Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Cetyryzyna

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania cetyryzyny

Cetyryzyna jest substancją przeciwhistaminową drugiej generacji powszechnie stosowaną w leczeniu objawów alergii. W celu oceny bezpieczeństwa stosowania tej substancji przeprowadzono szereg badań przedklinicznych, które dostarczyły istotnych informacji dotyczących jej potencjalnego wpływu na organizm człowieka. Dane przedkliniczne zostały zgromadzone na podstawie różnorodnych konwencjonalnych badań farmakologicznych i toksykologicznych.^{1 2}

Badania farmakologiczne bezpieczeństwa

W ramach badań farmakologicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania cetyryzyny przeprowadzono kompleksową ocenę jej wpływu na poszczególne układy organizmu. Wyniki tych badań wskazują, że cetyryzyna w dawkach terapeutycznych nie wywiera istotnego wpływu na funkcje życiowe organizmów doświadczalnych. ³

Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym

W badaniach nad toksycznością po podaniu wielokrotnym nie zaobserwowano istotnych klinicznie efektów toksycznych. Szczególnie istotne są dane pochodzące z badań na zwierzętach, w których nie stwierdzono działania toksycznego podczas podawania produktów zawierających cetyryzynę w dawkach znacząco przekraczających te stosowane u ludzi. W badaniach na małpach z gatunku Cynomolgus stosowano dawki do 40 mg/kg mc./dobę (11-krotnie większe niż zalecane u ludzi), a u szczurów dawki do 30 mg/kg mc./dobę (8-krotnie większe niż zalecane u ludzi). Interesujące jest to, że ogólnoustrojowe narażenie na te dawki u małp było większe, a u szczurów mniejsze niż u ludzi.⁴

Badania genotoksyczności

Badania genotoksyczności stanowią istotny element oceny bezpieczeństwa substancji czynnych, pozwalający na określenie ich potencjału do wywoływania uszkodzeń materiału genetycznego. Przeprowadzone konwencjonalne badania genotoksyczności cetyryzyny nie wykazały jej działania mutagennego lub klastogennego, co oznacza brak zdolności do wywoływania mutacji genetycznych i uszkodzeń chromosomów. Ta obserwacja ma istotne znaczenie dla długoterminowego bezpieczeństwa stosowania cetyryzyny.^{5 6}

Badania potencjalnego działania rakotwórczego

Wykonano również badania oceniające potencjalne działanie rakotwórcze cetyryzyny. Dane z tych badań nie wykazują szczególnego zagrożenia dla człowieka związanego z długotrwałym stosowaniem substancji. ⁷ Warto zauważyć, że brak działania mutagennego i klastogennego cetyryzyny sugeruje również brak potencjału rakotwórczego tej substancji.⁸

W przypadku złożonych produktów leczniczych zawierających cetyryzynę w połączeniu z pseudoefedryną (takich jak Cirrus), nie przeprowadzono bezpośrednich badań rakotwórczości dla tego skojarzenia, jednak na podstawie braku działania mutagennego i klastogennego wnioskuje się, że takie skojarzenie prawdopodobnie nie wykazuje działania rakotwórczego u ludzi.⁹

Badania wpływu na rozród i rozwój potomstwa

Istotnym elementem oceny bezpieczeństwa stosowania cetyryzyny są badania jej wpływu na rozród i rozwój potomstwa. Dane niekliniczne nie wskazują na szczególne zagrożenie dla człowieka w obszarze toksycznego wpływu na reprodukcję.¹⁰

W badaniach dotyczących toksycznego wpływu na reprodukcję u szczurów ustalono, że dawka 40 mg/kg mc./dobę nie powodowała działań niepożądanych związanych z toksycznością. Jednakże ze względu na małe narażenie na produkt leczniczy u szczura, wyniki tych badań nie mogą być brane pod uwagę jako jednoznaczny dowód bezpieczeństwa stosowania produktu u kobiet w okresie ciąży i karmienia piersią.¹¹

Dodatkowo przeprowadzono badania dotyczące wpływu cetyryzyny na płodność. W badaniach nad toksycznym wpływem na reprodukcję nie wykazano wpływu na płodność samców i samic szczura po zastosowaniu doustnych dawek wynoszących do 160 mg/kg mc. na dobę w przypadku skojarzenia cetyryzyny z pseudoefedryną w stosunku 1:24. Ekspozycja ogólnoustrojowa na cetyryzynę w tych badaniach była 2-krotnie większa od występującej po zastosowaniu dawek leczniczych u ludzi.¹²

W przypadku preparatów złożonych zawierających cetyryzynę z pseudoefedryną, badania wykazały, że w istotnych klinicznie dawkach połączenie to nie wykazywało negatywnego wpływu na parametry życiowe zarodka i płodu oraz rozwój potomstwa.¹³

Inne badania bezpieczeństwa

W przypadku produktu złożonego Duozinal, zawierającego cetyryzynę oraz wapnia chlorek dwuwodny, przeprowadzono odrębne badania bezpieczeństwa dla każdego ze składników. Dane niekliniczne dotyczące wapnia chlorku dwuwodnego, wynikające z konwencjonalnych badań farmakologicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania, toksyczności ostrej, genotoksyczności oraz toksycznego wpływu na rozwój potomstwa, również nie ujawniają szczególnego zagrożenia dla człowieka. Należy jednak zaznaczyć, że brak jest danych dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego oraz toksycznego wpływu wapnia chlorku dwuwodnego na reprodukcję.¹⁴

Podsumowanie danych przedklinicznych

Na podstawie kompleksowych badań przedklinicznych można stwierdzić, że cetyryzyna jest substancją o korzystnym profilu bezpieczeństwa. Przeprowadzone konwencjonalne badania farmakologiczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania, badania toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, rakotwórczości oraz toksycznego wpływu na rozród i rozwój potomstwa nie ujawniają szczególnego zagrożenia dla człowieka.^{15 16}

Dane przedkliniczne dotyczące cetyryzyny, zgromadzone w toku licznych badań na zwierzętach, konsekwentnie wskazują na brak istotnych zagrożeń dla człowieka związanych ze stosowaniem tej substancji w dawkach terapeutycznych. Wyniki te potwierdzają bezpieczeństwo cetyryzyny jako substancji czynnej szeroko stosowanej w leczeniu schorzeń alergicznych.^{17 18}