Właściwości farmakokinetyczne leku

Produkt APAP przeziębienie junior zawiera trzy substancje czynne: paracetamol (300 mg), fenylefryny chlorowodorek (5 mg) oraz kwas askorbowy (20 mg), których właściwości farmakokinetyczne zostały szczegółowo opisane poniżej. Proszek do sporządzania roztworu doustnego w saszetkach charakteryzuje się specyficznymi parametrami wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji każdej z substancji czynnych.¹

Farmakokinetyka paracetamolu

Wchłanianie paracetamolu

Paracetamol charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie we krwi jest osiągane stosunkowo szybko – po upływie około 30-60 minut od momentu przyjęcia leku.²

Dystrybucja paracetamolu

Po wchłonięciu paracetamol wiąże się z białkami osocza w niewielkim stopniu. W dawkach terapeutycznych wiązanie z białkami osocza wynosi od 10% do 30%, natomiast w dawkach wyższych od 20% do 50%. Niski stopień wiązania z białkami osocza wpływa na szybką dystrybucję leku w organizmie.³

Metabolizm paracetamolu

Paracetamol podlega intensywnemu metabolizmowi w wątrobie. Głównym szlakiem metabolicznym u dorosłych pacjentów jest połączenie z kwasem glukuronowym, co stanowi około 90% procesu biotransformacji. U dzieci dominującą drogą metabolizmu jest również połączenie z kwasem siarkowym. W procesie przemian metabolicznych powstaje w niewielkiej ilości (około 5%) hepatotoksyczny metabolit pośredni – N-acetylo-p-benzochinoimina. W warunkach fizjologicznych metabolit ten ulega szybkiej inaktywacji poprzez związanie z wątrobowym glutationem, a następnie wydalany jest z moczem w połączeniu z cysteiną i kwasem merkapturowym.⁴

Eliminacja paracetamolu

Okres półtrwania paracetamolu wynosi od 2 do 4 godzin. Czas działania przeciwbólowego określany jest na 4-6 godzin, natomiast działanie przeciwgorączkowe utrzymuje się przez 6-8 godzin. Główną drogą eliminacji leku jest jego biotransformacja w wątrobie. Jedynie niewielka część paracetamolu (2-4%) jest wydalana przez nerki w postaci niezmienionej. Warto zaznaczyć, że zasoby wątrobowego glutationu mogą ulec wyczerpaniu, co prowadzi do nagromadzenia toksycznego metabolitu w wątrobie. Konsekwencją tego procesu może być uszkodzenie i martwica hepatocytów, prowadzące w skrajnych przypadkach do ostrej niewydolności wątroby.⁵

Farmakokinetyka fenylefryny

Wchłanianie fenylefryny

Chlorowodorek fenylefryny charakteryzuje się łatwym i szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego po podaniu doustnym. Substancja osiąga maksymalne stężenia w surowicy stosunkowo szybko – po 1-2 godzinach od przyjęcia.⁶

Dystrybucja fenylefryny

Biodostępność chlorowodorku fenylefryny jest ograniczona i wynosi około 40%. Przyczyną tego zjawiska jest intensywny metabolizm pierwszego przejścia zachodzący w ścianie jelita.⁷

Metabolizm fenylefryny

Chlorowodorek fenylefryny jest metabolizowany głównie w wątrobie poprzez trzy szlaki metaboliczne:

• łączenie z kwasem siarkowym
• łączenie z kwasem glukuronowym
• oksydacyjna deaminacja z następczym sprzęganiem z kwasem siarkowym

Procesy te prowadzą do powstania metabolitów, które następnie podlegają dalszym przemianom.⁸

Eliminacja fenylefryny

Okres półtrwania chlorowodorku fenylefryny w organizmie wynosi od 2 do 3 godzin. Metabolity powstałe w wyniku przemian fenylefryny są wydalane głównie przez nerki wraz z moczem.⁹

Farmakokinetyka kwasu askorbowego

Wchłanianie kwasu askorbowego

Kwas askorbowy po podaniu doustnym wchłania się z przewodu pokarmowego w znacznym stopniu – absorpcja wynosi 70-80%. Proces wchłaniania zachodzi głównie w dwunastnicy i proksymalnym odcinku jelita cienkiego. Maksymalne stężenie kwasu askorbowego w osoczu jest osiągane po 2-3 godzinach od przyjęcia.¹⁰

Dystrybucja kwasu askorbowego

Po wchłonięciu do krwiobiegu kwas askorbowy wiąże się z białkami osocza w umiarkowanym stopniu – około 25% substancji występuje w postaci związanej z białkami.¹¹

Metabolizm kwasu askorbowego

W organizmie kwas askorbowy podlega procesowi utleniania do dehydroaskorbinianu. Część powstałego dehydroaskorbinianu może zostać zregenerowana z powrotem do wyjściowej, zredukowanej postaci kwasu askorbowego. Proces redukcji zachodzi pod wpływem glutationu, który działa jako czynnik redukujący.¹²

Eliminacja kwasu askorbowego

Kwas askorbowy jest wydalany z organizmu głównie przez nerki. Proces eliminacji obejmuje zarówno wydalanie substancji w postaci wyjściowej (niezmienionej), jak również w formie metabolitów powstałych w procesie biotransformacji.¹³

Zestawienie parametrów farmakokinetycznych