Właściwości farmakodynamiczne leku Metafen rozkurczowy

Metafen rozkurczowy zawiera jako substancję czynną drotawerynę chlorowodorek (Drotaverini hydrochloridum) w dawce 40 mg w każdej tabletce. Należy on do grupy farmakoterapeutycznej: papaweryna i jej pochodne, oznaczonej kodem ATC: A03AD02.¹

Mechanizm działania leku

Drotaweryna jest pochodną izochinoliny wykazującą działanie spazmolityczne na mięśnie gładkie. Jej działanie opiera się na hamowaniu aktywności enzymu fosfodiesterazy IV (PDE IV). Blokowanie tego enzymu prowadzi do zwiększenia stężenia cyklicznego adenozynomonofosforanu (cAMP) w komórkach, co z kolei powoduje inaktywację kinazy łańcucha lekkiego miozyny (MLCK) i w efekcie końcowym rozluźnienie mięśni gładkich.²

Selektywność enzymatyczna

Badania in vitro wykazały, że drotaweryna wykazuje selektywne działanie hamujące wobec izoenzymu PDE IV, natomiast nie wpływa na aktywność izoenzymów PDE III oraz PDE V. Ta selektywność ma istotne znaczenie kliniczne, ponieważ PDE IV odgrywa kluczową rolę w regulacji aktywności skurczowej mięśni gładkich. Selektywne inhibitory PDE IV, takie jak drotaweryna, znajdują zastosowanie w leczeniu zaburzeń charakteryzujących się nadmierną aktywnością ruchową jelit oraz innych chorób przebiegających ze stanami skurczowymi przewodu pokarmowego.³

Bezpieczeństwo w kontekście układu krążenia

Istotnym aspektem farmakodynamiki drotaweryny jest jej ograniczony wpływ na układ sercowo-naczyniowy. Wynika to z faktu, że hydroliza cAMP w mięśniu sercowym oraz w komórkach mięśni gładkich naczyń zachodzi głównie za pośrednictwem izoenzymu PDE III, na który drotaweryna nie działa. Ta selektywność enzymatyczna wyjaśnia, dlaczego lek wykazuje skuteczne działanie spazmolityczne bez powodowania poważnych działań niepożądanych ze strony układu krążenia i bez istotnego wpływu terapeutycznego w schorzeniach układu krążenia.⁴

Spektrum działania spazmolitycznego

Drotaweryna charakteryzuje się szerokim spektrum działania na mięśnie gładkie. Wykazuje skuteczność w leczeniu skurczów mięśni gładkich zarówno pochodzenia neurogennego, jak i mięśniowego. Istotną cechą leku jest to, że działa on niezależnie od rodzaju unerwienia autonomicznego, oddziałując na mięśnie gładkie zlokalizowane w:

• przewodzie pokarmowym – łagodząc stany skurczowe i regulując perystaltykę
• drogach żółciowych – zmniejszając napięcie zwieracza Oddiego i ułatwiając odpływ żółci
• układzie moczowo-płciowym – łagodząc skurcze moczowodów i mięśni macicy
• układzie krążenia – powodując rozszerzenie naczyń

⁵

Wpływ na przepływ krwi

Ze względu na działanie rozszerzające naczynia krwionośne, drotaweryna zwiększa przepływ krwi w tkankach, co może przyczyniać się do jej skuteczności klinicznej w niektórych stanach chorobowych.⁶

Porównanie z papaweryną

W porównaniu z papaweryną, która ma podobne działanie farmakologiczne, drotaweryna wykazuje szereg przewag:

1. Silniejsze działanie spazmolityczne – drotaweryna wykazuje wyższą efektywność w znoszeniu skurczów mięśni gładkich
2. Szybszy i pełniejszy proces wchłaniania – co przekłada się na szybszy początek działania
3. Mniejszy stopień wiązania z białkami surowicy krwi – co może wpływać na biodostępność substancji czynnej
4. Brak pobudzenia oddychania – w przeciwieństwie do papaweryny, drotaweryna nie wywołuje niepożądanego pobudzenia ośrodka oddechowego po podaniu pozajelitowym

⁷

Metafen rozkurczowy w postaci tabletek zawierających 40 mg drotaweryny chlorowodorku stanowi skuteczny środek spazmolityczny o korzystnym profilu bezpieczeństwa i selektywnym mechanizmie działania, co uzasadnia jego zastosowanie w leczeniu stanów skurczowych mięśni gładkich różnych układów organizmu.⁸