Działania niepożądane
Atorvastatin Teva Pharmaceuticals Polska 40 mg

Profil bezpieczeństwa atorwastatyny (Atorvox) opiera się na danych z badań klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów leczonych średnio przez 53 tygodnie. Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 5,2% w grupie leczonej atorwastatyną versus 4,0% w grupie placebo. Najważniejszymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia wątroby, z istotnym klinicznie (>3-krotnym wzrostem GGN) podwyższeniem aminotransferaz u 0,8% pacjentów, oraz zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, w tym wzrost aktywności kinazy kreatynowej (>3 razy GGN) u 2,5% pacjentów, a poważniejsze (>10 razy GGN) u 0,4%. Profil działań niepożądanych u dzieci i młodzieży (10-17 lat) jest zbliżony do dorosłych, bez istotnego wpływu na wzrost i dojrzewanie płciowe w badaniu trwającym 3 lata.

Działania niepożądane leku Atorvox

Profil działań niepożądanych leku Atorvox (atorwastatyna) został opracowany na podstawie obszernej bazy danych kontrolowanych placebo badań klinicznych, obejmujących 16 066 pacjentów leczonych przez średnio 53 tygodnie. W grupie leczonej atorwastatyną 5,2% pacjentów przerwało terapię z powodu działań niepożądanych, w porównaniu do 4,0% w grupie otrzymującej placebo1.

Częstotliwość występowania działań niepożądanych

Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest według następującej skali: często (≥1/100, <1/10); niezbyt często (≥1/1000, <1/100); rzadko (≥1/10000, <1/1000); bardzo rzadko (≤1/10000), częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych)2.

Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych

Zaburzenia wątroby są istotnym klinicznie działaniem niepożądanym związanym ze stosowaniem atorwastatyny. Istotne klinicznie (>3 razy GGN) zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy wystąpiło u 0,8% pacjentów przyjmujących produkt Atorvox. Podwyższenie to było zależne od wielkości dawki produktu i odwracalne u wszystkich pacjentów3.

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, w tym zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) w surowicy (>3 razy GGN) zanotowano u 2,5% pacjentów przyjmujących Atorvox. Podobne wyniki odnotowano dla innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA. Poważniejsze zwiększenie aktywności CK (>10 razy GGN) wystąpiło u 0,4% pacjentów otrzymujących Atorvox4.

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

Profil działań niepożądanych u dzieci i młodzieży w wieku od 10 do 17 lat leczonych atorwastatyną był na ogół podobny do profilu pacjentów otrzymujących placebo. Najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi w obydwu grupach były zakażenia. W badaniu klinicznym trwającym przez okres trzech lat nie stwierdzono istotnego klinicznie wpływu na wzrost i dojrzewanie płciowe5.

Baza danych bezpieczeństwa klinicznego zawiera dane dotyczące 520 dzieci leczonych atorwastatyną, w tym 7 pacjentów w wieku <6 lat, 121 pacjentów w wieku 6–9 lat oraz 392 pacjentów w wieku 10–17 lat. Według dostępnych danych częstość, rodzaj i nasilenie działań niepożądanych u dzieci są podobne jak u pacjentów dorosłych6.

Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Szczególną uwagę należy zwrócić na poważne działania niepożądane, które mogą wymagać natychmiastowej interwencji medycznej lub przerwania leczenia:

  • Rabdomioliza – ciężkie uszkodzenie mięśni, które może prowadzić do niewydolności nerek
  • Niewydolność wątroby – rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu powikłanie
  • Reakcje anafilaktyczne – nagła, potencjalnie zagrażająca życiu reakcja alergiczna
  • Ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka
  • Immunozależna miopatia martwicza – rzadkie, ale poważne powikłanie dotyczące mięśni

W związku ze stosowaniem statyn, w tym atorwastatyny, raportowano również inne ważne działania niepożądane, takie jak zaburzenia seksualne, depresja, pojedyncze przypadki śródmiąższowej choroby płuc (szczególnie podczas długotrwałego leczenia) oraz cukrzyca. Częstość występowania cukrzycy zależy od obecności czynników ryzyka takich jak: stężenie glukozy na czczo ≥5,6 mmol/l, BMI >30 kg/m², zwiększone stężenie triglicerydów oraz nadciśnienie tętnicze w wywiadzie7.

Tabela działań niepożądanych

Układ narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Charakterystyka
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zapalenie błony śluzowej nosa i gardła Często Zazwyczaj łagodne, samoograniczające się
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Małopłytkowość Rzadko Zmniejszenie liczby płytek krwi, potencjalnie zwiększające ryzyko krwawień
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcje alergiczne Często Mogą manifestować się jako wysypka skórna, świąd
Anafilaksja Bardzo rzadko Potencjalnie zagrażająca życiu reakcja immunologiczna, wymagająca natychmiastowej interwencji
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Hiperglikemia Często Podwyższone stężenie glukozy we krwi
Hipoglikemia Niezbyt często Obniżone stężenie glukozy we krwi
Zwiększenie masy ciała, anoreksja Niezbyt często Zaburzenia łaknienia i zmiany wagi
Zaburzenia psychiczne Koszmary senne Niezbyt często Zaburzenia snu podczas fazy REM
Bezsenność Niezbyt często Trudności z zasypianiem lub utrzymaniem snu
Zaburzenia układu nerwowego Ból głowy Często Zwykle o nasileniu łagodnym do umiarkowanego
Zawroty głowy Niezbyt często Uczucie niestabilności, zaburzenia równowagi
Parestezje Niezbyt często Nieprawidłowe odczuwanie bodźców dotykowych (mrowienie, drętwienie)
Niedoczulica, zaburzenia smaku, amnezja Niezbyt często Zmniejszenie czucia, zmiany w percepcji smaku, zaburzenia pamięci
Neuropatia obwodowa Rzadko Uszkodzenie nerwów obwodowych powodujące ból, drętwienie lub osłabienie
Zaburzenia oka Nieostre widzenie Niezbyt często Pogorszenie ostrości widzenia
Zaburzenia widzenia Rzadko Inne zaburzenia percepcji wzrokowej
Zaburzenia ucha i błędnika Szumy uszne Niezbyt często Odczuwanie dźwięków przy braku zewnętrznego bodźca akustycznego
Utrata słuchu Bardzo rzadko Pogorszenie lub utrata zdolności słyszenia
Zaburzenia układu oddechowego Bóle gardła i krtani Często Podrażnienie górnych dróg oddechowych
Krwawienie z nosa Często Krwotok z błony śluzowej nosa
Zaburzenia żołądka i jelit Zaparcia, wzdęcia, niestrawność, nudności, biegunka Często Zaburzenia perystaltyki i trawienia
Wymioty Niezbyt często Gwałtowne opróżnianie żołądka
Ból w górnej i dolnej części brzucha Niezbyt często Dyskomfort w obrębie przewodu pokarmowego
Odbijanie się ze zwracaniem treści żołądkowej Niezbyt często Refluks treści żołądkowej
Zapalenie trzustki Niezbyt często Stan zapalny trzustki, potencjalnie poważne powikłanie
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zapalenie wątroby Niezbyt często Stan zapalny tkanki wątrobowej
Cholestaza Rzadko Upośledzenie przepływu żółci
Niewydolność wątroby Bardzo rzadko Zagrażająca życiu utrata funkcji wątroby
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Pokrzywka, wysypka, świąd, łysienie Niezbyt często Różne manifestacje skórne, zwykle łagodne
Obrzęk naczynioruchowy Rzadko Nagły obrzęk skóry, tkanki podskórnej, błon śluzowych
Wysypka pęcherzowa, w tym rumień wielopostaciowy Rzadko Poważna reakcja skórna z tworzeniem pęcherzy
Zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka Rzadko Ciężkie, zagrażające życiu reakcje skórne
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Bóle mięśni, bóle stawów, bóle kończyn, skurcze mięśni, obrzęk stawów, ból pleców Często Objawy ze strony układu mięśniowo-szkieletowego, zwykle łagodne do umiarkowanych
Ból szyi, zmęczenie mięśni Niezbyt często Dolegliwości mięśniowe o charakterze ogólnym
Miopatia, zapalenie mięśni Rzadko Choroby mięśni z uszkodzeniem ich struktury
Rabdomioliza Rzadko Ciężkie uszkodzenie mięśni z rozpadem włókien mięśniowych i możliwością niewydolności nerek
Zerwanie mięśnia, problemy dotyczące ścięgien Rzadko Uszkodzenia strukturalne mięśni i ścięgien
Zespół toczniopodobny Bardzo rzadko Choroba autoimmunologiczna przypominająca toczeń rumieniowaty
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Ginekomastia Bardzo rzadko Powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Złe samopoczucie, osłabienie Niezbyt często Ogólne pogorszenie stanu
Bóle w klatce piersiowej Niezbyt często Dyskomfort w obrębie klatki piersiowej niezwiązany z chorobą serca
Obrzęki obwodowe Niezbyt często Nadmierne gromadzenie płynu w tkankach
Zmęczenie, gorączka Niezbyt często Ogólne osłabienie, podwyższona temperatura ciała
Badania diagnostyczne Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby Często Podwyższenie enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT)
Zwiększenie stężenia kinazy kreatynowej we krwi Często Podwyższenie wartości CK jako marker uszkodzenia mięśni
Obecność białych krwinek w moczu Niezbyt często Może wskazywać na stan zapalny dróg moczowych

Monitorowanie bezpieczeństwa leku

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych8.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl