zespół drażliwego jelita grubego
Wskazanie

Zespół drażliwego jelita grubego (IBS – Irritable Bowel Syndrome) to przewlekłe zaburzenie czynnościowe przewodu pokarmowego, charakteryzujące się bólem lub dyskomfortem brzucha oraz zmianami rytmu wypróżnień. Dotyka około 10-15% populacji światowej, częściej kobiet niż mężczyzn. W zależności od dominujących objawów, IBS dzieli się na postać z przewagą zaparć (IBS-C), z przewagą biegunek (IBS-D) lub postać mieszaną (IBS-M).

Diagnostyka IBS opiera się głównie na kryteriach Rzymskich IV, które wymagają występowania bólu brzucha przynajmniej raz w tygodniu przez ostatnie 3 miesiące, z początkiem objawów co najmniej 6 miesięcy wcześniej. Ból musi być powiązany z defekacją i/lub zmianą częstości lub konsystencji stolca. Kluczowe jest wykluczenie innych schorzeń organicznych poprzez badania laboratoryjne, obrazowe oraz endoskopowe.

W leczeniu farmakologicznym IBS stosuje się preparaty dobierane w zależności od dominujących objawów. W przypadku IBS-C wykorzystuje się: leki przeczyszczające (np. Lactulosum, Forlax, Dicopeg), leki prokinetyczne (Itoprid, Prucaloprid) oraz linaklotyd (Constella). Przy IBS-D stosuje się leki przeciwbiegunkowe (Loperamid, Stoperan), sekwestranty kwasów żółciowych (Cholestagel) oraz rifaksyminę (Xifaxan, Tixteller). W przypadku bólu brzucha pomocne mogą być leki rozkurczowe (Duspatalin, No-Spa, Mebeverine, Debridat) oraz leki przeciwdepresyjne w niskich dawkach (amitryptylina, paroksetyna).

Największą trudnością w leczeniu IBS jest jego przewlekły i nawracający charakter oraz znaczna heterogenność objawów u różnych pacjentów. Często konieczne jest indywidualne dobranie terapii, która może wymagać częstych modyfikacji. Istotnym wyzwaniem jest również współwystępowanie zaburzeń psychicznych, głównie depresji i zaburzeń lękowych, które wymagają równoległego leczenia. Dodatkowo, pomimo stosowania farmakoterapii, u wielu pacjentów nie udaje się osiągnąć pełnej kontroli objawów, co znacząco obniża jakość życia i zwiększa koszty opieki zdrowotnej.

Kompleksowe podejście do leczenia IBS powinno obejmować również modyfikację diety (często dieta low-FODMAP), terapię behawioralną, regularną aktywność fizyczną oraz techniki redukcji stresu. Udowodniono, że podejście multidyscyplinarne daje najlepsze rezultaty w długoterminowym zarządzaniu tym zespołem chorobowym.