Przedawkowanie
Acatar Care 0,5 mg/ml

Oksymetazolina, substancja czynna preparatu Acatar Care (0,5 mg/ml, aerozol do nosa), wykazuje działanie obkurczające naczynia błony śluzowej nosa. Jedna dawka aerozolu o objętości 45 μL zawiera 22,5 μg oksymetazoliny chlorowodorku. Przedawkowanie może nastąpić poprzez tachyfilaksję, prowadzącą do zwiększania dawek i częstotliwości aplikacji, lub bezpośrednio przez podanie zbyt dużej dawki bądź doustne spożycie preparatu. Długotrwałe stosowanie skutkuje efektami niepożądanymi, takimi jak efekt odbicia (reaktywne przekrwienie), polekowe zapalenie błony śluzowej nosa (rhinitis medicamentosa), zanik błony śluzowej oraz rhinitis sicca. Efekt odbicia i tachyfilaksja ustępują po zaprzestaniu stosowania leku.

Przedawkowanie leku Acatar Care

Oksymetazolina to substancja aktywna zawarta w preparacie Acatar Care (0,5 mg/ml, aerozol do nosa, roztwór), która działa obkurczająco na naczynia krwionośne błony śluzowej nosa. Jedna dawka aerozolu o objętości 45 μL zawiera 22,5 μg oksymetazoliny chlorowodorku. Przedawkowanie tego leku może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.1

Mechanizm przedawkowania

Przedawkowanie preparatu Acatar Care może nastąpić w dwóch głównych mechanizmach. Pierwszy związany jest z tachyfilaksją – zjawiskiem polegającym na zmniejszaniu się skuteczności leku przy długotrwałym stosowaniu lub nadużywaniu. Prowadzi to do błędnego koła, w którym pacjent stosuje coraz większe dawki preparatu lub aplikuje go częściej, co ostatecznie skutkuje stałym stosowaniem produktu i przedawkowaniem.2

Drugi mechanizm to bezpośrednie przedawkowanie poprzez zastosowanie zbyt dużej jednorazowej dawki lub przypadkowe przyjęcie doustne preparatu przeznaczonego do stosowania donosowego.3

Konsekwencje długotrwałego stosowania

Długotrwałe stosowanie lub nadużywanie preparatu Acatar Care prowadzi do szeregu niepożądanych konsekwencji dla błony śluzowej nosa:4

  • Efekt odbicia (reaktywne przekrwienie) – paradoksalny obrzęk błony śluzowej nosa utrudniający oddychanie, występujący po ustąpieniu działania leku5
  • Polekowe zapalenie błony śluzowej nosa (rhinitis medicamentosa) – przewlekły stan zapalny wywołany długotrwałym stosowaniem leku6
  • Zanik błony śluzowej nosa – strukturalne zmiany w błonie śluzowej prowadzące do jej ścieńczenia7
  • Suche zapalenie błony śluzowej nosa (rhinitis sicca) – stan charakteryzujący się nadmierną suchością i dyskomfortem8

Należy podkreślić, że efekt odbicia i tachyfilaksja powinny ustąpić po przerwaniu stosowania preparatu Acatar Care.9

Objawy przedawkowania Acatar Care

Przedawkowanie oksymetazoliny zawartej w preparacie Acatar Care prowadzi do wystąpienia złożonego obrazu klinicznego, obejmującego objawy ze strony różnych układów i narządów.10

Układ/narząd Objawy przedawkowania Mechanizm
Układ sercowo-naczyniowy – Tachykardia
– Zaburzenia rytmu serca
– Zapaść krążeniowa
– Zatrzymanie akcji serca
– Nadciśnienie tętnicze
– Bradykardia (w późniejszej fazie)
Alfa-adrenergiczny wpływ na naczynia i mięsień sercowy
Układ oddechowy – Obrzęk płuc
– Zaburzenia oddychania
– Bezdech
Bezpośredni wpływ na ośrodek oddechowy oraz wtórne zmiany hemodynamiczne
Układ nerwowy – Rozszerzenie źrenic
– Zaburzenia psychiczne
– Zahamowanie czynności OUN
– Senność
– Śpiączka
– Skurcze mięśni
Wpływ na ośrodkowy i obwodowy układ nerwowy
Układ pokarmowy – Nudności
– Wymioty
Bezpośredni wpływ na OUN oraz wtórny do zmian hemodynamicznych
Inne – Sinica
– Gorączka
– Obniżenie temperatury ciała (w późniejszej fazie)
– Nagłe obniżenie ciśnienia krwi (jak we wstrząsie)
Złożone mechanizmy związane z zaburzeniami hemodynamicznymi i metabolicznymi

Objawy przedawkowania mogą przebiegać dwufazowo. W pierwszej fazie dominują objawy pobudzenia adrenergicznego (tachykardia, nadciśnienie tętnicze), natomiast w drugiej fazie mogą wystąpić objawy hamowania ośrodkowego układu nerwowego (senność, obniżenie temperatury ciała, bradykardia).11

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Postępowanie w przypadku przedawkowania preparatu Acatar Care wymaga kompleksowego podejścia terapeutycznego:12

  1. Zabezpieczenie podstawowych funkcji życiowych – monitorowanie i wspomaganie czynności układu krążenia i oddechowego
  2. Eliminacja wchłoniętego leku:
    • Podanie węgla aktywowanego – adsorbuje lek w przewodzie pokarmowym
    • Wykonanie płukania żołądka – szczególnie istotne przy przypadkowym przyjęciu doustnym
  3. Tlenoterapia – podawanie tlenu do oddychania w celu zapobiegania hipoksji
  4. Kontrola ciśnienia tętniczego:
    • Podanie fentolaminny (powolny wlew dożylny lub doustnie) – antagonista receptorów alfa-adrenergicznych, pozwalający na obniżenie ciśnienia krwi
  5. Terapia objawowa:
    • Leki obniżające temperaturę ciała w przypadku gorączki
    • Leki przeciwdrgawkowe przy wystąpieniu drgawek

Warto zaznaczyć, że w leczeniu przedawkowania preparatu Acatar Care przeciwwskazane jest stosowanie leków zwężających naczynia krwionośne, gdyż mogą one nasilać działanie oksymetazoliny i pogarszać stan pacjenta.13

Zapobieganie przedawkowaniu

Najskuteczniejszą metodą zapobiegania przedawkowaniu preparatu Acatar Care jest ścisłe przestrzeganie zaleceń dotyczących dawkowania oraz czasu stosowania leku. W przypadku wystąpienia objawów zmniejszonej skuteczności leku (tachyfilaksji) należy natychmiast zaprzestać jego stosowania i skonsultować się z lekarzem, zamiast zwiększać dawkę lub częstość aplikacji.14

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl