Przedawkowanie leku Poltram Combo

Przedawkowanie produktu leczniczego Poltram Combo (37,5 mg tramadolu chlorowodorku + 325 mg paracetamolu) stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Ze względu na złożony skład preparatu, objawy przedawkowania mogą wynikać z działania tramadolu, paracetamolu lub obu substancji jednocześnie, co komplikuje obraz kliniczny zatrucia.¹

Objawy przedawkowania tramadolu

Objawy zatrucia tramadolem przypominają te występujące po przedawkowaniu innych analgetyków działających na ośrodkowy układ nerwowy. Klinicznie manifestują się jako:²

• Zwężenie źrenic – charakterystyczny objaw opioidowy
• Wymioty – częsty objaw zatrucia opioidami
• Zapaść krążeniowa – manifestująca się hipotonią i tachykardią
• Zaburzenia świadomości – od senności do głębokiej śpiączki
• Drgawki – jako przejaw neurotoksyczności
• Depresja oddechowa – mogąca postępować do całkowitego zatrzymania oddechu

Istotne jest również, że w przypadkach przedawkowania tramadolu notowano wystąpienie zespołu serotoninowego – potencjalnie zagrażającego życiu stanu wynikającego z nadmiernej aktywności serotoninergicznej w ośrodkowym układzie nerwowym.³

Objawy przedawkowania paracetamolu

Przedawkowanie paracetamolu jest szczególnie niebezpieczne dla populacji pediatrycznej, ale stanowi zagrożenie dla wszystkich grup wiekowych. Objawy zatrucia rozwijają się fazowo:⁴

Faza wczesna (pierwsze 24 godziny):

• Bladość skóry i błon śluzowych
• Nudności i wymioty – objawy dyspeptyczne
• Jadłowstręt – utrata apetytu
• Ból brzucha – często zlokalizowany w prawym podżebrzu

Faza uszkodzenia wątroby (12-48 godzin po przedawkowaniu):⁵

• Zaburzenia metabolizmu glukozy – hipoglikemia
• Kwasica metaboliczna – wynikająca z dysfunkcji hepatocytów
• Wzrost aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT)

Faza powikłań w ciężkim zatruciu:⁶

• Niewydolność wątroby – prowadząca do encefalopatii wątrobowej
• Śpiączka – związana z encefalopatią wątrobową
• Ostra niewydolność nerek – z ostrą martwicą nabłonka kanalików nerkowych
• Zaburzenia rytmu serca – arytmie
• Zapalenie trzustki – jako powikłanie

Uszkodzenie wątroby jest wysoce prawdopodobne u dorosłych, którzy przyjęli 7,5-10 g paracetamolu lub więcej. Mechanizm hepatotoksyczności wynika z powstawania toksycznego metabolitu (N-acetylo-p-benzochinono-iminy), który w warunkach przedawkowania nieodwracalnie wiąże się z tkanką wątrobową, prowadząc do jej uszkodzenia.⁷

Postępowanie w przedawkowaniu

Leczenie przedawkowania Poltram Combo wymaga natychmiastowego działania i obejmuje następujące kroki:⁸

1. Transport do ośrodka specjalistycznego – pacjenta należy niezwłocznie przewieźć do szpitala
2. Zabezpieczenie podstawowych funkcji życiowych – podtrzymywanie czynności oddechowej i krążeniowej
3. Diagnostyka laboratoryjna:
   • Oznaczenie stężenia paracetamolu i tramadolu w osoczu krwi
   • Wykonanie testów czynności wątroby
   • Powtarzanie badań czynności wątroby co 24 godziny⁹
4. Dekontaminacja przewodu pokarmowego:
   • Indukowanie wymiotów u przytomnego pacjenta
   • Płukanie żołądka¹⁰
5. Leczenie podtrzymujące:
   • Utrzymanie drożności dróg oddechowych
   • Wsparcie układu krążenia
   • Podanie naloksonu w celu odwrócenia depresji oddechowej spowodowanej tramadolem
   • Zapobieganie drgawkom przez podanie diazepamu¹¹

Hemodializa i hemofiltracja mają ograniczoną skuteczność w leczeniu zatrucia tramadolem, gdyż substancja ta jest usuwana z krwi jedynie w minimalnym stopniu tymi metodami.¹²

Szczególne postępowanie w przedawkowaniu paracetamolu

W przypadku przedawkowania paracetamolu kluczowe znaczenie ma wczesne rozpoczęcie leczenia, nawet przy braku objawów klinicznych:¹³

1. Płukanie żołądka u pacjentów, którzy przyjęli:
   • Dorośli i młodzież: około 7,5 g lub więcej paracetamolu w ciągu ostatnich 4 godzin
   • Dzieci: ≥150 mg/kg paracetamolu w ciągu ostatnich 4 godzin¹⁴
2. Oznaczenie stężenia paracetamolu we krwi nie później niż w ciągu 4 godzin po przedawkowaniu, co umożliwia ocenę ryzyka uszkodzenia wątroby przy pomocy nomogramu przedawkowania paracetamolu¹⁵
3. Podanie antidotum:
   • Metionina doustnie lub
   • N-acetylocysteina (NAC) dożylnie – najskuteczniejsza przy podaniu w ciągu 8 godzin od przedawkowania, ale powinna być stosowana nawet po upływie tego czasu¹⁶

Antidotum dla paracetamolu – N-acetylocysteinę – należy podać tak szybko, jak to możliwe, niezależnie od ilości zażytego paracetamolu. Najlepsze efekty osiąga się przy podaniu w ciągu 8 godzin od przedawkowania.¹⁷

Objawy przedawkowania – zestawienie