Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Atorvastatin Teva Pharmaceuticals Polska 40 mg

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Atorvox

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa atorwastatyny dostarczyły istotnych informacji dotyczących potencjalnego ryzyka mutagennego, karcinogennego oraz wpływu na reprodukcję, co ma kluczowe znaczenie w ocenie bezpieczeństwa stosowania leku u ludzi. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane z badań przedklinicznych dla atorwastatyny, substancji czynnej produktu leczniczego Atorvox.¹

Potencjał mutagenny i klastogenny

Przeprowadzono kompleksową ocenę genotoksyczności atorwastatyny, która objęła serię czterech różnych testów w warunkach in vitro oraz jedno badanie w warunkach in vivo. Wyniki wszystkich przeprowadzonych testów były negatywne, co potwierdza brak potencjału mutagennego oraz klastogennego atorwastatyny. Oznacza to, że substancja nie wykazuje zdolności do wywoływania mutacji genowych ani uszkodzeń struktury chromosomów.²

Potencjał karcinogenny

Badania potencjału karcinogennego atorwastatyny przeprowadzono na dwóch gatunkach zwierząt laboratoryjnych – szczurach i myszach, uzyskując odmienne wyniki:³

• Szczury: W badaniach na szczurach nie stwierdzono działania karcinogennego atorwastatyny, co wskazuje na brak zdolności do indukowania nowotworów u tego gatunku.
• Myszy: W przypadku stosowania wyższych dawek u myszy zaobserwowano występowanie:
  • Gruczolaków wątrobowokomórkowych u samców
  • Raków wątrobowokomórkowych u samic

Należy podkreślić, że powyższe zmiany nowotworowe u myszy wystąpiły przy ekspozycji na lek znacznie przekraczającej stosowaną u ludzi. Wartości AUC 0-24h (pole pod krzywą stężenia leku we krwi w czasie) były 6-11 razy wyższe niż osiągane u ludzi przy zastosowaniu najwyższej zalecanej dawki terapeutycznej.⁴

Toksyczność reprodukcyjna

Badania toksyczności reprodukcyjnej przeprowadzono na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych, analizując wpływ atorwastatyny na płodność, rozwój zarodka i płodu oraz rozwój postnatalny:⁵

Wpływ na płodność

Przeprowadzone badania na trzech gatunkach zwierząt (szczury, króliki, psy) wykazały, że atorwastatyna nie wpływała na płodność i nie wykazywała działania teratogennego. Oznacza to brak negatywnego wpływu na zdolności rozrodcze oraz brak wywoływania wad wrodzonych u płodów.⁶

Toksyczność zarodkowo-płodowa

Pomimo braku działania teratogennego, zaobserwowano toksyczność dla płodu u szczurów i królików w przypadku stosowania toksycznych dawek atorwastatyny u samic ciężarnych. Jest to istotna obserwacja wskazująca, że przy ekspozycji na wysokie dawki leku, które są toksyczne dla organizmu matki, dochodzi również do negatywnego wpływu na rozwijający się płód.⁷

Rozwój postnatalny

W badaniach na szczurach stwierdzono negatywny wpływ wysokich dawek atorwastatyny na rozwój postnatalny potomstwa. Zaobserwowano:⁸

• Opóźniony rozwój potomstwa szczurów
• Obniżoną przeżywalność poporodową młodych osobników

Przenikanie przez łożysko i do mleka

Istotnym aspektem oceny bezpieczeństwa leku jest jego zdolność do przenikania przez barierę łożyskową oraz do mleka matki:⁹

• Przenikanie przez łożysko: U szczurów udokumentowano przenikanie atorwastatyny przez łożysko, co wskazuje na potencjalną ekspozycję płodu na lek podczas ciąży.
• Przenikanie do mleka: W badaniach na szczurach wykazano, że osoczowe stężenia atorwastatyny są zbliżone do stężeń leku w mleku. Oznacza to, że u tego gatunku lek w znacznym stopniu przenika do mleka.

Należy jednak podkreślić, że na podstawie dostępnych danych przedklinicznych nie można jednoznacznie stwierdzić, czy atorwastatyna lub jej metabolity są wydzielane do mleka ludzkiego. To ważne ograniczenie w ekstrapolacji wyników badań na zwierzętach do sytuacji klinicznej u ludzi.¹⁰

Ogólne wnioski z badań przedklinicznych

Dane przedkliniczne dotyczące atorwastatyny wskazują na stosunkowo korzystny profil bezpieczeństwa w zakresie potencjału mutagennego i teratogennego. Zaobserwowano jednak działanie karcinogenne u myszy przy wysokich dawkach oraz toksyczność dla płodu i wpływ na rozwój postnatalny przy dawkach toksycznych dla samic ciężarnych. Potwierdza to ogólną obserwację, że inhibitory reduktazy HMG-CoA, do których należy atorwastatyna, mogą wpływać na rozwój zarodków i płodów, co należy uwzględnić przy stosowaniu leku Atorvox w praktyce klinicznej.¹¹