uszkodzenie chromosomów
Uszkodzenie chromosomów (aberracje chromosomowe) to strukturalne lub liczbowe zmiany w materiale genetycznym, które mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Strukturalne uszkodzenia obejmują delecje (utrata fragmentu), duplikacje (zwielokrotnienie odcinka), translokacje (przemieszczenie fragmentu), inwersje (odwrócenie fragmentu) oraz insercje (wstawienie fragmentu).
Aberracje liczbowe polegają na zmianie ilości chromosomów w komórce i dzielą się na aneuploidie (np. trisomie jak zespół Downa) oraz poliploidie (zwielokrotnienie całego garnituru chromosomów). Uszkodzenia chromosomowe mogą powstawać spontanicznie lub pod wpływem czynników mutagennych, takich jak promieniowanie jonizujące, substancje chemiczne czy wirusy.
Diagnostyka uszkodzeń chromosomowych obejmuje klasyczne badania cytogenetyczne (kariotypowanie), fluorescencyjną hybrydyzację in situ (FISH) oraz nowsze techniki molekularne jak porównawcza hybrydyzacja genomowa do mikromacierzy (aCGH). Wykrywanie aberracji chromosomowych ma kluczowe znaczenie w diagnostyce prenatalnej, onkologii (gdzie specyficzne aberracje mogą być markerami diagnostycznymi i prognostycznymi w nowotworach) oraz w diagnozowaniu zespołów wad wrodzonych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Valsartan HCT Fair-Med 160 mg + 25 mg
Preparat Valsartan HCT Fair-Med, łączący walsartan i hydrochlorotiazyd, przeszedł szerokie badania toksykologiczne na szczurach i małpach szerokonosych, wykazując profil bezpieczeństwa akceptowalny dla stosowania u ludzi w dawkach terapeutycznych. Głównym narządem docelowym toksyczności były nerki, gdzie obserwowano nefropatię z bazofilią, wzrost stężenia mocznika, kreatyniny i potasu w surowicy oraz zaburzenia elektrolitowe i diurezę. Zmiany te pojawiały się przy dawkach 30 mg/kg/dobę walsartanu + 9 mg/kg/dobę hydrochlorotiazydu u szczurów (odpowiednik 0,9× MRHD walsartanu i 3,5× MRHD hydrochlorotiazydu) oraz 10 mg/kg/dobę walsartanu + 3 mg/kg/dobę hydrochlorotiazydu u małp (0,3× MRHD walsartanu i 1,2× MRHD hydrochlorotiazydu). Dodatkowo, wysokie dawki powodowały istotne zmiany hematologiczne (spadek erytrocytów, hemoglobiny i hematokrytu) oraz hiperplazję tętniczek doprowadzających w nerkach, a u małp także uszkodzenie błony śluzowej żołądka. Mechanizm toksyczności wiąże się z blokadą receptora angiotensyny II i zmienioną hemodynamiką nerkową, co jest zgodne z działaniem farmakologicznym walsartanu i inhibitorów ACE.
angiotensyna II, błona śluzowa żołądka, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, elektrolity w moczu, erytrocyty, hematokryt, hemodynamika nerkowa, hemoglobina, hiperplazja tętniczek doprowadzających, inhibitory ACE, kreatynina w osoczu, małżowina uszna, mocznik w osoczu, nefropatia z bazofilią, objętość moczu, parametry hematologiczne, potas w surowicy, przewód słuchowy zewnętrzny, renina, toksyczność płodowa, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie chromosomów, uszkodzenie nerek, Valsartan HCT, walsartan hydrochlorotiazyd - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – ApoRami 1,25 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ramiprylu (ApoRami) obejmowały ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej, wpływu na reprodukcję oraz potencjału mutagennego na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych (szczury, psy, małpy, króliki). Toksyczność ostra po podaniu doustnym nie wykazała istotnych objawów toksyczności, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. W badaniach przewlekłych zaobserwowano zaburzenia równowagi elektrolitowej u wszystkich gatunków oraz zmiany w morfologii krwi. Przy wysokich dawkach (250 mg/kg/dobę) u psów i małp stwierdzono powiększenie aparatu przykłębuszkowego, co jest związane z farmakodynamicznym działaniem inhibitora ACE. NOAEL wynosił odpowiednio: 2,0 mg/kg/dobę dla szczurów, 2,5 mg/kg/dobę dla psów oraz 8,0 mg/kg/dobę dla małp.
aparat przykłębuszkowy, bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, inhibitor konwertazy angiotensyny, miedniczki nerkowe, morfologia krwi, mutacja genowa, NOAEL, płodność, potencjał mutagenny, ramipryl, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczny wpływ na reprodukcję, uszkodzenie chromosomów, uszkodzenie nerek, właściwości mutagenne, właściwości teratogenne, zaburzenia równowagi elektrolitowej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lincocin 300 mg/ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne linkomycyny, substancji czynnej produktu Lincocin (300 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań i infuzji), wykazały akceptowalny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu terapeutycznym. Badania wielokrotnego podawania nie ujawniły istotnych efektów toksycznych, a testy genotoksyczności nie wykazały mutagenności ani uszkodzeń chromosomów. Ponadto, ocena potencjału rakotwórczego nie wskazała na ryzyko kancerogenności, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania linkomycyny w dawkach zalecanych u ludzi.
działanie kancerogenne, efekt teratogenny, genotoksyczność, Lincocin, linkomycyna, maksymalna dawka zalecana, MRHD, mutagenność, organogeneza, płodność, potencjał rakotwórczy, substancja czynna, toksyczność rozrodcza, toksyczność rozwojowa, toksyczność wielokrotnego podania, uszkodzenie chromosomów, uszkodzenie materiału genetycznego - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Doxorubicin-Ebewe 2 mg/ml
Doksorubicyna (2 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji) wykazuje działanie mutagenne, co wymaga szczególnej uwagi u pacjentek w wieku rozrodczym, kobiet ciężarnych oraz karmiących piersią. Kobiety powinny stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia oraz przez co najmniej 6 miesięcy i 10 dni po ostatniej dawce, natomiast mężczyźni – przez 3 miesiące i 10 dni po terapii, ze względu na ryzyko uszkodzeń genetycznych w komórkach rozrodczych. Doksorubicyna jest przeciwwskazana w ciąży z powodu działania teratogennego i toksycznego na zarodek i płód, a także przenika do mleka matki, co wymaga zaprzestania karmienia piersią na czas leczenia. Zaburzenia cyklu miesiączkowego, czasowa lub trwała niepłodność oraz ryzyko przedwczesnej menopauzy są częstymi skutkami ubocznymi u kobiet, natomiast u mężczyzn obserwuje się oligospermię lub azoospermię, które mogą być trwałe lub odwracalne.
amenorrhea, atrofia jąder, azoospermia, chlorowodorek doksorubicyny, degeneracja nasieniowodów, Doxorubicin-Ebewe, działanie teratogenne, koncentrat do sporządzania roztworu, krioprezerwacja, krioprezerwacja nasienia, krioprezerwacja oocytów, lek cytostatyczny, mutagenność, oligospermia, przedwczesna menopauza, toksyczność dla zarodka, uszkodzenie chromosomów, uszkodzenie materiału genetycznego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Laticort 0,1% 1 mg/ml
Przedkliniczne dane dotyczące hydrokortyzonu 17-maślanu, opierające się częściowo na badaniach innych kortykosteroidów o podobnej strukturze chemicznej, wskazują na niski potencjał mutagenny tego związku. Testy mutagenności flutykazonu propionianu, obejmujące m.in. test Ames’a na Escherichia coli, test konwersji genów na Saccharomyces cerevisiae, test na komórkach jajnika chomika chińskiego, badania na limfocytach ludzkich in vitro oraz test mikrojąderkowy na myszach, nie wykazały działania mutagennego ani klastogennego. Podobnie, badania na bakteriach Salmonella typhimurium dla hydrokortyzonu i prednizolonu potwierdziły brak działania mutagennego. W preparacie Laticort 0,1% zawierającym hydrokortyzon maślan, dostępne dane sugerują bezpieczeństwo stosowania z uwagi na niskie ryzyko mutagenności.
działanie klastogenowe, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, flutykazon propionian, hydrokortyzon, hydrokortyzon 17-maślan, hydrokortyzon maślan, komórki jajnika chomika chińskiego, konwersja genów, kortykosteroid, limfocyty ludzkie, mutacja genowa, nowotwór skóry, prednizolon, test Amesa, test mikrojąderkowy, uszkodzenie chromosomów - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atorvagen 10 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne atorwastatyny, substancji czynnej leku Atorvagen, wykazały brak potencjału mutagennego i klastogennego w serii 4 testów in vitro oraz 1 badaniu in vivo. W badaniach rakotwórczych na szczurach nie stwierdzono działania kancerogennego, natomiast u myszy przy ekspozycji na dawki powodujące AUC 0-24h 6-11-krotnie wyższe niż u ludzi zaobserwowano gruczolaki i raki wątrobowokomórkowe, co wskazuje na ryzyko przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne zalecane dla pacjentów. W zakresie wpływu na rozrodczość i rozwój płodu, atorwastatyna nie wpływała na płodność u szczurów, królików i psów oraz nie wykazywała działania teratogennego, jednak przy toksycznych dawkach u ciężarnych samic szczurów i królików zaobserwowano toksyczność dla płodu oraz opóźniony rozwój potomstwa i obniżoną przeżywalność poporodową.
atorwastatyna, bezpieczeństwo genetyczne, dane przedkliniczne, działanie teratogenne, ekspozycja płodu, gruczolak wątrobowokomórkowy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, płodność, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, przenikanie przez łożysko, rak wątrobowokomórkowy, stężenie atorwastatyny, toksyczność płodowa, uszkodzenie chromosomów, wydzielanie do mleka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Oxyduo 20 mg + 10 mg
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa produktu leczniczego Oxyduo, zawierającego oksykodon i nalokson, nie wykazały istotnego wpływu na rozrodczość przy dawkach terapeutycznych. Oksykodon nie powodował niekorzystnych efektów na płodność i rozwój zarodkowy u szczurów do 8 mg/kg masy ciała oraz u królików do 125 mg/kg, choć przy najwyższej dawce odnotowano zwiększoną częstość występowania 27-go kręgu podkrzyżowego. W badaniach przed- i pourodzeniowych u szczurów dawka NOAEL wynosiła 2 mg/kg masy ciała, a wyższe dawki (6 mg/kg) wiązały się z obniżeniem masy ciała potomstwa, bez wpływu na rozwój neurologiczny i zachowanie. Nalokson, podawany doustnie w dużych dawkach (do 800 mg/kg/dobę), nie wykazał działania teratogennego ani toksycznego na zarodek, choć przy bardzo wysokich dawkach obserwowano zwiększoną śmiertelność noworodków, powiązaną z toksycznością u matek.
badanie rakotwórczości, dawka terapeutyczna, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, kręg podkrzyżowy, mutagenność, oksykodon i nalokson, profil bezpieczeństwa leku, rakotwórczość, rozwój przed- i pourodzeniowy, rozwój zarodkowy, śmiertelność noworodkowa, toksyczność, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodkowa, uszkodzenie chromosomów, wada rozwojowa, właściwości farmakodynamiczne, wpływ teratogenny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Softasept N niezabarwiony (78,83 g + 10 g)/100 g
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące produktu leczniczego Softasept N niezabarwiony nie wskazują na szczególne zagrożenia dla pacjentów przy przestrzeganiu zalecanych wskazań, dawkowania oraz sposobu stosowania. W badaniach na modelach zwierzęcych wykazano, że etanol, jedna z substancji czynnych, po wchłonięciu do organizmu wykazuje działanie hepatotoksyczne oraz teratogenne, prowadząc do uszkodzeń wątroby, wad rozwojowych płodów, utraty ciąży oraz redukcji płodności u samców szczura. Alkohol izopropylowy wykazuje podobne działania toksyczne, w tym potencjalne uszkodzenia narządów wewnętrznych i wpływ na rozrodczość. Etanol wykazuje również klastogenne działanie genotoksyczne oraz może przyspieszać rozwój komórek rakowych w obecności innych czynników rakotwórczych, natomiast alkohol izopropylowy nie wykazał jednoznacznych właściwości rakotwórczych, choć istnieją teoretyczne przesłanki dotyczące potencjalnego ryzyka kancerogennego.
alkohol izopropylowy, czynnik rakotwórczy, dane przedkliniczne, działanie hepatotoksyczne, działanie klastogenne, działanie teratogenne, etanol, kancerogeneza, potencjał genotoksyczny, redukcja płodności, ryzyko kancerogenne, toksyczność wątrobowa, uszkodzenie chromosomów, uszkodzenie narządów wewnętrznych, utrata ciąży, wady rozwojowe płodu, wchłanianie ogólnoustrojowe, właściwość rakotwórcza, wpływ na rozrodczość - Leksykon substancji czynnych
Leflunomid – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania przedkliniczne leflunomidu wykazały toksyczność hematologiczną i immunosupresyjną, obejmującą niedokrwistość, leukopenię, trombocytopenię oraz panmielopatię, wynikającą z hamowania syntezy DNA. Toksyczność obserwowano u myszy, szczurów, psów i małp przy dawkach odpowiadających terapeutycznym u ludzi. Dodatkowo stwierdzono obecność ciałek Heinza i Howell-Jolly’ego w erytrocytach u szczurów i psów, co wskazuje na zaburzenia dojrzewania krwinek czerwonych. Występowały także działania niepożądane na serce, wątrobę, rogówkę i drogi oddechowe, prawdopodobnie wtórne do immunosupresji. Mutagenność leflunomidu nie została potwierdzona in vivo, choć jego metabolit TFMA wykazywał in vitro potencjał genotoksyczny. W badaniach rakotwórczości u myszy zaobserwowano zwiększoną częstość chłoniaka złośliwego u samców oraz gruczolaka oskrzelikowo-pęcherzykowego i raka płuca u samic, natomiast u szczurów nie stwierdzono działania rakotwórczego.
chłoniak złośliwy, ciałka Heinza, dawka terapeutyczna, działanie cytostatyczne, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, erytrocyty, grasica, gruczolak oskrzelikowo-pęcherzykowy, hamowanie syntezy DNA, immunosupresja, leukopenia, mutacja punktowa, niedokrwistość, panmielopatia, rak płuca, śledziona, szpik kostny, trombocytopenia, układ pokarmowy, uszkodzenie chromosomów, węzły chłonne, właściwości antygenowe, zaburzenia hematologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Marvelon 0,15 mg + 0,03 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne produktu leczniczego Marvelon, zawierającego 0,15 mg dezogestrelu i 0,03 mg etynyloestradiolu, wykazały brak istotnego ryzyka toksycznego przy wielokrotnym podawaniu. Analizy genotoksyczności in vitro i in vivo nie potwierdziły potencjału mutagennego ani uszkadzającego materiał genetyczny. Długoterminowe badania na modelach zwierzęcych nie wykazały zwiększonego ryzyka karcynogennego, a ocena wpływu na rozrodczość nie ujawniła negatywnych efektów na płodność, rozwój zarodkowy oraz przed- i pourodzeniowy, co wskazuje na akceptowalny profil bezpieczeństwa preparatu w kontekście przedklinicznym.
bezpieczeństwo farmakologiczne, dezogestrel i etynyloestradiol, hormon płciowy, Marvelon, mutacja genowa, nowotwór, nowotwór hormonozależny, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rozrost tkanki, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowy, ryzyko karcynogenne, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozrodcza, uszkodzenie chromosomów, uszkodzenie materiału genetycznego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Levosert 52 mg (20 mcg/24 h)
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa systemu terapeutycznego domacicznego Levosert, zawierającego 52 mg lewonorgestrelu z początkową dawką uwalnianą około 20 mikrogramów/24 h, opiera się na szerokim spektrum badań farmakologicznych i toksykologicznych. Wyniki tych badań nie wykazały istotnych zagrożeń klinicznych ani toksycznych przy wielokrotnym podawaniu substancji czynnej, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa lewonorgestrelu. Badania genotoksyczności nie wykazały mutagenności ani uszkodzeń chromosomów, a testy karcinogenności nie wskazały na zwiększone ryzyko nowotworów, co jest szczególnie istotne w kontekście długotrwałego stosowania systemu przez okres do 8 lat, podczas którego dawka uwalnianego lewonorgestrelu stopniowo zmniejsza się do około 6,5 mikrogramów/24 h.
badania farmakologiczne, badanie genotoksyczne, badanie karcinogenne, działanie niepożądane, funkcja reprodukcyjna, lewonorgestrel, mutacja genowa, ocena przedkliniczna, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, progestagen, rozwój nowotworów, toksyczność, toksyczny wpływ, uszkodzenie chromosomów - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dessette 20 mcg + 150 mcg
Produkt leczniczy Dessette, zawierający 20 µg etynyloestradiolu i 150 µg dezogestrelu, przeszedł kompleksowe badania przedkliniczne oceniające jego bezpieczeństwo. Testy toksyczności po podaniu wielokrotnym nie wykazały istotnych niekorzystnych efektów, potwierdzając brak ryzyka przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami. Analizy biochemiczne, hematologiczne oraz badania histopatologiczne narządów nie wskazały na toksyczność. Testy genotoksyczności nie wykazały mutagenności ani zdolności do wywoływania aberracji chromosomowych. Długoterminowe badania kancerogenności na modelach zwierzęcych nie potwierdziły zwiększonego ryzyka nowotworów przy stosowaniu dawki zawartej w Dessette. Ponadto, badania teratogenności oraz wpływu na płodność i rozwój embrionalny nie wykazały działań niepożądanych.
aberracja chromosomowa, badanie histopatologiczne, dezogestrel, działanie rakotwórcze, etynyloestradiol, genotoksyczność, hormon płciowy, kancerogeneza, mutacja genetyczna, mutacja genowa, nowotwór hormonozależny, parametry biochemiczne i hematologiczne, profil bezpieczeństwa, rozwój embrionalny, ryzyko genotoksyczne, teratogenność, toksyczność po podaniu wielokrotnym, uszkodzenie chromosomów, wada rozwojowa, wpływ na płodność, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Doxorubicin-Ebewe 2 mg/ml
Doksorubicyna chlorowodorek, substancja czynna preparatu Doxorubicin-Ebewe, wykazuje istotną toksyczność w badaniach przedklinicznych. Wartości dawki śmiertelnej (LD) po dożylnym podaniu wynoszą 12,6 mg/kg u szczurów, 9,4 mg/kg u myszy oraz 6 mg/kg u królików, które są najbardziej wrażliwe. Pojedyncze dawki 2,5-5 mg/kg u szczurów powodowały znaczące zmniejszenie masy ciała i skrócenie czasu przeżycia, bez różnic między młodymi a starszymi zwierzętami. Doksorubicyna wykazuje działanie mutagenne, uszkadzając chromosomy limfocytów ludzkich in vitro, oraz rakotwórcze w modelach zwierzęcych. Ponadto, substancja ma potencjał teratogenny i embriotoksyczny, powodując wady rozwojowe i śmierć zarodków w zależności od dawki i gatunku, np. u szczurów dawki 2 mg/kg skutkowały wadami rozwojowymi, a u królików dawka 0,6 mg/kg wywoływała poronienia.
dawka śmiertelna, doksorubicyna chlorowodorek, działanie kardiotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, kardiomiopatia, potencjał kardiotoksyczny, potencjał mutagenny, śmierć zarodka, toksyczność kardiologiczna, toksyczność ostra, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie chromosomów, wada rozwojowa jelit, właściwości cytotoksyczne, wpływ na DNA - Leksykon substancji czynnych
Petydyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące petydyny wskazują na zróżnicowaną toksyczność ostrą w zależności od gatunku zwierząt, z wartościami LD50 wynoszącymi 165-193 mg/kg u myszy, 167-240 mg/kg u szczurów oraz 380-660 mg/kg u królików. Brak jest szczegółowych danych dotyczących toksyczności przewlekłej. Istotne jest również wykazanie potencjału mutagennego petydyny na podstawie badań in vivo, które sugerują uszkodzenia chromosomów, co może mieć implikacje dla bezpieczeństwa stosowania u ludzi. Brak jest natomiast danych dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego, co stanowi istotną lukę w ocenie długoterminowego bezpieczeństwa tej substancji.
badanie farmakologiczne, charakterystyka produktu leczniczego, cranioschisis, Dolcontral, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt mutagenny, LD50, mutagenność, petydyna, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, ryzyko teratogenne, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie chromosomów, wada rozwojowa czaszki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pudroderm (9,8 mg + 245 mg + 9,8 mg)/g
Przedkliniczne dane bezpieczeństwa produktu leczniczego Pudroderm (9,8 mg + 9,8 mg + 245 mg/g, zawiesina na skórę) opierają się na toksyczności poszczególnych substancji czynnych: benzokainy, tlenku cynku i lewomentolu. Benzokaina i lewomentol wykazują niską toksyczność ostrą, co wskazuje na ich bezpieczeństwo przy jednorazowym podaniu. Tlenek cynku również charakteryzuje się bardzo niską toksycznością ostrą i jest klasyfikowany jako substancja praktycznie nietoksyczna, choć wziewne podanie może powodować objawy ze strony układu oddechowego. Doustne podawanie lewomentolu w dawkach 200, 400 i 800 mg/kg mc./dobę przez 28 dni powodowało zmiany w wątrobie (zwiększenie masy i wakuolizację hepatocytów), prawdopodobnie wskutek indukcji enzymów wątrobowych. Brak jest danych dotyczących toksyczności po wielokrotnym doustnym podaniu benzokainy i tlenku cynku.
benzokaina, działanie drażniące, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, fotomutagenność, genotoksyczność, indukcja enzymów wątrobowych, keratyna naskórka, lewomentol, podanie wziewne, profil bezpieczeństwa, promieniowanie ultrafioletowe, rak przełyku, śmiertelność płodów, tlenek cynku, toksyczność dermalna, toksyczność doustna, toksyczność okołoporodowa, toksyczność ostra, urodzeniowa masa ciała, uszkodzenie chromosomów, wakuolizacja hepatocytów, wolne rodniki, wpływ na reprodukcję, zaburzenie oddychania - Leksykon substancji czynnych
Sulfasalazyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sulfasalazyny wykazały niską toksyczność ostrą, z wartością LD50 po podaniu doustnym u szczurów wynoszącą 12500 mg/kg masy ciała. Dwuletnie badania kancerogenności na szczurach F344/N i myszach B6C3F1 ujawniły istotne zwiększenie częstości brodawczaków nabłonka przejściowego pęcherza moczowego u samców szczurów oraz brodawczaków nerki u samic przy dawce 337,5 mg/kg/dzień (1991 mg/m²). U myszy zaobserwowano wzrost częstości gruczolaka wątrobowokomórkowego przy dawkach 675-2700 mg/kg/dzień (2025-8100 mg/m²). Zmiany nowotworowe wiązały się z tworzeniem kamieni nerkowych i rozrostem nabłonka przejściowego. Długotrwałe podawanie sulfonamidów, w tym sulfasalazyny, indukowało również zmiany złośliwe tarczycy u szczurów i myszy, potwierdzając potencjał rakotwórczy tej grupy leków.
gruczolak wątrobowokomórkowy, kamienie nerkowe, LD50, medialna dawka śmiertelna, niepłodność, oligospermia, rozrost nabłonka przejściowego, sulfasalazyna, sulfonamid, test aberracji chromosomowej, test Amesa, test mikrojądrowy, test wymiany chromatyd siostrzanych, uszkodzenie chromosomów, zaburzenia płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tobramycin Via pharma 300 mg/5 ml
Tobramycyna, aminoglikozydowy antybiotyk, została poddana szerokim badaniom przedklinicznym oceniającym jej bezpieczeństwo, w tym farmakologicznym, toksykologicznym, genotoksycznym, karcynogennym oraz reprodukcyjnym. Główne narządy docelowe toksyczności to nerki oraz struktury ucha wewnętrznego (narząd przedsionkowy i ślimak), co jest zgodne z profilem innych aminoglikozydów. Działania nefrotoksyczne i ototoksyczne obserwowano głównie przy stężeniach ogólnoustrojowych znacznie przekraczających te uzyskiwane po inhalacji terapeutycznych dawek. Badania karcynogenności nie wykazały zwiększonego ryzyka nowotworów po podaniu wziewnym, a testy genotoksyczności potwierdziły brak mutagenności i uszkodzeń chromosomów. W zakresie toksyczności reprodukcyjnej, podskórne podawanie tobramycyny w dawkach do 100 mg/kg mc./dobę u szczurów i 20 mg/kg mc./dobę u królików nie wykazało działania teratogennego, choć wyższe dawki u królików były toksyczne dla ciężarnych samic i prowadziły do poronień. Nie oceniano jednak specyficznego ototoksycznego wpływu na potomstwo.
antybiotyk aminoglikozydowy, działanie nefrotoksyczne, działanie ototoksyczne, działanie teratogenne, genotoksyczność, karcynogenność, mutacja genowa, nebulizacja, organogeneza, ototoksyczność, poronienie, potencjał rakotwórczy, stężenie ogólnoustrojowe, tobramycyna, toksyczność ciążowa, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie chromosomów, wada rozwojowa - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Lignox 50 mg/g
Chlorowodorek lidokainy w żelu Lignox (50 mg/g) jest przeciwwskazany w okresie ciąży ze względu na brak wystarczających danych potwierdzających jego bezpieczeństwo. Badania na modelu zwierzęcym (szczury) wykazały, że dawki 6,6 razy wyższe niż terapeutyczne nie wpływają negatywnie na płodność ani rozwój płodu, jednak brak jest danych klinicznych u ludzi. Ponadto, kompleksowe testy genotoksyczności, w tym test Amesa, test aberracji chromosomów oraz test mikrojąderkowy, nie wykazały działania mutagennego lidokainy, co jest istotne dla oceny bezpieczeństwa reprodukcyjnego, choć nie stanowi wystarczającego dowodu na bezpieczeństwo stosowania w ciąży.
aberracja chromosomowa, alternatywne metody terapii, aparat mitotyczny, badanie genotoksyczności, bezpieczeństwo reprodukcyjne, chlorowodorek lidokainy, płodność, potencjał mutagenny, przeciwwskazanie leku, przenikanie do mleka, stosowanie leku w ciąży, test Amesa, test mikrojąderkowy, uszkodzenie chromosomów, wiek reprodukcyjny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – VasoKINOX 450 ppm mol/mol
Badania przedkliniczne preparatu VasoKINOX zawierającego tlenek azotu w stężeniu 450 ppm mol/mol wykazały, że głównym objawem toksyczności jest toksyczność płucna powiązana z methemoglobinemią, będącą biomarkerem utlenienia żelaza hemoglobiny do Fe³⁺, co obniża zdolność transportu tlenu. W badaniach na młodocianych szczurach podawanie tlenku azotu w dawce 100 ppm od 2. do 29. dnia życia nie wykazało negatywnego wpływu na rozwój poporodowy ani zdolności rozrodcze, jednak brak jest szczegółowych danych dotyczących toksyczności reprodukcyjnej. Ze względu na brak formalnych badań farmakokinetycznych międzygatunkowych, margines bezpieczeństwa dla ludzi nie jest precyzyjnie określony, co podkreśla konieczność ostrożnego doboru dawki i monitorowania pacjentów podczas terapii.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Valsartan + hydrochlorothiazide Krka 80 mg + 12,5 mg
Przedkliniczne badania toksyczności skojarzenia walsartanu i hydrochlorotiazydu, przeprowadzone na szczurach i małpach szerokonosych, wykazały, że głównym narządem docelowym jest nerka. Uszkodzenia nerek obejmowały nefropatię z bazofilią, wzrost stężenia mocznika, kreatyniny i potasu w surowicy oraz zwiększenie objętości i elektrolitów w moczu, obserwowane przy dawkach 30 mg/kg/dobę walsartanu + 9 mg/kg/dobę hydrochlorotiazydu u szczurów (odpowiednio 0,9- i 3,5-krotność MRHD) oraz 10 + 3 mg/kg/dobę u małp (0,3- i 1,2-krotność MRHD). Wysokie dawki powodowały także zmiany hematologiczne (spadek erytrocytów, hemoglobiny i hematokrytu) oraz uszkodzenie błony śluzowej żołądka u małp. Hiperplazja tętniczek nerkowych występowała przy bardzo wysokich dawkach (600 + 188 mg/kg/dobę u szczurów i 30 + 9 mg/kg/dobę u małp), co wiązano z farmakologicznym efektem blokady angiotensyny II i stymulacji reniny. Nie stwierdzono działania mutagennego, uszkadzającego chromosomy ani rakotwórczego dla obu substancji czynnych, a badania rozrodcze wykazały toksyczność u potomstwa przy dawkach walsartanu 600 mg/kg/dobę (około 18-krotność MRHD).
błona śluzowa żołądka, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, elektrolity w moczu, erytrocyt, hematokryt, hemodynamika nerkowa, hemoglobina, hiperplazja tętniczek doprowadzających, inhibitor ACE, kreatynina w osoczu, małpa szerokonosa, mocznik w osoczu, morfologia krwi, narząd docelowy, nefropatia z bazofilią, objętość moczu, potas w surowicy, toksyczność przewlekła, toksyczność rozrodcza, uszkodzenie chromosomów, walsartan i hydrochlorotiazyd - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Flegamina Fast 8 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa bromoheksyny chlorowodorku, substancji czynnej Flegamina Fast, wykazały niski profil toksyczności ostrej, z wartością LD50 przekraczającą 10 g/kg masy ciała po podaniu doustnym u królików oraz ponad 3 g/kg po podaniu dootrzewnowym u szczurów. Testy mutagenności, w tym test Amesa in vitro oraz test mikrojąderkowy in vivo u myszy, dały wyniki ujemne, co potwierdza brak działania mutagennego i genotoksycznego. Długoterminowe badania karcynogenności na szczurach również nie wykazały indukcji nowotworów, wskazując na brak potencjału rakotwórczego bromoheksyny.
aparat mitotyczny, badanie przedkliniczne, biodostępność substancji czynnej, bromoheksyny chlorowodorek, dawka śmiertelna, działanie karcynogenne, Flegamina Fast, genotoksyczność, LD50, mutacja powrotna, podanie dootrzewnowe, podanie doustne, podanie pozajelitowe, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil toksykologiczny, test Amesa, test bakteryjny, test mikrojąderkowy, toksyczność ostra, uszkodzenie chromosomów - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atorvastatin Teva Pharmaceuticals Polska 40 mg
Przedkliniczne badania atorwastatyny wykazały brak potencjału mutagennego i klastogennego w serii testów in vitro oraz in vivo, co potwierdza bezpieczeństwo genotoksyczne substancji czynnej Atorvox. W badaniach karcinogenności na szczurach nie stwierdzono działania nowotworowego, natomiast u myszy przy ekspozycji na dawki 6-11 razy wyższe niż maksymalna dawka terapeutyczna u ludzi zaobserwowano gruczolaki i raki wątrobowokomórkowe. Badania reprodukcyjne na szczurach, królikach i psach nie wykazały wpływu atorwastatyny na płodność ani teratogenności, jednak przy toksycznych dawkach dla samic ciężarnych odnotowano toksyczność płodową oraz negatywny wpływ na rozwój postnatalny potomstwa, w tym opóźniony rozwój i obniżoną przeżywalność młodych szczurów.
atorwastatyna, AUC, badania in vitro, badania in vivo, badania przedkliniczne, działanie karcinogenne, działanie teratogenne, ekspozycja płodu, genotoksyczność, gruczolak wątrobowokomórkowy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, mutacja genowa, opóźnienie rozwojowe, potencjał karcinogenny, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, przenikanie przez łożysko, rak wątrobowokomórkowy, toksyczność płodowa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodkowo-płodowa, uszkodzenie chromosomów, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Valsartan HCT Fair-Med 80 mg + 12,5 mg
Przedkliniczne badania toksyczności skojarzenia walsartanu i hydrochlorotiazydu, prowadzone na szczurach i małpach szerokonosych przez okres do 6 miesięcy, nie wykazały przeciwwskazań do stosowania w dawkach terapeutycznych u ludzi. Głównym narządem docelowym toksyczności były nerki, gdzie obserwowano nefropatię z bazofilią, wzrost stężenia mocznika, kreatyniny i potasu w surowicy oraz zmiany w wydalaniu elektrolitów i objętości moczu. Efekty te pojawiały się przy dawkach 30 mg/kg/dobę walsartanu + 9 mg/kg/dobę hydrochlorotiazydu u szczurów (odpowiadających 0,9-krotności MRHD walsartanu i 3,5-krotności MRHD hydrochlorotiazydu) oraz 10 mg/kg/dobę walsartanu + 3 mg/kg/dobę hydrochlorotiazydu u małp (0,3-krotność MRHD walsartanu i 1,2-krotność MRHD hydrochlorotiazydu). Dodatkowo, duże dawki powodowały zmiany hematologiczne (spadek erytrocytów, hemoglobiny, hematokrytu) oraz u małp uszkodzenie błony śluzowej żołądka i hiperplazję tętniczek doprowadzających w nerkach. Zmiany te wiązano z farmakologicznym efektem blokady angiotensyny II i pobudzenia układu reninowo-angiotensynowego, jednak nie mają one znaczenia klinicznego przy stosowaniu terapeutycznym.
badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, blokada angiotensyny II, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, erytrocyty, hematokryt, hemodynamika nerkowa, hemoglobina, hiperplazja tętniczek doprowadzających, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, kreatynina w osoczu, mocznik w osoczu, morfologia krwi, nefropatia z bazofilią, potas w surowicy, renina, rozwój embrionalny i płodowy, toksyczność płodowa, toksyczność przewlekła, uszkodzenie chromosomów, walsartan, wydalanie elektrolitów - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Methotrexat-Ebewe 10 mg/ml
Przedkliniczne badania metotreksatu wykazały jego silne powinowactwo do tkanek o wysokiej proliferacji komórkowej, co jest podstawą zarówno działania terapeutycznego, jak i toksyczności leku. Istotnym aspektem jest jego wyraźny wpływ toksyczny na układ rozrodczy, w tym działanie teratogenne i toksyczność płodową, obserwowane przy dawkach nieszkodliwych dla organizmu matczynego. Badania na różnych gatunkach zwierząt potwierdziły te efekty, podkreślając konieczność ostrożności w stosowaniu metotreksatu u pacjentów w wieku rozrodczym. W kontekście potencjału rakotwórczego, dane przedkliniczne nie wykazały właściwości kancerogennych metotreksatu, co jest istotne dla oceny bezpieczeństwa długotrwałej terapii.
badania in vitro, badania in vivo, choroby nowotworowe, działanie teratogenne, genotoksyczność, komórki somatyczne, metotreksat, organizm matczyny, potencjał rakotwórczy, proliferacja komórkowa, ryzyko nowotworowe, szpik kostny, teratogenność, toksyczność lekowa, toksyczność leku, toksyczność płodowa, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie chromosomów, właściwości rakotwórcze - Leksykon substancji czynnych
Doksorubicyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Doksorubicyna wykazuje szeroki profil toksyczności potwierdzony w badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt. Wartości LD50 po pojedynczym dożylnym podaniu wynoszą 12,6 mg/kg u szczurów, 9,4 mg/kg u myszy oraz 6 mg/kg u królików, wskazując na zróżnicowaną wrażliwość gatunkową. Nie stwierdzono zwiększonej toksyczności u starszych szczurów w porównaniu z młodymi po dawkach 2,5 i 5 mg/kg. Doksorubicyna wykazuje silne działanie genotoksyczne i mutagenne, uszkadzając DNA i chromosomy limfocytów ludzkich in vitro. Ponadto, u szczurów zaobserwowano wzrost częstości guzów gruczołu sutkowego, potwierdzając potencjał rakotwórczy. Substancja wywiera toksyczny wpływ na układ rozrodczy – u samców powoduje zanik jąder, zwyrodnienie kanalików nasiennych i hipospermię, a u samic psa opóźnia lub zatrzymuje dojrzewanie pęcherzyków jajnikowych.
badanie in vitro, badanie in vivo, chemioterapia, ciężka kardiomiopatia, doksorubicyna, działanie teratogenne, guz gruczołu sutkowego, hipospermia, kardiomiopatia, limfocyt ludzki, mutagenność, pęcherzyk jajnikowy, poronienie, potencjał rakotwórczy, profil toksyczności, śmierć zarodka, toksyczność, toksyczność ostra, uszkodzenie chromosomów, uszkodzenie nerek, wada rozwojowa jelit, wada rozwojowa płodu, wartość LD, właściwość cytotoksyczna, właściwość genotoksyczna, właściwość kancerogenna, zaburzenie płodności, zanik jąder, zarośnięcie przełyku - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cirrus Duo 5 mg + 120 mg
Przedkliniczne badania toksyczności produktu leczniczego Cirrus Duo, zawierającego 5 mg cetyryzyny dichlorowodorku oraz 120 mg pseudoefedryny chlorowodorku, wykazały brak istotnych działań toksycznych przy dawkach wielokrotnie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. U szczurów nie zaobserwowano toksyczności przy dawkach ≥30 mg/kg mc./dobę (8-krotnie wyższych niż u ludzi), a u małp gatunku Cynomolgus przy dawkach 40 mg/kg mc./dobę (11-krotnie wyższych). Ekspozycja ogólnoustrojowa różniła się między gatunkami, z większą u małp i mniejszą u szczurów w porównaniu do ludzi. Badania reprodukcyjne u szczurów wykazały brak toksyczności przy dawce 40 mg/kg mc./dobę, jednak ze względu na niską ekspozycję ogólnoustrojową wyniki te nie mogą być w pełni ekstrapolowane na kobiety w ciąży i karmiące piersią. Ponadto, doustne dawki do 160 mg/kg mc./dobę (stosunek 1:24 cetyryzyna:pseudoefedryna) nie wpływały negatywnie na płodność samców i samic oraz nie oddziaływały niekorzystnie na rozwój zarodka, płodu i potomstwa.
cetyryzyna dichlorowodorek, ciąża, Cirrus Duo, dawka terapeutyczna, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, ekspozycja ogólnoustrojowa, karmienie piersią, płodność, potencjał mutagenny i rakotwórczy, pseudoefedryna chlorowodorek, toksyczność, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie chromosomów