Interakcje leku
Arketis tabletki 20 mg 20 mg
Paroksetyna, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie paroksetyny z inhibitorami MAO oraz innymi lekami serotoninergicznymi (np. L-tryptofan, tryptany, tramadol, lit, dziurawiec), ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, wymagające ścisłej kontroli pacjenta. Paroksetyna silnie hamuje izoenzym CYP2D6, co prowadzi do 2,5-krotnego wzrostu stężenia pimozydu (przy dawce 2 mg pimozydu i 60 mg paroksetyny), zwiększając ryzyko wydłużenia odstępu QT i stanowiąc przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Ponadto, paroksetyna obniża stężenie endoksyfenu (aktywny metabolit tamoksyfenu) o 65-75%, co może zmniejszać skuteczność terapii onkologicznej. W przypadku leków metabolizowanych przez CYP2D6 (np. trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, neuroleptyki fenotiazyny, rysperydon, metoprolol) konieczne jest monitorowanie stężeń i dostosowanie dawek, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością serca (metoprolol). Paroksetyna obniża również poziom własny w osoczu o około 55% podczas jednoczesnego stosowania z fosamprenawirem/rytonawirem (700/100 mg), co wymaga monitorowania skuteczności terapii.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Interakcje z lekami serotoninergicznymi
- Interakcje z pimozydm
- Interakcje z enzymami metabolizującymi leki
- Interakcje ze związkami blokującymi przewodnictwo nerwowo-mięśniowe
- Interakcje z fosamprenawir/rytonawir
- Interakcje z procyklidyną
- Interakcje z lekami przeciwpadaczkowe
- Interakcje związane z hamowaniem CYP2D6
- Interakcje z alkoholem
- Interakcje z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi
- Interakcje z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi, kwasem acetylosalicylowym i lekami przeciwpłytkowymi
- Interakcje z prawastatyną
- Tabela interakcji ARKETIS Tabletki 20 mg z innymi lekami
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Paroksetyna, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wchodzi w złożone interakcje z wieloma grupami leków. Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla bezpiecznej farmakoterapii pacjentów stosujących ARKETIS Tabletki 20 mg.1
Interakcje z lekami serotoninergicznymi
Jednoczesne stosowanie paroksetyny z innymi lekami działającymi na układ serotoninergiczny wymaga szczególnej ostrożności ze względu na możliwość wystąpienia zespołu serotoninowego. Podczas terapii skojarzonej konieczna jest ścisła kontrola pacjenta. Do leków serotoninergicznych, które mogą wchodzić w interakcje z paroksetyną, należą: L-tryptofan, tryptany, buprenorfina, tramadol, petydyna, linezolid, chlorek metylotioniny (błękit metylenowy), inne leki z grupy SSRI, sole litu oraz preparaty zawierające ziele dziurawca (Hypericum perforatum).2
Należy również zachować ostrożność przy stosowaniu fentanylu w znieczuleniu ogólnym lub w leczeniu bólu przewlekłego. Jednoczesne stosowanie paroksetyny z inhibitorami MAO jest przeciwwskazane ze względu na wysokie ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego.3
Interakcje z pimozydm
Badania wykazały, że podanie nawet pojedynczej małej dawki (2 mg) pimozydu równocześnie z paroksetyną (60 mg) powoduje średnio 2,5-krotne zwiększenie stężenia pimozydu w osoczu. Mechanizm tej interakcji jest związany z hamującym wpływem paroksetyny na izoenzym CYP2D6. Ze względu na wąski przedział terapeutyczny pimozydu oraz jego zdolność do wydłużania odstępu QT, jednoczesne stosowanie pimozydu i paroksetyny jest przeciwwskazane.4
Interakcje z enzymami metabolizującymi leki
Metabolizm i farmakokinetyka paroksetyny mogą ulegać zmianie pod wpływem leków indukujących lub hamujących aktywność enzymów metabolizujących. W przypadku jednoczesnego stosowania paroksetyny z lekami hamującymi enzymy metabolizujące, zaleca się stosowanie dawek paroksetyny z dolnego zakresu dawkowania.5
Dostosowanie początkowej dawki paroksetyny nie jest konieczne, jeśli jest ona podawana jednocześnie z lekami indukującymi enzymy metabolizujące, takimi jak karbamazepina, ryfampicyna, fenobarbital, fenytoina lub z fosamprenawirem/rytonawirem. Modyfikacja dawki paroksetyny po rozpoczęciu lub odstawieniu induktora enzymatycznego powinna być dokonywana na podstawie oceny działania klinicznego leku (tolerancja i skuteczność).6
Interakcje ze związkami blokującymi przewodnictwo nerwowo-mięśniowe
Leki z grupy SSRI, w tym paroksetyna, mogą zmniejszać aktywność cholinesterazy osoczowej, co prowadzi do wydłużenia bloku nerwowo-mięśniowego wywoływanego przez miwakurium i suksametonium. Ta interakcja ma szczególne znaczenie podczas znieczulenia ogólnego i zabiegów chirurgicznych.7
Interakcje z fosamprenawir/rytonawir
Badania wykazały, że jednoczesne podawanie fosamprenawiru/rytonawiru w dawce 700/100 mg dwa razy na dobę z paroksetyną w dawce 20 mg na dobę u zdrowych ochotników przez 10 dni, powodowało obniżenie poziomu paroksetyny w osoczu o około 55%. Stężenia fosamprenawiru/rytonawiru w osoczu podczas jednoczesnego podawania paroksetyny pozostawały zbliżone do wartości referencyjnych, co wskazuje, że paroksetyna nie wpływa istotnie na metabolizm fosamprenawiru/rytonawiru.8 Brak jest jednak danych dotyczących długotrwałego (powyżej 10 dni) jednoczesnego stosowania paroksetyny i fosamprenawiru/rytonawiru.9
Interakcje z procyklidyną
Stosowanie paroksetyny powoduje znaczące zwiększenie stężenia procyklidyny w osoczu. W przypadku wystąpienia objawów cholinolitycznych, dawkę procyklidyny należy zmniejszyć.10
Interakcje z lekami przeciwpadaczkowe
Badania wykazały, że u pacjentów z padaczką jednoczesne stosowanie paroksetyny nie wpływa na parametry farmakokinetyczne i farmakodynamiczne leków przeciwpadaczkowych, takich jak karbamazepina, fenytoina i walproinian sodu.11
Interakcje związane z hamowaniem CYP2D6
Paroksetyna, podobnie jak inne leki przeciwdepresyjne, w tym pozostałe selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, hamuje aktywność izoenzymu CYP2D6 wątrobowego cytochromu P-450. Może to prowadzić do zwiększenia stężenia w osoczu innych jednocześnie podawanych leków, które są metabolizowane przez ten izoenzym.12
Do leków, których metabolizm może być zaburzony przez paroksetynę, należą:
- Atomoksetyna13
- Niektóre trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (np. klomipramina, nortryptylina i dezypramina)14
- Neuroleptyki z grupy pochodnych fenotiazyny (np. perfenazyna i tiorydazyna)15
- Rysperydon16
- Niektóre leki przeciwarytmiczne z grupy 1c (np. propafenon i flekainid)17
- Metoprolol – szczególnie istotna interakcja u pacjentów z niewydolnością serca, ze względu na wąski indeks terapeutyczny metoprololu w tym wskazaniu18
W literaturze opisywano interakcje farmakokinetyczne pomiędzy inhibitorami CYP2D6 i tamoksyfenem, wykazujące 65-75% zmniejszenie stężenia w osoczu endoksyfenu, jednej z najbardziej aktywnych postaci tamoksyfenu. W niektórych badaniach obserwowano zmniejszoną skuteczność tamoksyfenu podczas jednoczesnego stosowania z niektórymi lekami przeciwdepresyjnymi SSRI. Z uwagi na możliwość zmniejszenia skuteczności tamoksyfenu, w miarę możliwości należy unikać jego stosowania w skojarzeniu z silnymi inhibitorami CYP2D6, w tym z paroksetyną.19
Interakcje z alkoholem
Podobnie jak w przypadku innych leków psychotropowych, należy zalecić pacjentowi unikanie spożywania alkoholu podczas przyjmowania paroksetyny.20 Jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii paroksetyną może nasilać działanie obu substancji na ośrodkowy układ nerwowy, powodując nadmierne uspokojenie, zaburzenia koncentracji, koordynacji ruchowej oraz zwiększone ryzyko innych działań niepożądanych.
Alkohol może również nasilać działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy, co może prowadzić do pogłębienia objawów depresji i zwiększenia ryzyka zachowań samobójczych. Ponadto, interakcja ta może wpływać negatywnie na proces leczenia zaburzeń psychicznych.
Pacjenci powinni być poinformowani, że zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługiwania maszyn może być znacząco upośledzona podczas jednoczesnego spożywania alkoholu i stosowania paroksetyny.
Interakcje z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi
Między paroksetyną a doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi może dochodzić do interakcji farmakodynamicznej. Jednoczesne stosowanie tych leków może prowadzić do nasilenia działania przeciwzakrzepowego i zwiększenia ryzyka krwawienia. Z tego powodu podczas stosowania paroksetyny u pacjentów przyjmujących doustne leki przeciwzakrzepowe należy zachować szczególną ostrożność i regularnie monitorować parametry krzepnięcia.21
Interakcje z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi, kwasem acetylosalicylowym i lekami przeciwpłytkowymi
Możliwe są interakcje farmakodynamiczne między paroksetyną a niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ) i kwasem acetylosalicylowym. Jednoczesne stosowanie tych leków może zwiększać ryzyko krwawienia.22
Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów stosujących selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny jednocześnie z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi, lekami wpływającymi na czynność płytek krwi lub zwiększającymi ryzyko krwawienia, takimi jak atypowe neuroleptyki (np. klozapina), fenotiazyny, większość trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, kwas acetylosalicylowy, NLPZ, inhibitory COX-2. Ostrożność wskazana jest również u pacjentów z zaburzeniami krwawienia w wywiadzie lub stanami predysponującymi do wystąpienia krwawienia.23
Interakcje z prawastatyną
W badaniach zaobserwowano interakcję między paroksetyną i prawastatyną, sugerującą, że jednoczesne stosowanie tych leków może prowadzić do wzrostu stężenia glukozy we krwi. U pacjentów z cukrzycą przyjmujących zarówno paroksetynę, jak i prawastatynę, może być konieczne dostosowanie dawek doustnych leków przeciwcukrzycowych i/lub insuliny.24
Tabela interakcji ARKETIS Tabletki 20 mg z innymi lekami
| Grupa leków/Substancja | Opis interakcji | Poziom istotności interakcji | Zalecenia kliniczne |
|---|---|---|---|
| Inhibitory MAO | Ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie |
| Leki serotoninergiczne (L-tryptofan, tryptany, buprenorfina, tramadol, petydyna, linezolid, błękit metylenowy, inne SSRI, lit, dziurawiec) | Ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego | Wysoki | Ścisła kontrola pacjenta, zachowanie ostrożności podczas leczenia skojarzonego |
| Pimozyd | 2,5-krotne zwiększenie stężenia pimozydu, ryzyko wydłużenia odstępu QT | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie |
| Tamoksyfen | 65-75% zmniejszenie stężenia endoksyfenu (aktywny metabolit tamoksyfenu) – możliwe zmniejszenie skuteczności leczenia | Wysoki | Unikać jednoczesnego stosowania |
| Metoprolol w niewydolności serca | Zwiększenie stężenia metoprololu | Wysoki | Nie zaleca się jednoczesnego stosowania |
| Leki przeciwzakrzepowe doustne | Nasilenie działania przeciwzakrzepowego, zwiększenie ryzyka krwawienia | Wysoki | Szczególna ostrożność, regularne monitorowanie INR |
| NLPZ i kwas acetylosalicylowy | Zwiększenie ryzyka krwawienia | Wysoki | Zachowanie ostrożności, monitorowanie objawów krwawienia |
| Procyklidyna | Zwiększenie stężenia procyklidyny | Średni | Redukcja dawki procyklidyny przy wystąpieniu objawów cholinolitycznych |
| Leki metabolizowane przez CYP2D6 (trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, neuroleptyki fenotiazyny, rysperydon, atomoksetyna, propafenon, flekainid) | Zwiększenie stężenia leków metabolizowanych przez CYP2D6 | Średni do wysokiego | Monitorowanie stężenia leków, dostosowanie dawek |
| Fosamprenawir/rytonawir | 55% obniżenie poziomu paroksetyny | Średni | Monitorowanie skuteczności paroksetyny |
| Miwakurium i suksametonium | Wydłużenie bloku nerwowo-mięśniowego | Średni | Zachowanie ostrożności podczas znieczulenia ogólnego |
| Prawastatyna | Możliwy wzrost stężenia glukozy we krwi | Średni | U pacjentów z cukrzycą dostosowanie dawek leków przeciwcukrzycowych |
| Alkohol | Nasilenie depresyjnego działania na OUN | Średni | Zalecenie unikania spożywania alkoholu |
| Leki przeciwpadaczkowe (karbamazepina, fenytoina, walproinian sodu) | Brak istotnego wpływu na parametry farmakokinetyczne i farmakodynamiczne leków przeciwpadaczkowych | Niski | Brak szczególnych zaleceń |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania