test Amesa
Test Amesa (znany również jako test Amesa-Salmonella) to metoda badawcza stosowana w toksykologii i farmakologii do oceny potencjału mutagennego substancji chemicznych. Został opracowany przez Bruce’a Amesa w latach 70. XX wieku i jest jednym z najczęściej stosowanych testów do wstępnej oceny rakotwórczości związków chemicznych.
Metoda wykorzystuje bakterie Salmonella typhimurium, które posiadają mutacje uniemożliwiające im syntezę histydyny. Badana substancja jest inkubowana z tymi bakteriami, a następnie ocenia się liczbę rewersji (powrotnych mutacji), które przywracają bakteriom zdolność do syntezy histydyny. Zwiększona liczba kolonii bakteryjnych na pożywce bez histydyny świadczy o mutagennych właściwościach badanej substancji.
Test Amesa jest często stosowany w badaniach przesiewowych leków, dodatków do żywności, pestycydów i innych substancji chemicznych. Jest on relatywnie tani, szybki i wykazuje wysoką korelację z potencjałem rakotwórczym substancji w organizmach wyższych, choć wymaga potwierdzenia innymi metodami. W praktyce klinicznej wyniki testu Amesa są istotne przy ocenie bezpieczeństwa stosowania leków i innych substancji.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Minirin 10 mcg/dawkę donosową
W ramach oceny bezpieczeństwa farmakologicznego produktu leczniczego MINIRIN (10 mikrogramów/dawkę donosową, aerozol do nosa, roztwór) przeprowadzono szeroki zakres badań przedklinicznych, które nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka. Badania farmakologiczne nie ujawniły niekorzystnego wpływu desmopresyny na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy. Testy toksyczności po podaniu wielokrotnym, obejmujące dawki wielokrotnie przekraczające dawki terapeutyczne, nie wykazały toksycznych efektów istotnych klinicznie. Ponadto, testy genotoksyczności, w tym test Amesa, testy aberracji chromosomowych in vitro oraz testy mikrojądrowe in vivo, potwierdziły brak potencjału mutagennego desmopresyny.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, badanie kancerogenności, badanie niekliniczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, MINIRIN, octan desmopresyny, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, rozwój zarodkowo-płodowy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon substancji czynnych
Okskarbazepina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Okskarbazepina oraz jej aktywny metabolit monohydroksylowy (MHD) wykazują w badaniach przedklinicznych ograniczone ryzyko toksyczne dla człowieka. W badaniach wielokrotnego podawania u szczurów zaobserwowano nefrotoksyczność okskarbazepiny oraz neurotoksyczność produktu Oxepilax, które nie wystąpiły u psów i myszy. MHD i okskarbazepina mogą indukować opóźnioną reakcję nadwrażliwości immunologicznej. W testach genotoksyczności okskarbazepina wykazywała mutagenność w jednym z pięciu szczepów bakterii w teście Amesa in vitro bez aktywacji metabolicznej, a także powodowała aberracje chromosomowe i poliploidię w komórkach jajnika chomika chińskiego. MHD miała ujemny wynik w teście Amesa, a oba związki nie wykazywały klastogenności ani aneugenności in vivo w teście na szpiku kostnym szczura.
aberracja chromosomowa, aktywność mutagenna, badanie karcynogenności, ciałko żółte, działanie aneugenne, działanie klastogenne, działanie przeciwpadaczkowe, genotoksyczność, hormon luteinizujący, immunostymulacja, mikrojądro, mikrosomalne enzymy wątrobowe, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, nowotwór jądra, nowotwór wątroby, nowotwór z komórek ziarnistych, okskarbazepina, opóźniona reakcja nadwrażliwości, pochodna monohydroksylowa, szpik kostny, test Amesa, toksyczny wpływ na rozwój, wada rozwojowa, wpływ na płodność, zaburzenia cyklu rujowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Imatinib Zentiva 400 mg
Profil bezpieczeństwa imatynibu został szczegółowo oceniony w badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt, w tym szczurach, psach, małpach i królikach. Wykazano, że imatynib wywołuje zmiany hematologiczne o nasileniu od łagodnego do umiarkowanego oraz wpływa na układ krwiotwórczy, szczególnie u szczurów i psów. Wątroba była głównym narządem docelowym toksyczności, z ciężkimi uszkodzeniami obserwowanymi u psów po 2-tygodniowej ekspozycji, natomiast u małp stwierdzono uszkodzenia nerek i upośledzenie ich funkcji (wzrost BUN i kreatyniny). W badaniu 39-tygodniowym u małp ustalono poziom NOAEL na 15 mg/kg, co odpowiada około 1/3 maksymalnej dawki u ludzi (800 mg) przeliczonej na powierzchnię ciała. Imatynib wykazywał również wpływ na układ immunologiczny, pogarszając przebieg zakażenia malarią. Ocena genotoksyczności wykazała brak działania mutagennego w większości testów, z wyjątkiem klastogennego efektu in vitro w komórkach jajnika chomików oraz mutagenności dwóch produktów pośrednich procesu produkcji.
aberracja chromosomowa, aminotransferaza, azot mocznikowy, badanie przedkliniczne, brodawczak, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, działanie toksyczne, kardiomiopatia, martwica komórek wątrobowych, martwica przewodów żółciowych, niewydolność serca, ogniskowa mineralizacja, organogeneza, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, przepuklina mózgowa, przerost mięśnia sercowego, przewlekła choroba nerek, rozrost przewodów żółciowych, rozstrzeń jam serca, rozwój pourodzeniowy, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność wielokrotna, układ immunologiczny, układ krwiotwórczy, upośledzenie funkcji nerek, uszkodzenie nerek, uszkodzenie wątroby, utrata poimplantacyjna, zakażenie oportunistyczne, zmiana hematologiczna, zmiana histopatologiczna, zmniejszenie spermatogenezy, zwyrodnienie cewek nerkowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Polopiryna Max Hot (500 mg + 300 mg + 50 mg)/sasz.
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Polopiryna Max Hot, zawierającego kwas acetylosalicylowy (500 mg), kwas askorbowy (300 mg) i kofeinę (50 mg), koncentrują się głównie na toksykologii kwasu acetylosalicylowego. Długoterminowa ekspozycja szczurów na 0,5% kwasu acetylosalicylowego w karmie przez 68 tygodni nie wykazała działania rakotwórczego, a test Amesa potwierdził brak mutagenności. Jednakże, w hodowlach fibroblastów ludzkich zaobserwowano aberracje chromosomalne, wskazujące na potencjał genotoksyczny w specyficznych warunkach. Kwas acetylosalicylowy wykazuje istotne działanie teratogenne, embriotoksyczne i fetotoksyczne, zaburza implantację zarodka oraz funkcje poznawcze potomstwa, a także hamuje owulację u szczurów, co podkreśla ryzyko stosowania tego leku w okresie ciąży i planowania potomstwa.
aberracja chromosomalna, działanie drażniące na błonę śluzową, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, fibroblast ludzki, hamowanie owulacji, kofeina, krwotok, kwas acetylosalicylowy, kwas askorbowy, ostre przedawkowanie, potencjał genotoksyczny, ryzyko krwawienia, stan śpiączkowy, test Amesa, toksyczność przewlekła, uszkodzenie nerki, właściwości mutagenne, zaburzenie funkcji poznawczej, zaburzenie implantacji - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atazanavir Accord 200 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa atazanawiru wykazały, że głównym miejscem toksycznego działania leku jest wątroba, gdzie obserwowano minimalne do umiarkowanego zwiększenie stężenia bilirubiny oraz aktywności enzymów wątrobowych, a także wakuolizację i hipertrofię hepatocytów. U samic myszy dodatkowo stwierdzono obumieranie pojedynczych komórek wątroby oraz łagodne gruczolaki wątroby w badaniach rakotwórczości, przy ekspozycji 12-krotnie wyższej niż u ludzi przy dawce 400 mg/dobę. U szczurów zaobserwowano także nieznaczne do umiarkowanego zwiększenie stężenia cholesterolu i glukozy, co nie występowało u myszy i psów. W badaniach kardiotoksyczności in vitro atazanawir hamował kanał potasowy hERG o 15% przy stężeniu 30 μM (30-krotność Cmax u ludzi), powodując wydłużenie APD90 o 13% w włóknach Purkinjego. W krótkoterminowych badaniach na psach odnotowano przejściowe zmiany w EKG (bradykardia zatokowa, wydłużenie odstępów PR, QT i zespołu QRS), które nie utrzymywały się w dłuższych badaniach 9-miesięcznych. Potencjalny wpływ na układ sercowo-naczyniowy u ludzi nie jest jednoznacznie ustalony, jednak w przypadku przedawkowania należy monitorować wydłużenie odstępu PR.
aberracja chromosomalna, atazanawir, bilirubina, bradykardia zatokowa, działanie teratogenne, enzymy wątrobowe, gruczolak wątroby, hipertrofia, kanał potasowy hERG, martwica hepatocytów, mikrojądro, potencjał czynnościowy, przedawkowanie, test Amesa, uszkodzenie DNA, wakuolizacja, włókna Purkinjego, wydłużenie odstępu PR, wydłużenie odstępu QT, wydłużenie zespołu QRS - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Binatta 100 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tapentadolu, substancji czynnej Binatty, wykazały brak potencjału genotoksycznego i karcynogennego. Test Amesa oraz testy aberracji chromosomowych in vitro i in vivo, w tym test nieplanowanej syntezy DNA, nie potwierdziły działania mutagennego nawet przy maksymalnej tolerowanej dawce. Długoterminowe badania na modelach zwierzęcych nie wykazały ryzyka rakotwórczości, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa leku w kontekście długotrwałego stosowania. W zakresie wpływu na reprodukcję, tapentadol nie zaburzał płodności u szczurów, jednak przy dużych dawkach obserwowano zmniejszenie przeżywalności płodów w macicy, bez jednoznacznego ustalenia mechanizmu tego efektu.
aberracja chromosomowa, działanie embriotoksyczne, działanie farmakodynamiczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, nieplanowana synteza DNA, O-glukuronid tapentadolu, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, przenikanie leku do mleka, receptor opioidowy μ, tapentadol, test Amesa, wpływ na reprodukcję - Leksykon substancji czynnych
Thuja occidentalis – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
W badaniach przedklinicznych oceniających bezpieczeństwo stosowania Thuja occidentalis, wykorzystano dane z preparatu Esberitox N zawierającego 2 mg ziela żywotnika zachodniego na tabletkę w postaci alkoholowo-wodnego wyciągu (1:11) z 30% etanolem. Badania toksyczności ostrej na myszach wykazały brak objawów toksyczności przy jednorazowym podaniu dawek do 5000 mg/kg masy ciała. W badaniach toksyczności podostrej i przewlekłej na szczurach, podawano doustnie dawki 5000 mg/kg dziennie przez 3 i 6 miesięcy, nie obserwując śmiertelności ani nieprawidłowości w masie ciała, zachowaniu, badaniach laboratoryjnych i histologicznych. Test Amesa oraz test aberracji chromosomowej in vivo (dawki 250–5000 mg/kg) nie wykazały działania mutagennego ani genotoksycznego. Brak danych dotyczących karcynogenności, jednak wyniki badań i wieloletnie stosowanie kliniczne nie wskazują na ryzyko działania karcynogennego.
aberracja chromosomowa, badanie histologiczne, badanie toksyczności, działanie embriotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, Esberitox, mutacja powrotna, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, właściwości genotoksyczne, właściwości karcynogenne, właściwości mutagenne, żywotnik zachodni - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Etopiryna Kontrol 300 mg + 50 mg
Dane przedkliniczne dotyczące produktu leczniczego Etopiryna Kontrol (kwas acetylosalicylowy 300 mg + kofeina 50 mg) wskazują na brak działania rakotwórczego kwasu acetylosalicylowego w długoterminowych badaniach na szczurach oraz negatywny wynik testu Amesa. Niemniej jednak, obserwowano aberracje chromosomalne w hodowli fibroblastów ludzkich, co sugeruje potencjalny genotoksyczny efekt in vitro. Kwas acetylosalicylowy wykazuje działanie hamujące owulację u szczurów oraz teratogenne, embrio- i fetotoksyczne, w tym zaburzenia zagnieżdżania jaja i negatywny wpływ na rozwój układu nerwowego potomstwa. W badaniach toksyczności ostrej dawki śmiertelne kwasu acetylosalicylowego wynoszą >10 g u dorosłych i >4 g u dzieci, a stężenia kwasu salicylowego w osoczu 300-350 μg/ml wywołują objawy zatrucia, natomiast 400-500 μg/ml mogą prowadzić do śpiączki i zgonu.
aberracja chromosomalna, błona śluzowa, działanie drażniące, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, fibroblast ludzki, genotoksyczność, hamowanie owulacji, kofeina, krwotok, kwas acetylosalicylowy, kwas salicylowy, mutagenność, rozwój układu nerwowego, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie nerek, wrzód przewodu pokarmowego, zaburzenie płodności, zagnieżdżenie jaja, zatrucie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Oftensin 5 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tymololu maleinianu, substancji czynnej w preparacie Oftensin 5 mg/ml, potwierdzają jego dobrą tolerancję miejscową w postaci kropli do oczu, co wykazano w długoterminowych badaniach na królikach i psach (1-2 lata) bez obserwacji działań niepożądanych w obrębie tkanek oka. Toksyczność ostra oceniona na gryzoniach wskazuje na LD50 doustne wynoszące 1190 mg/kg dla myszy oraz 900 mg/kg dla szczurów, co świadczy o niskiej toksyczności. Badania karcinogenności ujawniły wzrost częstości gruczolaka nadnerczy u szczurów przy dawce 300 mg/kg/dobę (300-krotność maksymalnej dawki doustnej dla ludzi) oraz nowotworów płuc, polipów macicy i gruczolakoraków sutka u myszy przy dawce 500 mg/kg/dobę (500-krotność dawki ludzkiej), natomiast dawki 5 i 50 mg/kg/dobę nie wykazywały działania karcinogennego.
badanie cytogenetyczne, beta-adrenolityk, dawka śmiertelna, dysfagia, gruczolak nadnerczy, gruczolakorak sutka, krople do oczu, lek beta-adrenolityczny, mutacja wsteczna, nowotwór płuc, Oftensin, polip macicy, potencjał karcinogenny, potencjał mutagenny, prolaktyna, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność oczna, tymolol maleinian - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Soligamma 5 000 IU
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa cholekalcyferolu (witamina D3) zawartego w produkcie leczniczym Soligamma wykazały, że substancja ta nie wykazuje działania mutagennego w standardowym teście Amesa, co wskazuje na brak ryzyka mutacji genetycznych przy stosowaniu terapeutycznych dawek. Dawki terapeutyczne produktu Soligamma wynoszą 5 000 IU, 10 000 IU oraz 20 000 IU i stosowane zgodnie z zaleceniami nie powodują efektów teratogennych. Działanie teratogenne obserwowano jedynie w badaniach na modelach zwierzęcych przy ekspozycji na dawki wielokrotnie przekraczające zakres stosowany u ludzi, co podkreśla bezpieczeństwo stosowania w dawkach klinicznych.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Capecitabine Glenmark 500 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne kapecytabiny wykazały charakterystyczne dla fluoropirymidyn objawy toksyczności układu pokarmowego, limfatycznego i krwiotwórczego u małp Cynomolgus oraz myszy po wielokrotnym podaniu doustnym, które były odwracalne po zaprzestaniu leczenia. Zaobserwowano również toksyczność skórną o charakterze zwyrodnieniowym i zanikowym, bez zmian toksycznych w wątrobie i ośrodkowym układzie nerwowym. W badaniach sercowo-naczyniowych u małp toksyczność objawiająca się wydłużeniem odstępów PR i QT wystąpiła jedynie po dożylnym podaniu dawki 100 mg/kg, natomiast nie zaobserwowano jej po podawaniu doustnym w dawce 1379 mg/m²/dobę. Dwuletnie badania rakotwórczości na myszach nie wykazały działania karcynogennego kapecytabiny.
analog nukleozydowy, atrofia narządów, badanie mutagenności, badanie toksykologiczne, dawka leku, działanie karcynogenne, działanie klastogenne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fluoropirymidyna, kapecytabina, obumarcie płodu, ośrodkowy układ nerwowy, resorpcja płodu, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, test mutacji genowej, toksyczność sercowo-naczyniowa, układ krwiotwórczy, uszkodzenie chromosomalne, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie płodności, zmiany zwyrodnieniowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zolpic 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa winianu zolpidemu, substancji czynnej leku Zolpic, obejmowały długoterminowe testy kancerogenności na szczurach i myszach, którym podawano dawki 4, 18 oraz 80 mg/kg mc./dobę przez 2 lata. Dawki te odpowiadały 26-876-krotnemu przekroczeniu maksymalnej dawki terapeutycznej u ludzi (10 mg). Wyniki nie wykazały działania kancerogennego, a częstość występowania tłuszczaków i tłuszczakomięsaków nerek u szczurów była porównywalna z grupą kontrolną. Testy mutagenności in vitro (m.in. test Amesa, badanie aberracji chromosomalnych w limfocytach ludzkich) oraz in vivo (test mikrojądrowy u myszy) potwierdziły brak potencjału mutagennego i genotoksycznego winianu zolpidemu w stosowanych dawkach terapeutycznych.
aberracja chromosomalna, badanie przedkliniczne, chłoniak, cykl rujowy, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, hepatocyt szczura, kancerogeneza, limfocyt ludzki, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa leku, test Amesa, test mikrojądrowy, tłuszczakomięsak nerki, winian zolpidemu, wpływ na płodność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Apo-Pentox 400 SR 400 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne pentoksyfiliny, składnika aktywnego preparatu Apo-Pentox 400 SR, wykazały niską toksyczność ostrą z wartościami LD50 wynoszącymi 195 mg/kg mc. (dożylnie) i 1385 mg/kg mc. (doustnie) u myszy oraz 230 mg/kg mc. (dożylnie) i 1770 mg/kg mc. (doustnie) u szczurów. Długoterminowe badania toksyczności przewlekłej (1 rok) na szczurach i psach potwierdziły brak toksycznego uszkodzenia narządów przy dawkach do 1000 mg/kg mc./dobę u szczurów i 100 mg/kg mc./dobę u psów. Przy dawkach powyżej 320 mg/kg mc./dobę u psów obserwowano działania niepożądane, takie jak zaburzenia koordynacji, niewydolność krążenia, krwawienia i obrzęk płuc, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa w stosowaniu klinicznym. Badania mutagenności (test Amesa) oraz rakotwórczości (>18 miesięcy) nie wykazały działania genotoksycznego ani karcynogennego u myszy, choć u samic szczurów zaobserwowano wzrost liczby łagodnych gruczolakołykniaków piersi, co może być zjawiskiem spontanicznym.
Ocena wpływu pentoksyfiliny na reprodukcję i teratogenność przeprowadzona na szczurach, myszach i królikach wykazała brak negatywnego wpływu na płodność oraz brak wad rozwojowych przy dawkach wielokrotnie przekraczających dawki stosowane u ludzi (do 7-krotnych). W badaniach teratogenności u szczurów i królików, przy dawkach 25x i 10x większych niż kliniczne, nie stwierdzono wad rozwojowych, choć u szczurów przy najwyższych dawkach odnotowano zwiększoną resorpcję płodów. Wyniki te wskazują na korzystny profil bezpieczeństwa pentoksyfiliny w kontekście stosowania u kobiet w wieku rozrodczym oraz w długotrwałej terapii, podkreślając jednocześnie konieczność monitorowania przy stosowaniu dawek znacznie przekraczających zalecane.
badanie mikroskopowe, dawka śmiertelna 50, działanie genotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie teratogenne, niewydolność krążenia, obrzęk płuc, pentoksyfilina, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, resorpcja płodu, Salmonella, teratogenność, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, zaburzenie koordynacji ruchowej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Eribulin EVER Pharma 0,44 mg/ml
Przedkliniczne badania erybuliny wykazały potencjał genotoksyczny, w tym pozytywny wynik w teście na komórkach chłoniaka myszy oraz klastogenność w teście mikrojąderkowym u szczurów. W teście Amesa nie stwierdzono mutagenności in vitro. Brak jest jednak danych dotyczących potencjału rakotwórczego erybuliny, co ogranicza pełną ocenę długoterminowego bezpieczeństwa. W zakresie toksyczności reprodukcyjnej, erybulina wykazała szkodliwy wpływ na męski układ rozrodczy u szczurów i psów, manifestujący się hipospermią i aspermią, co sugeruje ryzyko obniżenia płodności u mężczyzn.
Badania rozwojowe na szczurach wykazały embriotoksyczność i teratogenność erybuliny. Podawanie erybuliny w dawkach 0,009–0,133 mg/kg mc. w dniach 8., 10. i 12. ciąży skutkowało dawkozależnym wzrostem resorpcji płodów oraz zmniejszeniem masy ciała płodu od dawki ≥0,088 mg/kg. Najwyższa dawka 0,133 mg/kg była związana ze znaczącym wzrostem częstości poważnych wad wrodzonych, takich jak agnezja żuchwy, języka, żołądka i wątroby. Wyniki te podkreślają konieczność ostrożności w stosowaniu erybuliny u kobiet w ciąży oraz u pacjentów w wieku rozrodczym, ze względu na ryzyko toksyczności reprodukcyjnej i rozwojowej.
aspermia, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, dysfagia, działanie embriotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, genotoksyczność, hipospermia, mezylan erybuliny, nabłonek plemnikotwórczy, profil bezpieczeństwa, resorpcja płodów, rozwój embrionalno-płodowy, test Amesa, test mikrojąderkowy, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, wady wrodzone - Leksykon substancji czynnych
Kodeina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania kodeiny wykazały brak istotnego potencjału genotoksycznego i rakotwórczego przy dawkach terapeutycznych, co potwierdzają długoterminowe badania na szczurach i myszach z dawkami do 1600 ppm i 3000 ppm odpowiednio przez 2 lata. Toksyczność ostra i przewlekła jest niska, z NOAEL ustalonym na poziomie 67,2 mg/kg mc./dobę oraz dawką maksymalną 336 mg/kg mc., co stanowi ponad 20-krotność dawki klinicznej. Wpływ kodeiny na reprodukcję obejmuje zmniejszenie płodności u zwierząt (degeneracja jąder, obniżenie testosteronu) oraz potencjalne działanie teratogenne, zwłaszcza przy wysokich dawkach, co skutkuje opóźnieniem kostnienia i wadami rozwojowymi u płodów. Kodeina jest zakwalifikowana do kategorii C FDA, co oznacza, że jej stosowanie w ciąży jest dopuszczalne tylko, gdy korzyści przewyższają ryzyko dla płodu.
aberracje chromosomowe, badanie genotoksyczności, białaczka z komórek jednojądrzastych, dawka śmiertelna, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie przeciwbólowe i przeciwkaszlowe, działanie teratogenne, kategoria C FDA, NOAEL, Nurofen Plus, opóźnienie kostnienia, parametry hematologiczne i biochemiczne, podanie doustne, przepuklina oponowo-mózgowa, Solpadeine Max, szpik kostny, test Amesa, toksyczność ostra i przewlekła, uszkodzenie wątroby, wpływ na rozród - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Septogard 1,5 mg/ml
Benzydamina, substancja czynna leku Septogard (1,5 mg/ml roztwór do płukania jamy ustnej), została poddana szerokim badaniom przedklinicznym, które potwierdziły jej korzystny profil bezpieczeństwa. Badania farmakologiczne nie wykazały istotnych zaburzeń funkcjonowania układu sercowo-naczyniowego, oddechowego ani ośrodkowego układu nerwowego w zakresie stosowanych dawek. Testy toksyczności po podaniu wielokrotnym na różnych gatunkach zwierząt nie ujawniły specyficznych zagrożeń toksykologicznych, a analiza parametrów biochemicznych, hematologicznych oraz histopatologicznych nie wskazała na ryzyko dla ludzi przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami.
aberracje chromosomowe, benzydamina chlorowodorek, nadzór nad bezpieczeństwem farmakoterapii, ośrodkowy układ nerwowy, parametry biochemiczne, płukanie jamy ustnej, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rozwój embrionalny, rozwój płodowy, rozwój pourodzeniowy, teratogenność, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy, zmiany histopatologiczne - Leksykon substancji czynnych
Korzeń lukrecji – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Korzeń lukrecji (Glycyrrhiza glabra L., G. inflata Bat., G. uralensis Fisch., radix) jest składnikiem preparatu Iberogast Balance, występującym w stężeniu 0,10 mL wyciągu płynnego (1:2,5-3,5) na 1 mL produktu, ekstrakt przygotowany w 30% etanolu (V/V). Przeprowadzone badania przedkliniczne obejmowały ocenę bezpieczeństwa farmakologicznego, toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności oraz wpływu na rozrodczość i rozwój. Testy genotoksyczności, w tym Test Amesa oraz test mikrojądrowy u myszy, wykazały wyniki ujemne, co wskazuje na brak mutagennego i genotoksycznego potencjału korzenia lukrecji w stosowanym stężeniu.
badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, bezpieczeństwo stosowania, etanol, genotoksyczność, Glycyrrhiza glabra, Glycyrrhiza inflata, Glycyrrhiza uralensis, korzeń lukrecji, mutacja genowa, mutagenność, profil bezpieczeństwa, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozrodczość, uszkodzenie chromosomu, wyciąg płynny - Leksykon substancji czynnych
Pentoksyfilina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Pentoksyfilina wykazuje relatywnie niską toksyczność ostrą, z wartościami LD50 u myszy i szczurów wynoszącymi odpowiednio 170-195 mg/kg mc. i 170-230 mg/kg mc. (dożylna), 240-370 mg/kg mc. (dootrzewnowa) oraz 1385 mg/kg mc. i 1770 mg/kg mc. (doustna). U ludzi dawki doustne rzędu 80 mg/kg mc. mogą wywoływać objawy ostrego zatrucia. Badania toksyczności przewlekłej na szczurach (do 1000 mg/kg mc./dobę) i psach (do 100 mg/kg mc./dobę) nie wykazały toksycznego uszkodzenia narządów, jednak dawki powyżej 320 mg/kg mc./dobę u psów indukowały objawy niepożądane, takie jak zaburzenia koordynacji, niewydolność krążenia, krwotoki, obrzęk płuc oraz obecność komórek olbrzymich w jądrach. Badania reprodukcyjne na różnych gatunkach nie wykazały teratogenności, embriotoksyczności ani negatywnego wpływu na płodność, choć bardzo wysokie dawki u szczurów zwiększały śmiertelność wewnątrzmaciczną i resorpcję płodów. Pentoksyfilina i jej metabolity przenikają do mleka samic w okresie laktacji.
badania reprodukcyjne, dawka śmiertelna, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, gruczolakowłókniak sutka, LD50, niewydolność krążenia, niezaplanowana synteza DNA, obrzęk płuc, ostre zatrucie, pentoksyfilina, potencjał teratogenny, rakotwórczość, resorpcja płodu, test Amesa, test mikrojąderkowy, toksyczne uszkodzenie narządów, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wpływ na reprodukcję, zgon wewnątrzmaciczny płodu - Leksykon substancji czynnych
Sewelamer – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania niekliniczne sewelameru, obejmujące standardowe testy farmakologiczne, toksyczności po podaniu wielokrotnych dawek oraz genotoksyczności, nie wykazały istotnych zagrożeń dla bezpieczeństwa pacjentów. W badaniach rakotwórczości u myszy i szczurów stosowano dawki do 9 g/kg/dobę (myszy) oraz 0,3, 1 i 3 g/kg/dobę (szczury), co odpowiada do trzykrotności maksymalnej dawki stosowanej u ludzi (14,4 g/dobę). U samców szczurów poddanych wysokim dawkom zaobserwowano zwiększoną częstość brodawczaka przejściowego pęcherza moczowego, natomiast u myszy nie stwierdzono wzrostu częstości guzów. Testy genotoksyczności wykazały wzrost aberracji chromosomowych in vitro, jednak test Amesa nie potwierdził mutagenności chlorowodorku sewelameru.
aberracja chromosomowa, badania niekliniczne, badanie genotoksyczności, brodawczak pęcherza moczowego, chlorowodorek sewelameru, czynnik krzepnięcia, działanie rakotwórcze, kwas foliowy, organogeneza, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, sewelamer węglan, test Amesa, toksyczność rozwojowa, wczesna resorpcja, witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, zaburzenie rozwojowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Trileptal 60 mg/ml
Dane toksykologiczne okskarbazepiny oraz jej aktywnego metabolitu monohydroksypochodnej (MHD) wskazują na specyficzne dla gatunku różnice w bezpieczeństwie stosowania leku Trileptal. Nefrotoksyczność stwierdzono jedynie u szczurów, co sugeruje niskie ryzyko u ludzi. Badania immunotoksyczności wykazały, że MHD ma silniejszy potencjał wywoływania opóźnionej reakcji nadwrażliwości niż okskarbazepina, co może mieć znaczenie kliniczne w kontekście reakcji alergicznych. Ocena genotoksyczności wykazała pozytywne wyniki w testach in vitro (np. test Amesa bez aktywacji metabolicznej, aberracje chromosomowe w komórkach jajnika chomika chińskiego), jednak testy in vivo (mikrojądrowy na szpiku szczura) nie potwierdziły działania mutagennego ani klastogennego, co wskazuje na ograniczone ryzyko genotoksyczne u pacjentów. W badaniach reprodukcyjnych okskarbazepina w dawkach do 150 mg/kg mc./dobę nie wpływała na płodność szczurów, natomiast MHD w dawkach porównywalnych do ludzkich powodowała zaburzenia cyklu rujowego i zmniejszenie liczby implantacji. Toksyczność rozwojowa i teratogenność obserwowano jedynie przy dawkach toksycznych dla matki.
aberracja chromosomowa, ciałko żółte, cykl rujowy, działanie aneugeniczne, działanie klastogenne, estradiol, hormon luteinizujący, indukcja enzymów mikrosomalnych, monohydroksypochodna, nefrotoksyczność, nowotwór wątroby, okskarbazepina, opóźniona reakcja nadwrażliwości, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rozwój zarodkowo-płodowy, szyjka macicy, teratogenność, test Amesa, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Adoben 150 mg
Tapentadol, substancja czynna leku Adoben, nie wykazuje działania genotoksycznego w testach in vitro (m.in. test Amesa, test aberracji chromosomowych) oraz in vivo, nawet przy dawkach sięgających maksymalnej dawki tolerowanej. Długoterminowe badania na modelach zwierzęcych nie wskazały na potencjalne ryzyko rakotwórczości istotne dla ludzi. W zakresie wpływu na rozrodczość, tapentadol nie zaburza płodności samców i samic szczurów, jednak podanie dużych dawek wiązało się ze zmniejszeniem przeżywalności zarodków, bez jednoznacznego ustalenia, czy efekt ten dotyczy samców czy samic. Badania teratogenności na szczurach i królikach nie wykazały działania teratogennego przy dawkach terapeutycznych, natomiast dawki przekraczające zakres terapeutyczny powodowały opóźnienie rozwoju płodów oraz embriotoksyczność, w tym objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego związane z aktywnością receptorów opioidowych μ.
aberracja chromosomowa, badanie przedkliniczne, badanie teratogenności, dawka nietoksyczna, dawka tolerowana, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, nieplanowana synteza DNA, O-glukuronid tapentadolu, ośrodkowy układ nerwowy, parametr neurobehawioralny, potencjał rakotwórczy, przeżywalność zarodków, receptor opioidowy μ, rozwój płodu, tapentadol, test Amesa, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mucosolvan Max 75 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne ambroksolu chlorowodorku, substancji czynnej Mucosolvan MAX, wykazały niski wskaźnik ostrej toksyczności oraz brak toksyczności narządowej przy stosowaniu terapeutycznym. Poziomy NOAEL ustalono na 150 mg/kg mc./dobę u myszy (4 tygodnie), 50 mg/kg mc./dobę u szczurów (52 i 78 tygodni), 40 mg/kg mc./dobę u królików (26 tygodni) oraz 10 mg/kg mc./dobę u psów (52 tygodnie). Badania toksyczności po podaniu dożylnym w dawkach do 64 mg/kg mc./dobę u szczurów i do 120 mg/kg mc./dobę u psów nie wykazały ciężkiej toksyczności miejscowej ani ogólnoustrojowej, a obserwowane działania niepożądane miały charakter odwracalny. W zakresie bezpieczeństwa reprodukcyjnego nie stwierdzono embriotoksyczności ani teratogenności u szczurów (do 3000 mg/kg mc./dobę) i królików (do 200 mg/kg mc./dobę), a NOAEL dla rozwoju okołoporodowego i pourodzeniowego potomstwa wyniósł 50 mg/kg mc./dobę.
aberracja chromosomowa, ambroksolu chlorowodorek, badanie histopatologiczne, badanie przedkliniczne, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, NOAEL, podanie doustne, podanie dożylne, potencjał kancerogenny, profil toksykologiczny, rozwój okołoporodowy, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra - Leksykon substancji czynnych
Heparyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Heparyna, stosowana zarówno miejscowo, jak i ogólnoustrojowo, została poddana szerokim badaniom przedklinicznym potwierdzającym jej bezpieczeństwo. W preparatach takich jak Contractubex (heparyna sodowa 50 j.m./g, wyciąg z cebuli 100 mg/g, alantoina 10 mg/g) oraz AESCIN (heparyna 50 j.m./g, alfa-escyna 20 mg/g, salicylan dwuetyloaminy 50 mg/g) nie wykazano działania mutagennego, teratogennego ani rakotwórczego. Badania obejmowały testy genotoksyczności, toksyczności po podaniu wielokrotnym oraz wpływu na reprodukcję, potwierdzając brak negatywnego wpływu na DNA, w tym w testach Amesa i mikrojąderkowym u myszy. Preparat Betafact, zawierający ludzki czynnik krzepnięcia IX oraz heparynę jako substancję pomocniczą, również nie wykazał działania mutagennego i był dobrze tolerowany po podaniu dożylnym, a nawet po przypadkowym podaniu poza światło żyły lub dotętniczym.
alantoina, alfa-escyna, badanie farmakologiczne, czynnik krzepnięcia IX, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, heparyna sodowa, podanie dotętnicze, podanie dożylne, salicylan dwuetyloaminy, Salmonella typhimurium, substancja pomocnicza, test Amesa, test mikrojąderkowy, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnego podania, tolerancja miejscowa, wyciąg z cebuli - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dentosept –
Preparat Dentosept, będący koncentratem do stosowania w jamie ustnej, zawiera wyciąg płynny z siedmiu surowców roślinnych, w tym kłącza tataraku, które zawiera β-azaron. W badaniach przedklinicznych przeprowadzono test Amesa, który nie wykazał działania mutagennego substancji czynnej preparatu. Szczegółowa ocena biodostępności β-azaronu po aplikacji na śluzówkę jamy ustnej królików (dawka 92,44 μg/kg m.c.) wykazała niską biodostępność na poziomie 0,6-1,1%, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) poniżej 20 ng/ml. W kontekście klinicznym oszacowano, że dzienna dawka 30 ml nierozcieńczonego preparatu dostarcza β-azaronu w ilości 23,4-42,9 μg na osobę, co jest wartością poniżej maksymalnego dopuszczalnego limitu 115 μg/osobę/dzień oraz 2 μg/kg m.c./dzień, zgodnie z wytycznymi HMPC.
badanie mutagenności, biodostępność substancji, Cmax, działanie mutagenne, kłącze tataraku, Komitet ds. Produktów Leczniczych Roślinnych, koncentrat Dentosept, kora dębu, koszyczek rumianku, liść szałwii, roztwór do stosowania w jamie ustnej, śluzówka jamy ustnej, stężenie w osoczu, test Amesa, toksyczność reprodukcyjna, właściwości rakotwórcze, wyciąg płynny, ziele arniki, ziele mięty pieprzowej, ziele tymianku, β-azaron - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Unguentum undecylenicum (50 mg + 200 mg)/g
Unguentum undecylenicum to maść zawierająca 50 mg/g kwasu undecylenowego oraz 200 mg/g cynku undecylenianu, wykazująca kompleksowe działanie przeciwgrzybicze, szczególnie skuteczne wobec dermatofitów z rodzajów Epidermophyton floccosum, Trichophyton i Microsporum. Substancje czynne oddziałują zarówno na grzybnię, jak i zarodniki grzybów, co zwiększa efektywność terapii i zmniejsza ryzyko nawrotów zakażeń. Preparat charakteryzuje się bardzo ograniczoną biodostępnością ogólnoustrojową po miejscowej aplikacji, co minimalizuje ryzyko działań niepożądanych i interakcji lekowych. Lek jest klasyfikowany w grupie D01AE54 (leki przeciwgrzybicze do stosowania miejscowego w dermatologii).
biodostępność ogólnoustrojowa, cynk undecylenian, dermatofit, działanie mutagenne, działanie przeciwgrzybicze, enzym mitochondrialny, Epidermophyton floccosum, grzybnia, kwas undecylenowy, lek przeciwgrzybiczny, Microsporum, narząd rozrodczy, nawrót zakażenia, parahydroksybenzoesan etylu, parahydroksybenzoesan metylu, potencjał mutagenny, reakcja alergiczna, Salmonella typhimurium, test Amesa, Trichophyton, Unguentum undecylenicum, zarodnik grzyba, zmiana histopatologiczna, zmiana morfologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Iprixon Neb (0,5 mg + 2,5 mg)/2,5 ml
Przeprowadzona kompleksowa ocena bezpieczeństwa produktu leczniczego Iprixon Neb, zawierającego 0,5 mg ipratropiowego bromku oraz 2,5 mg salbutamolu w 2,5 ml roztworu do nebulizacji, nie wykazała istotnych zagrożeń dla pacjentów. Standardowe badania farmakologiczne potwierdziły brak nieoczekiwanych efektów na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy, zgodnych z profilem działania obu substancji czynnych. Testy toksyczności po podaniu wielokrotnym nie ujawniły klinicznie istotnych zmian hematologicznych, biochemicznych ani histopatologicznych, co wskazuje na bezpieczeństwo długotrwałego stosowania leku zgodnie z zaleceniami.
aberracja chromosomowa, badanie przedkliniczne, bromek ipratropiowy, działanie klastogenne, działanie mutagenne, genotoksyczność, Iprixon Neb, nebulizacja, ośrodkowy układ nerwowy, parametr hematologiczny, potencjał rakotwórczy, rozwój prenatalny i postnatalny, salbutamol, teratogenność, test Amesa, test farmakologiczny, test mikrojądrowy, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – FCH 1 GBq/1ml na dzień i godzinę odniesienia
Dane przedkliniczne dotyczące fluorocholiny znakowanej izotopem fluoru (¹⁸F) wskazują na dobry profil bezpieczeństwa przy jednorazowym dożylnym podaniu w dawce 5 ml/kg masy ciała u szczurów, bez obserwacji objawów toksyczności ostrej. Radiofarmaceutyk charakteryzuje się okresem półtrwania 109,8 minut oraz emituje promieniowanie pozytonowe o maksymalnej energii 0,633 MeV, co po anihilacji generuje promieniowanie gamma o energii 0,511 MeV. Te właściwości fizyczne mają istotne znaczenie dla oceny narażenia na promieniowanie jonizujące podczas diagnostyki PET.
Brak jest jednak danych dotyczących potencjału mutagennego fluorocholiny (¹⁸F), w tym wyników testów in vitro (np. test Amesa, aberracje chromosomowe) oraz badań in vivo, co stanowi istotne ograniczenie w pełnej ocenie bezpieczeństwa genetycznego. Ponadto nie przeprowadzono długoterminowych badań karcinogenności, co jest częściowo uzasadnione krótkim okresem półtrwania radioizotopu i jednorazowym zastosowaniem diagnostycznym. Te braki należy uwzględnić przy kompleksowej ocenie ryzyka stosowania tego radiofarmaceutyku w praktyce klinicznej.
aberracja chromosomowa, anihilacja, diagnostyka PET, działanie mutagenne, fluorocholina 18F, okres półtrwania, podanie dożylne, potencjał karcinogenny, promieniowanie gamma, promieniowanie jonizujące, promieniowanie pozytonowe, radiofarmaceutyk, radionuklid fluoru, test Amesa, test mutagenności in vitro, toksyczność jednorazowego podania, toksyczność ostra, właściwości rakotwórcze - Leksykon substancji czynnych
Koper włoski – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania kopru włoskiego (Foeniculum vulgare Mill.) są ograniczone, jednak badania wskazują na brak mutagenności wodnego wyciągu z owocu kopru w teście Amesa na szczepach Salmonella typhimurium TA98 i TA100. Warto zwrócić uwagę na obecność anetolu, jednego z głównych składników olejku eterycznego, który wykazywał słabe działanie mutagenne w badaniach na zwierzętach laboratoryjnych. Estragol, inny składnik kopru, potencjalnie genotoksyczny, występuje w naparach z owoców kopru w niewielkich ilościach, co minimalizuje ryzyko kliniczne związane z jego obecnością. Zgodnie z europejskimi regulacjami (art. 16c (1) (a) (iii) dyrektywy 2001/83/WE), badania przedkliniczne nie są obligatoryjne dla niektórych produktów zawierających koper włoski, o ile nie jest to konieczne dla zapewnienia bezpieczeństwa stosowania.
anetol, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, estragol, genotoksyczność, koper włoski, kora kruszyny, korzeń rzewienia, liść melisy, mutagenność, olejek eteryczny, owoc kminku, Salmonella typhimurium, test Amesa, toksyczność przedkliniczna, wyciąg z owocu kopru, wyciąg złożony, ziele krwawnika, ziele szanty - Leksykon substancji czynnych
Korzennik – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa korzennika (Pimenta dioica) zawartego w produkcie leczniczym Padma 28 Formuła w dawce 25 mg na kapsułkę wykazały brak istotnej toksyczności ostrej oraz przewlekłej przy stosowaniu terapeutycznym. Testy genotoksyczności, w tym prawdopodobnie test Amesa, nie potwierdziły mutagennego ani genotoksycznego działania tej substancji. Badania obejmowały ocenę toksyczności pojedynczej dawki, podawania wielokrotnego oraz potencjału uszkodzenia materiału genetycznego, co potwierdza akceptowalny profil bezpieczeństwa korzennika w kontekście stosowania u ludzi. Należy jednak podkreślić, że badania dotyczyły całego preparatu złożonego, a nie izolowanego korzennika, co wymaga uwzględnienia możliwych interakcji między składnikami.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atywia 0,03 mg + 2 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne leku Atywia, zawierającego 0,03 mg etynyloestradiolu oraz 2 mg dienogestu, wykazały brak istotnych zagrożeń toksykologicznych przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. Standardowe testy toksyczności po podaniu wielokrotnym nie ujawniły negatywnego wpływu na funkcje fizjologiczne, parametry biochemiczne, hematologiczne ani zmiany histopatologiczne u zwierząt laboratoryjnych. Badania genotoksyczności, obejmujące test Amesa, test aberracji chromosomowych oraz test mikrojądrowy, nie wykazały potencjału mutagennego ani genotoksycznego. Ponadto, analiza potencjalnego działania rakotwórczego nie wskazała na szczególne ryzyko rozwoju nowotworów, choć należy uwzględnić możliwość nasilania wzrostu tkanek i nowotworów hormonozależnych, charakterystyczną dla steroidowych hormonów płciowych.
aberracje chromosomowe, działanie rakotwórcze, etynyloestradiol i dienogest, genotoksyczność, nowotwory hormonozależne, parametry biochemiczne i hematologiczne, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodka i płodu, steroidowe hormony płciowe, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, zmiany histopatologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Trileptal 600 mg
Przedkliniczne badania okskarbazepiny i jej aktywnego metabolitu monohydroksypochodnej (MHD) obejmują szeroki zakres oceny bezpieczeństwa farmakologicznego, genotoksyczności, toksyczności po dawkach wielokrotnych, immunotoksyczności, wpływu na reprodukcję oraz potencjału rakotwórczego. W badaniach toksyczności wielokrotnego podania zaobserwowano nefrotoksyczność u szczurów, nieobecną u psów i myszy, co wskazuje na specyficzność gatunkową. MHD indukowała opóźnioną reakcję nadwrażliwości u myszy, co ma znaczenie kliniczne w kontekście ryzyka reakcji alergicznych u pacjentów. Testy genotoksyczności wykazały złożony profil: okskarbazepina zwiększała mutacje w teście Amesa bez aktywacji metabolicznej, a oba związki powodowały aberracje chromosomowe in vitro, jednak testy in vivo na szpiku kostnym szczura nie potwierdziły działania klastogennego ani aneugennego.
aberracja chromosomowa, ciałko żółte, działanie aneugenne, działanie klastogenne, genotoksyczność, hormon luteinizujący, immunotoksyczność, monohydroksypochodna, nefrotoksyczność, okskarbazepina, poliploidia, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, reakcja nadwrażliwości, test Amesa, toksyczność po dawkach wielokrotnych, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa, ziarniniak - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Febrisan (750 mg + 60 mg + 10 mg)/5 g
Produkt leczniczy Febrisan, zawierający 750 mg paracetamolu, 60 mg fenylefryny chlorowodorku oraz 10 mg kwasu askorbinowego na 5 g proszku musującego, nie posiada kompleksowych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania jako całość. Badania toksykologiczne poszczególnych składników wykazały różne wartości LD50 w zależności od drogi podania i gatunku: paracetamol (LD50 dożołądkowa u szczurów 1944 mg/kg, dootrzewnowa 1205 mg/kg; u myszy podskórna 310 mg/kg, dootrzewnowa 367 mg/kg), fenylefryna (myszy 120 mg/kg, szczury 350 mg/kg), kwas askorbinowy (myszy dożylna 1058 mg/kg, dootrzewnowa 2000 mg/kg, doustna 8021 mg/kg). Testy mutagenności metodą Amesa nie wykazały działania mutagennego dla paracetamolu i fenylefryny, natomiast kwas askorbinowy indukował mutacje in vivo w komórkach jajników chomików jedynie przy cytotoksycznych stężeniach.
badanie długoterminowe, badanie in vivo, cytotoksyczność, działanie teratogenne, fenylefryna, kwas askorbowy, mutagenność, paracetamol, podanie dootrzewnowe, podanie doustne, podanie dożołądkowe, podanie dożylne, podanie podskórne, poronienie, potencjał karcynogenny, Salmonella typhimurium, śmiertelność potomstwa, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność reprodukcyjna, właściwości mutagenne, zaburzenia spermatogenezy, zanik jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Penicillinum Crystallisatum TZF 5000000 j.m.
Benzylopenicylina potasowa, substancja czynna preparatu Penicillinum Crystallisatum TZF, nie była poddana długoterminowym badaniom przedklinicznym oceniającym potencjał mutagenny i kancerogenny. Brak jest danych z testów mutagenności, takich jak test Amesa, test aberracji chromosomowych czy test mikrojądrowy, co uniemożliwia pełną ocenę genotoksyczności tej substancji. Ponadto, nie przeprowadzono badań kancerogenności na modelach zwierzęcych ani badań wpływu na rozrodczość, płodność, rozwój zarodka i płodu, przebieg ciąży, poród oraz rozwój pourodzeniowy. W dokumentacji produktu nie zawarto również informacji o badaniach farmakologicznych bezpieczeństwa dotyczących układu sercowo-naczyniowego, oddechowego, ośrodkowego układu nerwowego czy funkcji nerek.
aberracja chromosomowa, antybiotyk, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie kancerogenności, benzylopenicylina potasowa, ośrodkowy układ nerwowy, Penicillinum Crystallisatum, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, profil bezpieczeństwa, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodka, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fiordatussi 30 mg/ml
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania preparatu Fiordatussi, 30 mg/ml, syrop zawierającego wyciąg suchy z liści babki lancetowatej (Plantago lanceolata L., folium), są ograniczone. Przeprowadzony test Amesa nie wykazał działania mutagennego wyciągu, co wskazuje na brak potencjału mutagennego tego składnika. Jednakże brak jest kompleksowych badań toksykologicznych, w tym oceny toksyczności ostrej i przewlekłej, wpływu na płodność oraz badań karcynogenności, co ogranicza pełną ocenę bezpieczeństwa preparatu, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu i u pacjentów w wieku rozrodczym. Preparat Fiordatussi zawiera wyciąg suchy z liści babki lancetowatej w stężeniu 30 mg/ml, uzyskany przy użyciu 20% etanolu jako rozpuszczalnika ekstrakcyjnego, w stosunku surowiec:wyciąg 3-5:1. Brak danych dotyczących wpływu na płodność oraz rakotwórczości wymaga ostrożności w stosowaniu, szczególnie u kobiet w ciąży i pacjentów wymagających długotrwałej terapii. Konieczne są dalsze badania toksykologiczne, aby w pełni określić profil bezpieczeństwa tego produktu leczniczego.
babka lancetowata, badanie toksykologiczne, genotoksyczność, karcynogenność, Plantago lanceolata, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, rakotwórczość, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wpływ na płodność, wpływ na rozrodczość, wyciąg suchy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Alprazolam Aurovitas 1 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa alprazolamu wykazały brak działania mutagennego w teście Amesa oraz braku aberracji chromosomowych in vivo u szczurów przy dawce do 100 mg/kg mc. (500-krotność maksymalnej dawki dla ludzi 10 mg/dobę). Długoterminowe badania karcynogenności na szczurach (do 30 mg/kg mc./dobę, 150-krotność dawki ludzkiej) i myszach (do 10 mg/kg mc./dobę, 50-krotność dawki ludzkiej) nie wykazały potencjału rakotwórczego. W badaniach okulistycznych u szczurów podawano dawki 3, 10 i 30 mg/kg mc./dobę (15-150-krotność dawki ludzkiej), co po 11 miesiącach skutkowało wystąpieniem zaćmy i rozrostem naczyń rogówki. Alprazolam nie wpływał na płodność szczurów przy dawce do 5 mg/kg mc./dobę (25-krotność dawki ludzkiej), jednak wysokie dawki indukowały wzrost wad wrodzonych i śmiertelność płodów u szczurów i królików oraz zmiany behawioralne u potomstwa po ekspozycji prenatalnej.
aberracja chromosomowa, alprazolam, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, benzodiazepina, drgawka, działanie rakotwórcze, ekspozycja prenatalna, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, rozrost naczyń rogówki, rozwój układu nerwowego, śmiertelność płodowa, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność leku, wada wrodzona, zaćma - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Artelac 3,2 mg/ml
Hypromeloza, substancja czynna preparatu Artelac w stężeniu 3,2 mg/ml, wykazuje bardzo dobry profil bezpieczeństwa potwierdzony w licznych badaniach przedklinicznych. Testy in vitro na ludzkich i bydlęcych rogówkach wykazały wysoką tolerancję miejscową oraz brak toksyczności komórkowej, co wskazuje na minimalne ryzyko uszkodzeń struktur przedniego odcinka oka. Dodatkowo, badania na modelu zwierzęcym (świnki morskie) nie wykazały działania drażniącego, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa długotrwałej terapii, zwłaszcza w leczeniu zespołu suchego oka.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Clopizam 100 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa klozapiny, substancji czynnej leku Clopizam, obejmowały szeroki zakres testów farmakologicznych, toksykologicznych oraz oceny wpływu na funkcje rozrodcze. W modelach zwierzęcych nie stwierdzono istotnych działań niepożądanych na układy sercowo-naczyniowy, oddechowy, nerwowy i pokarmowy przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Wielokrotne podawanie substancji nie wykazało znaczącej toksyczności, co potwierdziły analizy biochemiczne, hematologiczne oraz badania histopatologiczne. Testy genotoksyczności, w tym test Amesa, test aberracji chromosomowych oraz test mikrojądrowy, nie wykazały działania mutagennego, a badania rakotwórczości nie potwierdziły zwiększonego ryzyka nowotworów w dawkach terapeutycznych.
aberracje chromosomowe, badania farmakologiczne bezpieczeństwa, badania genotoksyczności, badania rakotwórczości, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, klozapina, parametry biochemiczne i hematologiczne, potencjał kancerogenny, profil bezpieczeństwa leku, rozwój postnatalny, rozwój zarodkowo-płodowy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność po wielokrotnym podaniu, toksyczność rozrodcza, wpływ na reprodukcję, zmiany histopatologiczne - Leksykon substancji czynnych
Szałwia – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Szałwia (Salvia officinalis L.) jest powszechnie stosowana w leczeniu stanów zapalnych jamy ustnej i gardła, jednak jej bezpieczeństwo kliniczne wymaga uwagi ze względu na obecność tujonu, substancji o właściwościach neurotoksycznych. Zaleca się stosowanie chemotypów szałwii o niskiej zawartości tujonu, z dziennym spożyciem nieprzekraczającym 5,0 mg na osobę i maksymalnym okresem stosowania do 2 tygodni. Test Amesa przeprowadzony dla preparatu Dentosept, zawierającego liść szałwii, nie wykazał działania mutagennego. Niemniej jednak, brak jest pełnych badań przedklinicznych oceniających toksyczność reprodukcyjną, kancerogenność oraz genotoksyczność szałwii, co ogranicza kompleksową ocenę jej bezpieczeństwa. Preparat Tymsal-spray, zawierający nalewkę z ziela szałwii (0,3 ml na 1 ml produktu), również nie był poddany badaniom przedklinicznym na zwierzętach.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Flegafortan 1,6 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa bromoheksyny, substancji czynnej leku Flegafortan, nie wykazały działania teratogennego ani toksycznego wpływu na płodność zwierząt laboratoryjnych. W badaniach na królikach, przy dawkach około 650-krotnie wyższych (500 mg/kg masy ciała) niż maksymalne dawki terapeutyczne u ludzi, zaobserwowano działanie embriotoksyczne oraz opóźniony rozwój płodów. Testy mutagenności, w tym test Amesa oraz test mikrojądrowy u myszy, dały wyniki negatywne, co wyklucza potencjał mutagenny bromoheksyny. Długoterminowe badania na szczurach nie wykazały działania rakotwórczego, potwierdzając brak zwiększonej częstości nowotworów w grupach eksperymentalnych w porównaniu do kontroli.
bromoheksyna, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, in vitro, in vivo, opóźniony rozwój płodu, profil bezpieczeństwa, substancja czynna, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność embrionalna, toksyczny wpływ substancji, uszkodzenie chromosomu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hedelix 40 mg/5 ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Hedelix, zawierającego wyciąg gęsty z liści bluszczu pospolitego (Hedera helix L.) w stężeniu 40 mg/5 ml, wykazały brak mutagenności w teście Amesa, co jest istotnym wskaźnikiem braku potencjału mutagennego tej substancji czynnej. Test Amesa, będący standardową metodą oceny zdolności substancji do indukowania mutacji DNA, potwierdził bezpieczeństwo genetyczne wyciągu. Niemniej jednak, dostępne dane przedkliniczne są ograniczone i nie obejmują innych kluczowych aspektów toksykologicznych, takich jak genotoksyczność poza testem Amesa, rakotwórczość oraz wpływ na układ rozrodczy i rozwój płodu.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – DHC Continus 60 mg
Profil bezpieczeństwa dihydrokodeiny winianu, substancji czynnej produktu leczniczego DHC Continus w tabletkach o zmodyfikowanym uwalnianiu (60 mg i 90 mg), opiera się głównie na wieloletnim doświadczeniu klinicznym oraz danych farmakologicznych, przy jednoczesnym braku szczegółowych badań przedklinicznych. W dokumentacji rejestracyjnej nie przeprowadzono standardowych testów genotoksyczności, takich jak test Amesa, test aberracji chromosomowych czy test mikrojądrowy in vivo, ani badań oceniających potencjał kancerogenny w modelach zwierzęcych, w tym długoterminowych badań na gryzoniach. Ponadto, brak jest danych dotyczących wpływu dihydrokodeiny winianu na płodność samców i samic, rozwój zarodkowo-płodowy, rozwój pre- i postnatalny oraz teratogenność, co ogranicza ocenę bezpieczeństwa stosowania w okresie ciąży i wpływu na rozwój potomstwa.
aberracja chromosomowa, badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, badanie rakotwórczości, dihydrokodeina winian, model zwierzęcy, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, rozwój prenatalny i postnatalny, rozwój zarodkowo-płodowy, tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu, teratogenność, test Amesa, test mikrojądrowy, test mutagenności, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na rozród