Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Korzeń goryczki

Korzeń goryczki (Gentiana lutea L., radix) wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych, szczególnie w preparacie Sinupret extract, gdzie toksyczność przewlekła była oceniana u psów i szczurów przez odpowiednio 39 i 26 tygodni. Ustalono poziom NOAEL na 320 mg suchego wyciągu/kg masy ciała, co odpowiada 22-krotności dawki ludzkiej u psów oraz 7-krotności u szczurów. Badania genotoksyczności in vitro (test Amesa, test na komórkach chłoniaka) oraz in vivo (test mikrojąderkowy u szczurów) nie wykazały działania mutagennego ani genotoksycznego. Dodatkowo, badania toksycznego wpływu na reprodukcję u królików i szczurów nie potwierdziły działania teratogennego ani negatywnego wpływu na płodność i rozwój zarodkowo-płodowy, przy maksymalnej dawce 800 mg/kg mc. (32-krotny margines bezpieczeństwa względem dawki ludzkiej).

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania korzenia goryczki

Korzeń goryczki (Gentiana lutea L., radix) jest substancją aktywną występującą w różnych produktach leczniczych. Dane dotyczące bezpieczeństwa przedklinicznego tej substancji są zróżnicowane w zależności od preparatu, w którym występuje. W przypadku niektórych preparatów zawierających korzeń goryczki, istnieją ograniczone dane przedkliniczne, podczas gdy w przypadku innych przeprowadzono bardziej szczegółowe badania.1

Badania toksyczności

W przypadku produktu Sinupret extract, zawierającego wyciąg z korzenia goryczki jako jeden z głównych składników, przeprowadzono szczegółowe badania toksyczności przewlekłej. W badaniach tych wyciąg podawano doustnie psom przez okres 39 tygodni oraz szczurom przez okres 26 tygodni. Podczas badań ustalono poziom dawki, przy którym nie obserwowano działań niepożądanych (NOAEL – No-Observed-Adverse-Effect-Level). Dla psów wartość ta wynosiła 320 mg suchego wyciągu/kg masy ciała, co stanowi 22-krotność dawki równoważnej stosowanej u ludzi. W przypadku szczurów poziom NOAEL również wynosił 320 mg suchego wyciągu/kg masy ciała, co odpowiada 7-krotności dawki równoważnej u ludzi.2

Badania genotoksyczności

W przypadku preparatu Sinupret extract, przeprowadzono kompleksowe badania potencjału genotoksycznego. Nie wykryto potencjału mutagennego ani genotoksycznego wyciągu zawierającego korzeń goryczki w testach in vitro, takich jak test rewersji mutacji na bakteriach Salmonella typhimurium (test Amesa) oraz test na komórkach chłoniaka u myszy. Dodatkowo przeprowadzono również badania in vivo, w których nie stwierdzono potencjału genotoksycznego w teście mikrojąderkowym u szczurów.3

W przypadku preparatu Sinupret w postaci kropli doustnych i tabletek drażowanych, dane niekliniczne uzyskane z konwencjonalnych badań farmakologicznych dotyczących bezpieczeństwa, ostrych badań toksyczności, badań toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności oraz badań toksycznego wpływu na rozród i rozwój potomstwa nie wykazały szczególnego zagrożenia dla człowieka.4

Wpływ na reprodukcję i rozwój

Badania toksycznego wpływu na reprodukcję przeprowadzono dla preparatów zawierających korzeń goryczki jako jeden ze składników. W przypadku preparatu Sinupret extract, przeprowadzono badania na różnych gatunkach zwierząt, w tym na szczurach i królikach. W segmencie II badania toksycznego wpływu na reprodukcję u królików nie stwierdzono wpływu na rozwój zarodkowo-płodowy ani działania teratogennego po podaniu suchego wyciągu w maksymalnej dziennej dawce wynoszącej 800 mg suchego wyciągu/kg masy ciała. Uwzględniając zalecaną dawkę u ludzi, zapewnia to 32-krotny margines bezpieczeństwa.5

Nie stwierdzono również wpływu na płodność, rozwój zarodkowo-płodowy i około-/poporodowy, ani działania teratogennego po podaniu kropli doustnych Sinupret i tabletek drażowanych Sinupret u różnych gatunków zwierząt, w tym u szczurów i królików.6

Badania rakotwórczości i fototoksyczności

W dostępnych danych przedklinicznych dla preparatów zawierających korzeń goryczki brak jest informacji na temat przeprowadzenia badań rakotwórczości. Zarówno dla produktu Sinupret, jak i Sinupret extract, nie przeprowadzono badań dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego.7 8

W przypadku produktu Sinupret extract, nie przeprowadzono również badań dotyczących potencjalnego działania fototoksycznego, które mogłoby wystąpić po ekspozycji na światło.9

Ograniczenia danych przedklinicznych

Warto zaznaczyć, że w przypadku niektórych preparatów zawierających korzeń goryczki, dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa są ograniczone lub nie są dostępne. Na przykład, dla produktu Melisana Klosterfrau Original, który zawiera korzeń goryczki (Gentiana lutea L.) w ilości 714 mg na 100 ml produktu, charakterystyka produktu leczniczego nie zawiera szczegółowych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa.10

Bezpieczeństwo stosowania korzenia goryczki

Na podstawie dostępnych danych przedklinicznych można stwierdzić, że korzeń goryczki, jako składnik mieszanin ziołowych stosowanych w preparatach leczniczych, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w przeprowadzonych badaniach. Nie stwierdzono szczególnego zagrożenia dla człowieka w badaniach farmakologicznych dotyczących bezpieczeństwa, ostrych badaniach toksyczności, badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności oraz badaniach toksycznego wpływu na rozród i rozwój potomstwa.11

Wyniki badań toksyczności przewlekłej wskazują na wysoki poziom bezpieczeństwa, z wartościami NOAEL na poziomie wielokrotnie przekraczającym dawki stosowane u ludzi. Brak potencjału genotoksycznego oraz brak wpływu na rozród i rozwój płodowy dodatkowo potwierdzają bezpieczeństwo stosowania tej substancji.12

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl