Interakcje leku
Eprocliv 1000 mg + 50 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Badania farmakokinetyczne dotyczące jednoczesnego podawania wielokrotnych dawek sytagliptyny (50 mg dwa razy na dobę) i metforminy (1000 mg dwa razy na dobę) pacjentom z cukrzycą typu 2 nie wykazały istotnego wpływu na farmakokinetykę obydwu substancji aktywnych. Należy jednak zauważyć, że nie przeprowadzono kompleksowych badań farmakokinetycznych dotyczących interakcji skojarzenia sytagliptyny i metforminy chlorowodorku z innymi produktami leczniczymi. Dostępne badania obejmują jedynie analizę interakcji dla poszczególnych substancji czynnych.¹

Niezalecane jednoczesne stosowanie

Istnieją określone substancje, których jednoczesne stosowanie z produktem Eprocliv jest niezalecane ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych. Do tej grupy należą:²

• Alkohol – zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej, szczególnie w przypadkach głodzenia, niedożywienia lub zaburzeń czynności wątroby.³
• Środki kontrastowe zawierające jod – stosowanie produktu Eprocliv musi zostać przerwane przed badaniem lub podczas badania obrazowego z użyciem środków kontrastowych zawierających jod. Nie wolno wznawiać leczenia przez co najmniej 48 godzin po badaniu. Wznowienie terapii możliwe jest dopiero po ponownej ocenie czynności nerek i stwierdzeniu jej stabilności.⁴

Skojarzenia leków wymagające środków ostrożności podczas stosowania

Niektóre produkty lecznicze mogą niekorzystnie wpływać na czynność nerek, co zwiększa ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej. Do tej grupy należą:⁵

• Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), w tym selektywne inhibitory cyklooksygenazy (COX) 2
• Inhibitory ACE
• Antagoniści receptora angiotensyny II
• Leki moczopędne, zwłaszcza pętlowe

W przypadku rozpoczynania stosowania lub stosowania wyżej wymienionych leków w skojarzeniu z metforminą, konieczne jest dokładne monitorowanie czynności nerek.⁶

Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie produktów leczniczych wpływających na wspólny układ transportu w kanalikach nerkowych, które biorą udział w wydalaniu metforminy przez nerki. Do takich leków należą:⁷

• Inhibitory transportera kationów organicznych 2 (OCT2)
• Inhibitory transportera usuwania wielu leków i toksyn (MATE), takie jak:
  • Ranolazyna
  • Wandetanib
  • Dolutegrawir
  • Cymetydyna

Jednoczesne stosowanie powyższych leków może zwiększać ogólnoustrojową ekspozycję na metforminę oraz ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej. W takich przypadkach należy rozważyć korzyści i zagrożenia związane z terapią skojarzoną. Zaleca się ścisłe monitorowanie kontroli glikemii, dostosowanie dawki w ramach zalecanego dawkowania oraz rozważenie zmian w leczeniu cukrzycy.⁸

Leki o aktywności hiperglikemicznej

Niektóre produkty lecznicze wykazują wewnętrzną aktywność hiperglikemiczną, co może wpływać na skuteczność leczenia cukrzycy. Do tej grupy należą:⁹

• Glikokortykosteroidy (podawane ogólnie lub miejscowo)
• Agoniści receptorów beta-2-adrenergicznych
• Diuretyki

Pacjentów stosujących powyższe leki należy poinformować o konieczności częstszej kontroli stężenia glukozy we krwi, zwłaszcza na początku leczenia. W razie potrzeby należy dostosować dawkę leku przeciwcukrzycowego zarówno w trakcie stosowania wymienionych produktów, jak i podczas ich odstawiania.¹⁰

Z kolei inhibitory ACE mogą obniżać stężenie glukozy we krwi. W takich przypadkach również może być konieczne dostosowanie dawki leku przeciwcukrzycowego podczas terapii skojarzonej oraz po jej zakończeniu.¹¹

Wpływ innych produktów leczniczych na sytagliptynę

Na podstawie badań in vitro oraz danych klinicznych można stwierdzić, że ryzyko wystąpienia znaczących klinicznie interakcji po jednoczesnym podaniu innych produktów leczniczych z sytagliptyną jest stosunkowo niskie.¹²

Badania in vitro wykazały, że głównym enzymem odpowiedzialnym za ograniczony metabolizm sytagliptyny jest CYP3A4, ze współudziałem CYP2C8. U pacjentów z prawidłową czynnością nerek metabolizm ma niewielki wpływ na klirens sytagliptyny. Metabolizm może jednak odgrywać większą rolę w eliminacji sytagliptyny u pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności nerek lub schyłkową niewydolnością nerek (ESRD).¹³

Silnie działające inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) mogą zmieniać farmakokinetykę sytagliptyny u pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności nerek lub schyłkową niewydolnością nerek. Wpływ tych inhibitorów w przypadku zaburzenia czynności nerek nie był jednak oceniany w badaniach klinicznych.¹⁴

Badania transportu leku in vitro wykazały, że sytagliptyna jest substratem dla glikoproteiny p oraz transportera anionów organicznych 3 (OAT3).¹⁵

Transport sytagliptyny za pośrednictwem OAT3 był hamowany in vitro przez probenecyd, jednak ryzyko wystąpienia klinicznie istotnych interakcji uznawane jest za niewielkie. Jednoczesne stosowanie inhibitorów OAT3 nie było oceniane w warunkach in vivo.¹⁶

Cyklosporyna: Przeprowadzone badania nad wpływem cyklosporyny (silnego inhibitora glikoproteiny p) na farmakokinetykę sytagliptyny wykazały, że jednoczesne podanie sytagliptyny w pojedynczej dawce doustnej 100 mg z cyklosporyną w pojedynczej dawce doustnej 600 mg zwiększało wartość AUC i Cₘₐₓ sytagliptyny odpowiednio o około 29% i 68%. Takich zmian nie uznano jednak za istotne klinicznie. Klirens nerkowy sytagliptyny nie ulegał znaczącej zmianie. Z tego względu nie należy spodziewać się znaczących interakcji z innymi inhibitorami glikoproteiny p.¹⁷

Wpływ sytagliptyny na inne produkty lecznicze

Digoksyna: Sytagliptyna wykazuje niewielki wpływ na stężenie digoksyny w osoczu krwi. Stosowanie przez 10 dni digoksyny w dawce 0,25 mg jednocześnie z sytagliptyną w dawce 100 mg na dobę powodowało zwiększenie osoczowego AUC dla digoksyny przeciętnie o 11%, a osoczowych wartości Cₘₐₓ o 18%. Nie jest zalecane dostosowywanie dawki digoksyny, jednak u pacjentów ze zwiększonym ryzykiem zatrucia digoksyną należy prowadzić odpowiednie monitorowanie podczas jednoczesnego stosowania obu leków.¹⁸

Dane z badań in vitro wskazują, że sytagliptyna nie hamuje ani nie indukuje izoenzymów CYP450. W badaniach klinicznych sytagliptyna nie powodowała znaczących zmian farmakokinetyki metforminy, gliburydu, symwastatyny, rozyglitazonu, warfaryny czy doustnych środków antykoncepcyjnych. Wskazuje to na niewielką możliwość wchodzenia w interakcje z substratami CYP3A4, CYP2C8, CYP2C9 i transporterem kationów organicznych (OCT) w warunkach in vivo. Należy jednak zauważyć, że sytagliptyna w warunkach in vivo może być słabym inhibitorem glikoproteiny p.¹⁹

Interakcje leku z alkoholem

Stosowanie alkoholu podczas terapii preparatem Eprocliv wiąże się ze znaczącym ryzykiem klinicznym. Alkohol zwiększa ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej, która stanowi rzadkie, ale poważne powikłanie metaboliczne, mogące prowadzić nawet do zgonu.²⁰

Ryzyko to jest szczególnie podwyższone w następujących sytuacjach:

• U pacjentów długotrwale głodzonych
• W stanach niedożywienia
• Przy współistniejących zaburzeniach czynności wątroby

Alkohol może wpływać na metabolizm kwasu mlekowego poprzez:²¹

• Zwiększenie produkcji mleczanów w organizmie
• Hamowanie glukoneogenezy wątrobowej
• Zaburzenie zdolności wątroby do metabolizowania kwasu mlekowego
• Negatywny wpływ na czynność nerek, co może dodatkowo upośledzać wydalanie metforminy

Zalecenia dla pacjentów obejmują całkowitą abstynencję od alkoholu podczas przyjmowania preparatu Eprocliv. Pacjentów należy wyraźnie poinformować o ryzyku związanym z jednoczesnym spożywaniem alkoholu oraz o objawach kwasicy mleczanowej, takich jak: nudności, wymioty, bóle brzucha, osłabienie mięśniowe, zaburzenia oddychania i hipotermia.

Tabela interakcji z lekiem Eprocliv