Działania niepożądane
Atorvastatin Teva Pharmaceuticals Polska 40 mg
Profil bezpieczeństwa atorwastatyny (Atorvox) opiera się na danych z badań klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów leczonych średnio przez 53 tygodnie. Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 5,2% w grupie leczonej atorwastatyną versus 4,0% w grupie placebo. Najważniejszymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia wątroby, z istotnym klinicznie (>3-krotnym wzrostem GGN) podwyższeniem aminotransferaz u 0,8% pacjentów, oraz zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, w tym wzrost aktywności kinazy kreatynowej (>3 razy GGN) u 2,5% pacjentów, a poważniejsze (>10 razy GGN) u 0,4%. Profil działań niepożądanych u dzieci i młodzieży (10-17 lat) jest zbliżony do dorosłych, bez istotnego wpływu na wzrost i dojrzewanie płciowe w badaniu trwającym 3 lata.
Działania niepożądane leku Atorvox
Profil działań niepożądanych leku Atorvox (atorwastatyna) został opracowany na podstawie obszernej bazy danych kontrolowanych placebo badań klinicznych, obejmujących 16 066 pacjentów leczonych przez średnio 53 tygodnie. W grupie leczonej atorwastatyną 5,2% pacjentów przerwało terapię z powodu działań niepożądanych, w porównaniu do 4,0% w grupie otrzymującej placebo1.
Częstotliwość występowania działań niepożądanych
Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest według następującej skali: często (≥1/100, <1/10); niezbyt często (≥1/1000, <1/100); rzadko (≥1/10000, <1/1000); bardzo rzadko (≤1/10000), częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych)2.
Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych
Zaburzenia wątroby są istotnym klinicznie działaniem niepożądanym związanym ze stosowaniem atorwastatyny. Istotne klinicznie (>3 razy GGN) zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy wystąpiło u 0,8% pacjentów przyjmujących produkt Atorvox. Podwyższenie to było zależne od wielkości dawki produktu i odwracalne u wszystkich pacjentów3.
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, w tym zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) w surowicy (>3 razy GGN) zanotowano u 2,5% pacjentów przyjmujących Atorvox. Podobne wyniki odnotowano dla innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA. Poważniejsze zwiększenie aktywności CK (>10 razy GGN) wystąpiło u 0,4% pacjentów otrzymujących Atorvox4.
Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
Profil działań niepożądanych u dzieci i młodzieży w wieku od 10 do 17 lat leczonych atorwastatyną był na ogół podobny do profilu pacjentów otrzymujących placebo. Najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi w obydwu grupach były zakażenia. W badaniu klinicznym trwającym przez okres trzech lat nie stwierdzono istotnego klinicznie wpływu na wzrost i dojrzewanie płciowe5.
Baza danych bezpieczeństwa klinicznego zawiera dane dotyczące 520 dzieci leczonych atorwastatyną, w tym 7 pacjentów w wieku <6 lat, 121 pacjentów w wieku 6–9 lat oraz 392 pacjentów w wieku 10–17 lat. Według dostępnych danych częstość, rodzaj i nasilenie działań niepożądanych u dzieci są podobne jak u pacjentów dorosłych6.
Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi
Szczególną uwagę należy zwrócić na poważne działania niepożądane, które mogą wymagać natychmiastowej interwencji medycznej lub przerwania leczenia:
- Rabdomioliza – ciężkie uszkodzenie mięśni, które może prowadzić do niewydolności nerek
- Niewydolność wątroby – rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu powikłanie
- Reakcje anafilaktyczne – nagła, potencjalnie zagrażająca życiu reakcja alergiczna
- Ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka
- Immunozależna miopatia martwicza – rzadkie, ale poważne powikłanie dotyczące mięśni
W związku ze stosowaniem statyn, w tym atorwastatyny, raportowano również inne ważne działania niepożądane, takie jak zaburzenia seksualne, depresja, pojedyncze przypadki śródmiąższowej choroby płuc (szczególnie podczas długotrwałego leczenia) oraz cukrzyca. Częstość występowania cukrzycy zależy od obecności czynników ryzyka takich jak: stężenie glukozy na czczo ≥5,6 mmol/l, BMI >30 kg/m², zwiększone stężenie triglicerydów oraz nadciśnienie tętnicze w wywiadzie7.
Tabela działań niepożądanych
| Układ narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Charakterystyka |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zapalenie błony śluzowej nosa i gardła | Często | Zazwyczaj łagodne, samoograniczające się |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Małopłytkowość | Rzadko | Zmniejszenie liczby płytek krwi, potencjalnie zwiększające ryzyko krwawień |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje alergiczne | Często | Mogą manifestować się jako wysypka skórna, świąd |
| Anafilaksja | Bardzo rzadko | Potencjalnie zagrażająca życiu reakcja immunologiczna, wymagająca natychmiastowej interwencji | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hiperglikemia | Często | Podwyższone stężenie glukozy we krwi |
| Hipoglikemia | Niezbyt często | Obniżone stężenie glukozy we krwi | |
| Zwiększenie masy ciała, anoreksja | Niezbyt często | Zaburzenia łaknienia i zmiany wagi | |
| Zaburzenia psychiczne | Koszmary senne | Niezbyt często | Zaburzenia snu podczas fazy REM |
| Bezsenność | Niezbyt często | Trudności z zasypianiem lub utrzymaniem snu | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Często | Zwykle o nasileniu łagodnym do umiarkowanego |
| Zawroty głowy | Niezbyt często | Uczucie niestabilności, zaburzenia równowagi | |
| Parestezje | Niezbyt często | Nieprawidłowe odczuwanie bodźców dotykowych (mrowienie, drętwienie) | |
| Niedoczulica, zaburzenia smaku, amnezja | Niezbyt często | Zmniejszenie czucia, zmiany w percepcji smaku, zaburzenia pamięci | |
| Neuropatia obwodowa | Rzadko | Uszkodzenie nerwów obwodowych powodujące ból, drętwienie lub osłabienie | |
| Zaburzenia oka | Nieostre widzenie | Niezbyt często | Pogorszenie ostrości widzenia |
| Zaburzenia widzenia | Rzadko | Inne zaburzenia percepcji wzrokowej | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Szumy uszne | Niezbyt często | Odczuwanie dźwięków przy braku zewnętrznego bodźca akustycznego |
| Utrata słuchu | Bardzo rzadko | Pogorszenie lub utrata zdolności słyszenia | |
| Zaburzenia układu oddechowego | Bóle gardła i krtani | Często | Podrażnienie górnych dróg oddechowych |
| Krwawienie z nosa | Często | Krwotok z błony śluzowej nosa | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Zaparcia, wzdęcia, niestrawność, nudności, biegunka | Często | Zaburzenia perystaltyki i trawienia |
| Wymioty | Niezbyt często | Gwałtowne opróżnianie żołądka | |
| Ból w górnej i dolnej części brzucha | Niezbyt często | Dyskomfort w obrębie przewodu pokarmowego | |
| Odbijanie się ze zwracaniem treści żołądkowej | Niezbyt często | Refluks treści żołądkowej | |
| Zapalenie trzustki | Niezbyt często | Stan zapalny trzustki, potencjalnie poważne powikłanie | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zapalenie wątroby | Niezbyt często | Stan zapalny tkanki wątrobowej |
| Cholestaza | Rzadko | Upośledzenie przepływu żółci | |
| Niewydolność wątroby | Bardzo rzadko | Zagrażająca życiu utrata funkcji wątroby | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Pokrzywka, wysypka, świąd, łysienie | Niezbyt często | Różne manifestacje skórne, zwykle łagodne |
| Obrzęk naczynioruchowy | Rzadko | Nagły obrzęk skóry, tkanki podskórnej, błon śluzowych | |
| Wysypka pęcherzowa, w tym rumień wielopostaciowy | Rzadko | Poważna reakcja skórna z tworzeniem pęcherzy | |
| Zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka | Rzadko | Ciężkie, zagrażające życiu reakcje skórne | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Bóle mięśni, bóle stawów, bóle kończyn, skurcze mięśni, obrzęk stawów, ból pleców | Często | Objawy ze strony układu mięśniowo-szkieletowego, zwykle łagodne do umiarkowanych |
| Ból szyi, zmęczenie mięśni | Niezbyt często | Dolegliwości mięśniowe o charakterze ogólnym | |
| Miopatia, zapalenie mięśni | Rzadko | Choroby mięśni z uszkodzeniem ich struktury | |
| Rabdomioliza | Rzadko | Ciężkie uszkodzenie mięśni z rozpadem włókien mięśniowych i możliwością niewydolności nerek | |
| Zerwanie mięśnia, problemy dotyczące ścięgien | Rzadko | Uszkodzenia strukturalne mięśni i ścięgien | |
| Zespół toczniopodobny | Bardzo rzadko | Choroba autoimmunologiczna przypominająca toczeń rumieniowaty | |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Ginekomastia | Bardzo rzadko | Powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Złe samopoczucie, osłabienie | Niezbyt często | Ogólne pogorszenie stanu |
| Bóle w klatce piersiowej | Niezbyt często | Dyskomfort w obrębie klatki piersiowej niezwiązany z chorobą serca | |
| Obrzęki obwodowe | Niezbyt często | Nadmierne gromadzenie płynu w tkankach | |
| Zmęczenie, gorączka | Niezbyt często | Ogólne osłabienie, podwyższona temperatura ciała | |
| Badania diagnostyczne | Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby | Często | Podwyższenie enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT) |
| Zwiększenie stężenia kinazy kreatynowej we krwi | Często | Podwyższenie wartości CK jako marker uszkodzenia mięśni | |
| Obecność białych krwinek w moczu | Niezbyt często | Może wskazywać na stan zapalny dróg moczowych |
Monitorowanie bezpieczeństwa leku
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych8.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania