Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Eprocliv

Produkt leczniczy Eprocliv zawierający sytagliptynę i metforminę wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas stosowania. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące bezpieczeństwa stosowania leku oraz zalecenia dla personelu medycznego.¹

Ograniczenia w zastosowaniu

Produkt leczniczy Eprocliv nie jest wskazany do stosowania u pacjentów z cukrzycą typu 1. Ponadto nie wolno go stosować w leczeniu kwasicy ketonowej w przebiegu cukrzycy.²

Ryzyko ostrego zapalenia trzustki

Stosowanie inhibitorów DPP-4, do których należy sytagliptyna, wiąże się z ryzykiem wystąpienia ostrego zapalenia trzustki. Należy poinformować pacjentów o charakterystycznym objawie tego schorzenia, jakim jest uporczywy, silny ból brzucha. W przypadku podejrzenia zapalenia trzustki należy natychmiast odstawić produkt leczniczy Eprocliv oraz inne potencjalnie budzące wątpliwości produkty lecznicze.³

Po odstawieniu sytagliptyny (z leczeniem wspomagającym lub bez) zaobserwowano ustąpienie zapalenia trzustki, jednakże odnotowano bardzo rzadkie przypadki martwiczego lub krwotocznego zapalenia trzustki i (lub) zgonu. W przypadku potwierdzenia ostrego zapalenia trzustki nie należy ponownie rozpoczynać leczenia produktem leczniczym Eprocliv. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z zapaleniem trzustki w wywiadzie.⁴

Kwasica mleczanowa

Kwasica mleczanowa stanowi rzadkie, ale ciężkie powikłanie metaboliczne związane ze stosowaniem metforminy. Występuje najczęściej w przypadku ostrego pogorszenia czynności nerek, chorób układu krążenia lub oddechowego, a także posocznicy. Pogorszenie czynności nerek prowadzi do kumulacji metforminy, co zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej.⁵

W przypadku odwodnienia (ciężkie wymioty, biegunka, gorączka lub zmniejszona podaż płynów) należy tymczasowo przerwać stosowanie metforminy i zaleca się skontaktowanie pacjenta z lekarzem.⁶

U pacjentów leczonych metforminą należy ostrożnie rozpoczynać leczenie produktami leczniczymi, które mogą zaburzać czynność nerek, takimi jak:

• leki przeciwnadciśnieniowe
• leki moczopędne
• niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ)

⁷

Inne czynniki ryzyka kwasicy mleczanowej obejmują:

• nadmierne spożycie alkoholu – alkohol etylowy nasilający wpływ metforminy na metabolizm mleczanów
• niewydolność wątroby – ograniczająca zdolność eliminowania mleczanów
• źle kontrolowana cukrzyca – zwiększająca ryzyko kwasicy
• ketoza – świadcząca o zaburzeniach metabolicznych
• długotrwałe głodzenie – prowadzące do katabolizmu białek i mleczanów
• stany związane z niedotlenieniem – zwiększające produkcję mleczanów
• jednoczesne stosowanie produktów leczniczych mogących wywołać kwasicę mleczanową

⁸

Pacjentów i ich opiekunów należy dokładnie poinformować o ryzyku wystąpienia kwasicy mleczanowej. Kwasicę mleczanową charakteryzuje występowanie:

• duszności kwasiczej – objawu wynikającego z kompensacyjnego oddechu
• bólu brzucha – często o nieokreślonej lokalizacji
• skurczów mięśni – wynikających z zaburzeń elektrolitowych
• astenii (osłabienia) – będącego efektem zaburzeń energetycznych komórek
• hipotermii – obniżenia temperatury ciała
• śpiączki – w stanach zaawansowanych

⁹

W razie wystąpienia podejrzanych objawów pacjent powinien natychmiast odstawić metforminę i zasięgnąć pomocy medycznej. Odchylenia od wartości prawidłowych w wynikach badań laboratoryjnych wskazujące na kwasicę mleczanową to:

• zmniejszenie wartości pH krwi (< 7,35)
• zwiększenie stężenia mleczanów w osoczu (> 5 mmol/l)
• zwiększenie luki anionowej
• zwiększenie stosunku mleczanów do pirogronianów

^{Monitorowanie czynności nerek}

Wartość GFR (przesączanie kłębuszkowe) powinna być oznaczona przed rozpoczęciem leczenia, a następnie w regularnych odstępach czasu podczas terapii produktem Eprocliv. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z GFR < 30 ml/min i należy go tymczasowo odstawić w przypadku wystąpienia stanów wpływających na czynność nerek.¹¹

Ryzyko hipoglikemii

U pacjentów przyjmujących Eprocliv w skojarzeniu z pochodną sulfonylomocznika lub insuliną występuje zwiększone ryzyko hipoglikemii. W takich przypadkach konieczne może być zmniejszenie dawki pochodnej sulfonylomocznika lub insuliny, aby zminimalizować to ryzyko.¹²

Reakcje nadwrażliwości

Po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu zgłaszano występowanie ciężkich reakcji nadwrażliwości u pacjentów leczonych sytagliptyną. Reakcje te obejmują:

• anafilaksję – nagła, zagrażająca życiu reakcja układowa
• obrzęk naczynioruchowy – obrzęk tkanki podskórnej i podśluzówkowej
• złuszczające choroby skóry, w tym zespół Stevensa-Johnsona – ciężkie, potencjalnie śmiertelne reakcje skórne

¹³

Początek tych reakcji występował zazwyczaj w ciągu pierwszych 3 miesięcy po rozpoczęciu leczenia sytagliptyną, a w kilku przypadkach już po pierwszej dawce. W przypadku podejrzenia reakcji nadwrażliwości należy przerwać stosowanie produktu leczniczego Eprocliv, ocenić inne możliwe przyczyny zdarzenia oraz zastosować alternatywną metodę leczenia cukrzycy.¹⁴

Pemfigoid pęcherzowy

W okresie po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu zgłaszano występowanie pemfigoidu pęcherzowego u pacjentów przyjmujących inhibitory DPP-4, w tym sytagliptynę. W przypadku podejrzenia pemfigoidu pęcherzowego należy przerwać stosowanie produktu leczniczego Eprocliv.¹⁵

Postępowanie przy zabiegach chirurgicznych

Podawanie produktu leczniczego Eprocliv musi być przerwane bezpośrednio przed zabiegiem chirurgicznym w znieczuleniu:

• ogólnym
• podpajęczynówkowym
• zewnątrzoponowym

Leczenie można wznowić nie wcześniej niż po 48 godzinach po zabiegu chirurgicznym lub po wznowieniu odżywiania doustnego oraz dopiero po ponownej ocenie czynności nerek i stwierdzeniu, że jest stabilna.¹⁶

Środki kontrastowe zawierające jod

Donaczyniowe podanie środków kontrastowych zawierających jod może doprowadzić do nefropatii wywołanej środkiem kontrastowym, powodując kumulację metforminy i zwiększenie ryzyka kwasicy mleczanowej. Należy przerwać stosowanie produktu leczniczego Eprocliv:

• przed badaniem obrazowym z użyciem jodowych środków kontrastowych lub
• podczas takiego badania

Nie należy wznawiać stosowania leku przez co najmniej 48 godzin po badaniu. Ponowne włączenie leku jest możliwe pod warunkiem ponownej oceny czynności nerek i stwierdzeniu, że jest ona stabilna.¹⁷

Zmiana stanu klinicznego pacjentów z uprzednio kontrolowaną cukrzycą typu 2

Pacjenci z cukrzycą typu 2 uprzednio dobrze wyrównaną w wyniku stosowania produktu leczniczego Eprocliv, u których wystąpią nieprawidłowe wyniki badań laboratoryjnych lub choroby kliniczne (zwłaszcza niesprecyzowane i słabo określone) powinni zostać niezwłocznie poddani badaniu na obecność:

• oznak kwasicy ketonowej
• oznak kwasicy mleczanowej

¹⁸

Badanie diagnostyczne powinno obejmować oznaczenie:

• stężenia elektrolitów w surowicy
• stężenia ketonów w surowicy
• stężenia glukozy we krwi
• w przypadku wskazań klinicznych: odczynu pH krwi, stężenia mleczanów, pirogronianów i metforminy

W przypadku rozpoznania którejkolwiek z wymienionych postaci kwasicy, należy natychmiast odstawić leczenie Eprolivem i wdrożyć odpowiednie leczenie.¹⁹

Zawartość sodu

Produkt leczniczy Eprocliv zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę powlekaną, co oznacza, że produkt uznaje się za „wolny od sodu”. Ta informacja jest istotna dla pacjentów stosujących dietę o kontrolowanej zawartości sodu.²⁰