Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Acatar Care 0,5 mg/ml

Przedkliniczne badania toksyczności chlorowodorku oksymetazoliny, substancji czynnej aerozolu do nosa Acatar Care (0,5 mg/ml), wykazały szeroki margines bezpieczeństwa. W badaniach ostrej toksyczności u szczurów LD50 wynosiła 0,9 mg/kg i.v. oraz 1,3 mg/kg p.o., a u myszy odpowiednio 9,2 mg/kg i.v. oraz 26 mg/kg p.o. Objawy zatrucia obejmowały m.in. stroszenie sierści, wytrzeszcz oczu, rozszerzenie źrenic i krwawienia z nozdrzy, a w stanach terminalnych drgawki spowodowane niedotlenieniem. W badaniach podostrych i przewlekłych na psach, przy dawkach donosowych wielokrotnie przekraczających dawki terapeutyczne (do 60-krotnie w badaniu 13-tygodniowym i 3-krotnie w badaniu rocznym), nie zaobserwowano toksyczności ogólnoustrojowej ani miejscowej, ani też zmian w EKG czy w obrębie oka.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa stosowania chlorowodorku oksymetazoliny, substancji czynnej produktu leczniczego Acatar Care (0,5 mg/ml, aerozol do nosa, roztwór), dostarczają istotnych informacji o profilu bezpieczeństwa tej substancji. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane z badań toksykologicznych i innych ocen przedklinicznych.1

Toksyczność ostra

Badania toksyczności ostrej chlorowodorku oksymetazoliny przeprowadzone na gryzoniach wykazały, że wartość LD50 (dawka śmiertelna dla 50% populacji) u szczurów wynosi 0,9 mg/kg po podaniu dożylnym (i.v.) oraz 1,3 mg/kg po podaniu doustnym (p.o.). W przypadku myszy, wartości LD50 były wyższe i wynosiły odpowiednio 9,2 mg/kg przy podaniu dożylnym oraz 26 mg/kg przy podaniu doustnym.2

Charakterystyczne objawy ostrego zatrucia oksymetazoliną obejmowały:

  • Stroszenie sierści
  • Wytrzeszcz oczu
  • Rozszerzenie źrenic
  • Krwawienia z nozdrzy

Po zastosowaniu większych dawek obserwowano dodatkowe objawy zatrucia, takie jak:

  • Bladość
  • Łagodne sinienie
  • Zmniejszenie ruchliwości zwierząt

W stanie terminalnym u zwierząt dochodziło do drgawek, które były spowodowane niedotlenieniem.3

Toksyczność podostra

W badaniach toksyczności podoostrej przeprowadzonych na psach, podawano 0,6 ml 0,05% roztworu (co odpowiada 0,3 mg chlorowodorku oksymetazoliny) do każdego nozdrza, trzy razy na dobę przez okres 13 tygodni. Podczas badania nie zaobserwowano żadnych objawów toksyczności ogólnoustrojowej ani miejscowej w obrębie błony śluzowej nosa. Badania nie wykazały również znaczących zmian w zapisie elektrokardiogramu (EKG) ani zmian w obrębie oka.4

Warto podkreślić, że zastosowane w badaniach dawki były nawet 60 razy większe niż dawki zalecane w terapii u ludzi, co świadczy o szerokim marginesie bezpieczeństwa tej substancji.5

Toksyczność przewlekła

Badania toksyczności przewlekłej przeprowadzono również na psach, którym podawano donosowo 0,06 ml i 0,24 ml 0,05% roztworu chlorowodorku oksymetazoliny dwa razy na dobę przez okres jednego roku. W tym długoterminowym badaniu nie stwierdzono żadnych działań toksycznych, pomimo że stosowane dawki były trzy razy większe od dawek zalecanych u ludzi.6

Toksyczny wpływ na reprodukcję

Badania oceniające potencjalny wpływ oksymetazoliny na reprodukcję przeprowadzono na szczurach. Substancja podawana podskórnie w dawkach 0,08 mg/kg i 0,24 mg/kg w 6. i 15. dniu po kopulacji nie powodowała żadnych nieprawidłowości somatycznych u potomstwa. Zaobserwowano nieznaczne różnice w liczbie resorbowanych płodów, jednak nie były one znamienne statystycznie.7

Warto zaznaczyć, że dawki stosowane w badaniach teratogenności były odpowiednio 25 i 75 razy większe niż dawki terapeutyczne zalecane u ludzi, co potwierdza szeroki margines bezpieczeństwa substancji w aspekcie rozwoju płodowego.8

Działanie mutagenne i rakotwórcze

Potencjalne działanie mutagenne oksymetazoliny oceniono przy zastosowaniu testu Amesa, który jest standardowym testem wykorzystywanym do wykrywania mutacji punktowych w DNA wywołanych przez związki chemiczne. Test ten nie wykazał żadnego potencjału mutagennego dla oksymetazoliny.9

Należy zauważyć, że nie przeprowadzono długoterminowych badań dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego oksymetazoliny.10

Podsumowanie danych przedklinicznych

Rodzaj badania Gatunek Dawka/Sposób podania Okres badania Wyniki
Toksyczność ostra Szczury LD50: 0,9 mg/kg (i.v.); 1,3 mg/kg (p.o.) Jednorazowe podanie Objawy: stroszenie sierści, wytrzeszcz oczu, rozszerzenie źrenic, krwawienia z nozdrzy
Toksyczność ostra Myszy LD50: 9,2 mg/kg (i.v.); 26 mg/kg (p.o.) Jednorazowe podanie Podobne objawy jak u szczurów
Toksyczność podostra Psy 0,6 ml 0,05% roztworu (0,3 mg) do każdego nozdrza 3x dziennie 13 tygodni Brak działań toksycznych ogólnych i miejscowych
Toksyczność przewlekła Psy 0,06 ml i 0,24 ml 0,05% roztworu donosowo 2x dziennie 1 rok Brak działań toksycznych
Toksyczny wpływ na reprodukcję Szczury 0,08 mg/kg i 0,24 mg/kg podskórnie (6. i 15. dzień po kopulacji) Okres ciąży Brak nieprawidłowości somatycznych u potomstwa
Działanie mutagenne Test Amesa Brak potencjału mutagennego
Działanie rakotwórcze Nie przeprowadzono długoterminowych badań
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl