Właściwości farmakodynamiczne desloratadyny

Desloratadyna, substancja czynna leku AlergoTeva, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwhistaminowych – antagonistów receptora H1 (kod ATC: R06A X27). Jest to długo działający antagonista histaminy, charakteryzujący się selektywną aktywnością antagonistyczną wobec obwodowych receptorów H1, pozbawiony działania uspokajającego. ¹

Mechanizm działania

Po podaniu doustnym desloratadyna wykazuje selektywne hamowanie obwodowych receptorów histaminowych H1. Istotną cechą farmakodynamiczną tego związku jest brak przenikania do ośrodkowego układu nerwowego, co przekłada się na brak działania sedatywnego. ²

Badania in vitro potwierdziły przeciwalergiczne właściwości desloratadyny, które obejmują:

• Hamowanie uwalniania cytokin indukujących reakcję zapalną (IL-4, IL-6, IL-8, IL-13) z ludzkich komórek tucznych i granulocytów zasadochłonnych ³
• Hamowanie ekspresji cząsteczki adhezyjnej, selektyny P, na powierzchni komórek śródbłonka ⁴

Należy jednak podkreślić, że kliniczne znaczenie tych obserwacji nie zostało jeszcze w pełni potwierdzone. ⁵

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

W badaniach klinicznych z zastosowaniem zwiększonych dawek desloratadyny nie wykazano istotnego wpływu na parametry układu krążenia:

• W badaniu ze zwielokrotnioną dawką do 20 mg desloratadyny na dobę przez 14 dni nie zaobserwowano statystycznie lub klinicznie istotnego wpływu na układ krążenia ⁶
• W farmakologicznym badaniu klinicznym z dawką 45 mg na dobę (9-krotność dawki terapeutycznej) przez 10 dni nie odnotowano wydłużenia odstępu QTc ⁷

Interakcje farmakodynamiczne

Badania interakcji lekowych po podaniu wielokrotnym desloratadyny z ketokonazolem i erytromycyną nie wykazały klinicznie istotnych zmian w stężeniach desloratadyny w osoczu. ⁸

Wpływ na ośrodkowy układ nerwowy

Desloratadyna charakteryzuje się ograniczoną penetracją do ośrodkowego układu nerwowego. W kontrolowanych badaniach klinicznych przy dawce 5 mg na dobę częstość występowania senności była porównywalna z placebo. ⁹

Badania psychomotoryczne wykazały, że desloratadyna:

• W dawce 7,5 mg raz na dobę nie wpływała na sprawność psychoruchową ¹⁰
• W dawce 5 mg nie wpływała na podstawowe umiejętności pilotowania, w tym na subiektywnie odczuwaną senność lub wykonywanie zadań związanych z pilotowaniem ¹¹

Interakcje z alkoholem

W farmakologicznych badaniach klinicznych jednoczesne podawanie desloratadyny z alkoholem:

• Nie nasilało wywoływanych przez alkohol zaburzeń sprawności psychoruchowej ¹²
• Nie zwiększało senności ¹³
• Nie powodowało istotnych różnic w wynikach testów sprawności psychoruchowej w porównaniu do placebo, niezależnie od obecności alkoholu ¹⁴

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa

W badaniach u pacjentów z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa wykazano, że desloratadyna skutecznie łagodziła następujące objawy:

• Kichanie, swędzenie i wydzielina z nosa ¹⁵
• Swędzenie, łzawienie i zaczerwienienie oczu ¹⁶
• Swędzenie podniebienia ¹⁷

Istotną cechą farmakodynamiczną desloratadyny jest jej długotrwałe działanie, utrzymujące się przez 24 godziny po podaniu pojedynczej dawki. ¹⁸

W zależności od czasu trwania objawów, alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa klasyfikuje się jako:

1. Okresowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa – objawy występują krócej niż 4 dni w tygodniu lub krócej niż 4 tygodnie ¹⁹
2. Przewlekłe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa – objawy występują przez 4 lub więcej dni w tygodniu i dłużej niż 4 tygodnie ²⁰

Desloratadyna wykazała skuteczność w łagodzeniu objawów sezonowego alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa, co potwierdzono przy użyciu kwestionariusza oceniającego jakość życia. Największą poprawę obserwowano w zakresie realnych problemów i codziennej aktywności ograniczanej przez objawy alergii. ²¹

Przewlekła pokrzywka idiopatyczna

W dwóch kontrolowanych placebo badaniach trwających sześć tygodni, z udziałem pacjentów z przewlekłą pokrzywką idiopatyczną, desloratadyna wykazała następujące działanie:

• Skuteczne łagodzenie świądu ²²
• Zmniejszenie rozmiaru i liczby zmian pokrzywkowych ²³
• Utrzymywanie działania przez ponad 24 godziny (pomiędzy dawkami) ²⁴
• Złagodzenie świądu o ponad 50% u 55% pacjentów leczonych desloratadyną w porównaniu do 19% pacjentów otrzymujących placebo ²⁵
• Znaczne zmniejszenie wpływu choroby na sen i funkcjonowanie w ciągu dnia, mierzone w czteropunktowej skali ²⁶

Warto podkreślić, że przewlekła pokrzywka idiopatyczna służy jako kliniczny model zaburzeń o charakterze pokrzywki ze względu na podobną patofizjologię leżącą u podłoża tych stanów. Ponieważ uwalnianie histaminy jest głównym czynnikiem powodującym wystąpienie wszystkich rodzajów pokrzywki, desloratadyna może być skuteczna również w łagodzeniu objawów innych rodzajów pokrzywek, nie tylko idiopatycznej, zgodnie z zaleceniami klinicznymi. ²⁷

Populacja pediatryczna

W badaniach klinicznych z udziałem młodzieży w wieku od 12 do 17 lat nie wykazano jednoznacznie skuteczności desloratadyny w postaci tabletek. ²⁸