Właściwości farmakokinetyczne leku Panadol Rapid

Panadol Rapid zawiera jako substancję czynną paracetamol (Paracetamolum) w dawce 500 mg. Lek występuje w postaci tabletek musujących, które zawierają również substancje pomocnicze, w tym 50 mg sorbitolu i 427 mg sodu. ¹

Podstawowe procesy farmakokinetyczne

Wchłanianie

Paracetamol charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie leku we krwi (Cmax) osiągane jest stosunkowo szybko – w czasie 30-60 minut od podania. Należy zauważyć, że obecność pokarmu w przewodzie pokarmowym może obniżyć szybkość wchłaniania paracetamolu. ²

Dystrybucja

Po wchłonięciu paracetamol jest równomiernie dystrybuowany do płynów ustrojowych organizmu. W dawkach terapeutycznych stopień wiązania paracetamolu z białkami osocza jest niewielki, co może mieć znaczenie dla jego szerokiej dystrybucji w organizmie. ³

Metabolizm

Metabolizm paracetamolu zachodzi głównie w wątrobie. Lek podlega procesom sprzęgania, w wyniku których powstają głównie glukuronidy i siarczany paracetamolu. Te metabolity są następnie niemal całkowicie wydalane z moczem. ⁴

W procesie metabolizmu paracetamolu powstaje również niewielka ilość (około 5%) potencjalnie hepatotoksycznego metabolitu pośredniego o nazwie N-acetylo-p-benzochinoimina (NAPQI). W warunkach fizjologicznych i przy stosowaniu dawek terapeutycznych, ten toksyczny metabolit jest całkowicie unieczynniany poprzez sprzęganie z glutationem wątrobowym, a następnie wydalany w połączeniu z cysteiną lub jako kwas merkapturowy. ⁵

W przypadku przedawkowania paracetamolu i zastosowania dużych dawek leku może dojść do wyczerpania zapasów glutationu wątrobowego. Prowadzi to do nagromadzenia toksycznego metabolitu NAPQI w wątrobie, co może skutkować uszkodzeniem hepatocytów, ich martwicą oraz w konsekwencji ostrą niewydolnością wątroby. ⁶

Eliminacja

Paracetamol jest niemal całkowicie wydalany z organizmu przez nerki. Mniej niż 5% podanej dawki wydalane jest w postaci niezmienionej, natomiast większość leku wydalana jest w postaci metabolitów. Średni okres półtrwania paracetamolu wynosi od 1 do 4 godzin, co oznacza, że po tym czasie stężenie leku w organizmie zmniejsza się o połowę. Ponad 90% dawki terapeutycznej paracetamolu jest zwykle wydalane z moczem w postaci metabolitów w ciągu 24 godzin. ⁷

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Parametry farmakokinetyczne paracetamolu u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby różnią się w zależności od stopnia niewydolności tego narządu:

• Wyrównana niewydolność wątroby – okres półtrwania paracetamolu jest podobny do oznaczanego u osób zdrowych. Podawanie 4 g paracetamolu na dobę przez 13 dni pacjentom z przewlekłą wyrównaną niewydolnością wątroby nie spowodowało pogorszenia czynności wątroby. ⁸
• Ciężka niewydolność wątroby – okres półtrwania paracetamolu może ulec wydłużeniu. Warto jednak podkreślić, że kliniczne znaczenie tego wydłużenia nie zostało w pełni poznane. U pacjentów z tą formą niewydolności wątroby nie obserwowano kumulacji leku, hepatotoksyczności ani zaburzeń sprzęgania paracetamolu z glutationem. ⁹

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek zdolność wydalania polarnych metabolitów paracetamolu jest ograniczona, co może prowadzić do ich kumulacji w organizmie. Z tego powodu u tej grupy chorych zaleca się modyfikację schematu dawkowania poprzez wydłużenie odstępów między kolejnymi dawkami paracetamolu. ¹⁰