dawkach doustnych 45-50 mL/kg oraz dootrzewnowych 10-12 mL/kg u szczurów, przy czym dawka 0,45 mL/kg i.p. była dobrze tolerowana. Dla samej oktenidyny dichlorowodorku LD50 wynosi 800 mg/kg (doustnie) i 10 mg/kg (dożylnie). Badania tolerancji miejscowej nie wykazały działań niepożądanych po wielokrotnym stosowaniu na rany oraz błony śluzowe jamy ustnej u psów. Doustne podawanie oktenidyny w dawce 650 mg/kg przez 2-6 tygodni powodowało jedynie poszerzenie jelita z powodu tworzenia się gazów, typowe dla antybakteryjnych substancji. W toksyczności po podaniach wielokrotnych obserwowano podwyższoną śmiertelność u myszy i psów przy dawkach ≥2 mg/kg oraz u szczurów przy 8 mg/kg, związane z zapaleniem i krwotokami płucnymi.
aberracja chromosomowa, aktywność antybakteryjna, błona śluzowa, dawka śmiertelna LD50, działanie fotoalergizujące, działanie teratogenne, efekt drażniący, embriotoksyczność, fenoksyetanol, komórki nowotworowe, oktenidyny dichlorowodorek, podanie dootrzewnowe, podanie doustne, podanie dożylne, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, reakcja toksyczna, roztwór na skórę, substancja antybakteryjna, test Amesa, test Bühlera, test mikrojądrowy, toksyczność po podaniu, toksyczność reprodukcyjna, tolerancja miejscowa, uszkodzenie płuc, właściwość mutagenna, worek spojówkowy - Leksykon substancji czynnych
Miedź – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Miedź, jako niezbędny pierwiastek śladowy, pełni istotne funkcje fizjologiczne i jest stosowana w produktach leczniczych, suplementach diety oraz preparatach do żywienia pozajelitowego. Przedkliniczne badania bezpieczeństwa miedzi są ograniczone, jednak dostępne dane oraz wieloletnie doświadczenie kliniczne wskazują na niski potencjał toksyczny przy stosowaniu w dawkach fizjologicznych. Przykładowo, produkt Tracutil zawiera miedź(II) chlorek dwuwodny w stężeniu 204,6 µg/ml (12 µmol/ampułka, 760 µg/ampułka) i jest stosowany w terapii zastępczej, gdzie ryzyko toksyczności jest minimalne. W przypadku produktów złożonych, takich jak Pediaven G20 i Pediaven NN2, które zawierają miedzi siarczan pięciowodny, brak specyficznych badań przedklinicznych rekompensowany jest danymi literaturowymi oraz doświadczeniem klinicznym, potwierdzającymi bezpieczeństwo stosowania.
aberracja chromosomowa, badanie przedkliniczne, dawka fizjologiczna, dawka maksymalna, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, genotoksyczność, karcynogenność, limfocyt, miedź chlorek dwuwodny, miedzi siarczan pięciowodny, ostra toksyczność, pierwiastek śladowy, podanie dożylne, terapia zastępcza, teratogenność, test Amesa, test CHO/HPRT, test mikrojądrowy, tetrafluoroboran miedzi, toksyczność przewlekła, wymiana chromatyd siostrzanych, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hedussin 33 mg/4 ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa suchego wyciągu z liści bluszczu (Hedera helix L., folium), substancji czynnej leku Hedussin (8,25 mg/ml w syropie), wykazały brak działania mutagennego w teście Amesa, co potwierdza brak potencjału genotoksycznego tej substancji. Test ten, będący standardową metodą oceny ryzyka uszkodzeń DNA, wskazuje na niski poziom zagrożenia mutacyjnego przy stosowaniu preparatu. Syrop zawiera również sorbitol (E420) do 469 mg/ml, co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją cukrów. Stosunek surowca do produktu końcowego wynosi 4-8:1, a ekstrakcja odbywa się z użyciem 30% etanolu (m/m).
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Entekavir Adamed 1 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa entekawiru wykazały, że toksyczność leku jest zależna od gatunku i dawki. U psów zaobserwowano przemijające zapalenia okołonaczyniowe w OUN przy narażeniu 10-19-krotnie wyższym niż u ludzi (dawki 0,5 mg i 1 mg), natomiast u małp, przy narażeniu ponad 100-krotnym, nie stwierdzono takich zmian. W badaniach rozrodczości entekawir nie obniżał płodności szczurów nawet przy wysokim narażeniu, jednak degeneracja nasieniowodów wystąpiła u gryzoni i psów przy narażeniu ≥26-krotnym. W badaniach toksyczności rozrodczej u ciężarnych szczurów i królików dawki przekraczające 21-krotne narażenie ludzkie powodowały embriotoksyczność, resorpcje, wady kostne i zmniejszenie masy ciała płodów. W badaniu około- i pourodzeniowym nie stwierdzono działań niepożądanych u potomstwa, a umiarkowane osłabienie reakcji na bodziec akustyczny u młodych szczurów wystąpiło przy AUC ≥92-krotnie wyższym niż u ludzi, co prawdopodobnie nie ma znaczenia klinicznego.
aberracje chromosomowe, degeneracja nasieniowodów, embriotoksyczność, glejak mózgu, gruczolak wątroby, guz naczyniowy, lek przeciwwirusowy, mutacje genetyczne, naprawa DNA, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał rakotwórczy, proliferacja pneumocytów, rak wątroby, resorpcja płodu, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność zarodkowa, zaburzenia słuchu, zapalenie okołonaczyniowe, zmiany jąder - Leksykon substancji czynnych
Centuria – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Centaurium erythraea, będąca składnikiem leku Canephron w dawce 18 mg na tabletkę drażowaną, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami przedklinicznymi. Testy farmakologiczne nie wykazały istotnych zaburzeń funkcji układu sercowo-naczyniowego, oddechowego ani ośrodkowego układu nerwowego przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Badania toksyczności ostrej po jednorazowym podaniu oraz toksyczności przewlekłej nie ujawniły objawów toksycznych ani patologicznych zmian w narządach wewnętrznych. Ponadto, testy genotoksyczności (m.in. test Amesa, test aberracji chromosomowych in vitro, test mikrojądrowy in vivo) nie potwierdziły potencjału mutagennego ani genotoksycznego substancji. Ocena wpływu na reprodukcję i rozwój nie wykazała negatywnego oddziaływania na płodność, rozwój embrionalny, płodowy ani pourodzeniowy potomstwa.
aberracja chromosomowa, badanie histopatologiczne, Canephron, centuria, centuria pospolita, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, karcynogenność, korzeń lubczyka, liść rozmarynu, ośrodkowy układ nerwowy, parametry biochemiczne, potencjał rakotwórczy, rozwój embrionalny, rozwój płodowy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA - Leksykon substancji czynnych
Kwiat pierwiosnka – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kwiat pierwiosnka (Primula veris L. i/lub Primula elatior (L.) Hill., flos) jest istotnym składnikiem preparatów Sinupret i Sinupret extract, stosowanych w terapii schorzeń górnych dróg oddechowych. Badania toksyczności przewlekłej wykazały poziom NOAEL na poziomie 320 mg suchego wyciągu/kg masy ciała u psów i szczurów, co odpowiada odpowiednio 22- i 7-krotności dawki stosowanej u ludzi. Testy genotoksyczności, w tym test Amesa, test na komórkach chłoniaka myszy oraz test mikrojąderkowy na szczurach, nie wykazały potencjału mutagennego ani genotoksycznego. Ponadto, badania reprodukcyjne na szczurach i królikach nie wykazały negatywnego wpływu na płodność, rozwój zarodkowo-płodowy, okołoporodowy ani teratogenności, nawet przy dawce do 800 mg/kg mc. (32-krotny margines bezpieczeństwa względem dawki ludzkiej).
badania farmakologiczne, dawka terapeutyczna, działanie teratogenne, fototoksyczność, genotoksyczność, kwiat pierwiosnka, margines bezpieczeństwa, NOAEL, ostra toksyczność, potencjał mutagenny, rakotwórczość, rozwój zarodkowo-płodowy, schorzenia górnych dróg oddechowych, Sinupret extract, suchy wyciąg, test Amesa, test mikrojąderkowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Celipres 100 100 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa chlorowodorku celiprololu, przeprowadzona za pomocą szerokiego spektrum badań farmakologicznych i toksykologicznych, nie wykazała istotnych zagrożeń dla układów sercowo-naczyniowego, oddechowego, nerwowego ani innych kluczowych układów fizjologicznych. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym na różnych gatunkach zwierząt nie ujawniły klinicznie istotnych objawów toksyczności, a parametry biochemiczne i hematologiczne oraz ocena makro- i mikroskopowa narządów wewnętrznych potwierdziły brak negatywnego wpływu przy długotrwałej ekspozycji na lek. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo, w tym test Amesa, test aberracji chromosomowych oraz test mikrojądrowy, nie wykazały mutagenności ani genotoksyczności celiprololu.
aberracja chromosomowa, badanie karcynogenności, beta-adrenolityk selektywny, chlorowodorek celiprololu, nowotwór, ocena histopatologiczna, parametr biochemiczny, parametr hematologiczny, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, rozwój embrionalny, rozwój okołoporodowy, rozwój płodowy, rozwój pourodzeniowy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność, układ nerwowy, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Biotum 2 g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ceftazydymu, substancji czynnej produktu leczniczego Biotum, wykazały brak istotnych klinicznie działań niepożądanych przy stosowaniu dawek terapeutycznych (1 g i 2 g). Ocena wpływu na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy nie ujawniła zaburzeń funkcjonowania tych systemów. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie wykazały kumulacji toksyczności ani nieoczekiwanych efektów niepożądanych, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania w przewidywanym czasie terapii. Testy genotoksyczności, w tym test Amesa, testy aberracji chromosomowych in vitro oraz testy mikrojądrowe in vivo, nie wykazały potencjału mutagennego ani genotoksycznego ceftazydymu.
aberracja chromosomowa, badanie przedkliniczne, cefalosporyna, ceftazydym, działanie teratogenne, efekt kancerogenny, farmakologia bezpieczeństwa, infuzja, mutagenność bakteryjna, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, roztwór do wstrzykiwań, rozwój okołoporodowy, rozwój prenatalny, rozwój zarodkowo-płodowy, test Amesa, test genotoksyczności, test mikrojądrowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie materiału genetycznego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib Sandoz 80 mg
Dazatynib, substancja czynna leku Dasatinib Sandoz, wykazuje toksyczność głównie w obrębie przewodu pokarmowego, układu krwiotwórczego oraz limfatycznego, co stanowiło podstawę do ustalenia ograniczeń dawkowania w badaniach przedklinicznych. W modelach zwierzęcych (szczury, małpy) obserwowano odwracalne zmiany, takie jak uszkodzenia jelita, zmniejszenie parametrów czerwonokrwinkowych i zmiany w szpiku kostnym oraz redukcję liczby limfocytów i masy narządów limfoidalnych. U małp stwierdzono także zwiększoną śródmiąższową mineralizację nerek po podaniu dazatynibu przez okres do 9 miesięcy. Dazatynib hamował agregację płytek krwi in vitro i wydłużał czas krwawienia in vivo u szczurów, jednak nie wywoływał samoistnych krwotoków. Badania kardiotoksyczności wykazały potencjał do wydłużania odstępu QT in vitro, lecz nie potwierdzono tego efektu w badaniach in vivo u małp. Testy genotoksyczności nie wykazały mutagenności, choć zaobserwowano efekt klastogenny in vitro na komórkach jajnika chomika chińskiego.
agregacja płytek krwi, badanie płodności, brodawczak, czas krwawienia, działanie fototoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie immunosupresyjne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, efekt klastogenny, grasica, gruczolak prostaty, hemostaza, kanał potasowy hERG, mineralizacja nerek, odstęp QT, parametry czerwonokrwinkowe, przewód pokarmowy, rak płaskonabłonkowy, rozwój embrionalno-płodowy, śledziona, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność dazatynibu, układ krwiotwórczy, układ krzepnięcia, układ limfatyczny, węzły chłonne, włókna Purkinjego, zapis EKG - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Owoc Kopru włoskiego –
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego OWOC KOPRU WŁOSKIEGO obejmowały ocenę genotoksyczności i mutagenności głównych składników owoców Foeniculum vulgare Miller sp. vulgare var. vulgare. Test Amesa przeprowadzony na szczepach TA98 i TA100 Salmonella typhimurium wykazał brak potencjału mutagennego wodnego wyciągu z owoców kopru włoskiego. Badania na zwierzętach laboratoryjnych wskazały, że anetol, jeden z głównych składników, wykazuje słabe działanie mutagenne, jednak ryzyko kliniczne związane z tym efektem jest oceniane jako niewielkie.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Agapurin SR 400 400 mg
Przedkliniczne badania toksyczności pentoksyfiliny, substancji czynnej Agapurin SR 400, wykazały niski potencjał toksyczny. W badaniach ostrej toksyczności LD50 wyniosła 1385 mg/kg (myszy, doustnie), 230 mg/kg (szczury, dożylnie) oraz 1770 mg/kg (szczury, doustnie). W toksyczności przewlekłej, podawanie do 1000 mg/kg/dobę szczurów i do 100 mg/kg/dobę psów nie wywołało uszkodzeń narządów. Niekorzystne efekty, takie jak niewydolność krążenia, krwawienia czy obrzęk płuc, pojawiły się jedynie przy dawkach >320 mg/kg/dobę u psów, znacznie przekraczających dawki terapeutyczne u ludzi.
dawka śmiertelna, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, komórki olbrzymie, krwawienie, mutacja genowa, niewydolność krążenia, obrzęk płuc, pentoksyfilina, płodność, potencjał mutagenny, rozwój okołoporodowy, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, zaburzenia koordynacji ruchowej, zgon wewnątrzmaciczny płodu - Leksykon substancji czynnych
Flutamid – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksyczności flutamidu wykazały zróżnicowaną ostrość działania w zależności od gatunku, z wartościami LD50 wynoszącymi od 218 mg/kg u świnek morskich do ponad 1000 mg/kg u psów i kotów. Objawy toksyczności ostrej obejmowały spowolnienie czynności życiowych, jeżenie się sierści, spowolnione oddychanie, niezborność ruchów oraz łzawienie u gryzoni, natomiast u psów i kotów dominowały zmniejszone łaknienie, uspokojenie i wymioty. W badaniach przewlekłych, trwających od 6 tygodni do 78 tygodni i stosujących dawki od 1,5 do 18-krotności dawek terapeutycznych stosowanych u ludzi, zaobserwowano utratę masy ciała, jadłowstręt, wymioty oraz zmiany narządowe, takie jak zmniejszenie wielkości narządów rozrodczych (stercza, jąder, pęcherzyków nasiennych), powiększenie wątroby oraz zmniejszona spermatogeneza. U samców szczurów stwierdzono dodatkowo rozrost i gruczolaki komórek śródmiąższowych jąder, zanik prostaty i pęcherzyków nasiennych oraz rak sutków, co wskazuje na silne działanie antyandrogenne i potencjał rakotwórczy flutamidu, szczególnie przy dawkach 3-17 razy wyższych niż terapeutyczne u ludzi.
badanie rakotwórczości, cykl estrogenowy, działanie antyandrogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, feminizacja, flutamid, gruczoł krokowy, guz, jadłowstręt, LD50, modyfikacja DNA, pęcherzyk nasienny, płód, potencjał mutagenny, powiększenie wątroby, przeżywalność potomstwa, rak sutka, spermatogeneza, test Amesa, toksyczność ostra i przewlekła, wpływ na rozrodczość, zmiany histologiczne, zmiany morfologiczne