Dawkowanie i sposób podawania
Cetyryzyna
Cetyryzyna, lek przeciwhistaminowy II generacji, jest stosowana w leczeniu alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa oraz przewlekłej pokrzywki idiopatycznej. Standardowe dawkowanie u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat wynosi 10 mg raz na dobę, u dzieci 6-12 lat 5 mg dwa razy na dobę, a u dzieci 2-6 lat 2,5 mg dwa razy na dobę w formie syropu lub kropli. Tabletki powlekane nie są zalecane dla dzieci poniżej 6 lat. U pacjentów w podeszłym wieku z prawidłową czynnością nerek dawka nie wymaga modyfikacji. W przypadku zaburzeń czynności nerek dawkowanie dostosowuje się na podstawie klirensu kreatyniny (ClCr), gdzie dla ClCr ≥ 80 ml/min stosuje się 10 mg/dobę, dla ClCr 30-49 ml/min 5 mg/dobę, a przy ClCr < 30 ml/min 5 mg co drugi dzień. Stosowanie u pacjentów z ClCr < 10 ml/min jest przeciwwskazane.
Dawkowanie i sposób podawania cetyryzyny
Cetyryzyna jest lekiem przeciwhistaminowym drugiej generacji, szeroko stosowanym w objawowym leczeniu alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa oraz przewlekłej pokrzywki idiomatycznej. Właściwe dawkowanie cetyryzyny jest kluczowe dla uzyskania optymalnej skuteczności terapeutycznej przy minimalizacji ryzyka wystąpienia działań niepożądanych. Dawkowanie należy dostosować do wieku pacjenta oraz funkcji nerek i wątroby.1 2
Dawkowanie standardowe według grup wiekowych
Dawkowanie cetyryzyny różni się w zależności od wieku pacjenta i postaci farmaceutycznej produktu leczniczego. Poniżej przedstawiono standardowe zalecenia dawkowania:3
- Dorośli i młodzież powyżej 12 lat: 10 mg (1 tabletka) raz na dobę4 5
- Dzieci w wieku od 6 do 12 lat: 5 mg (pół tabletki) dwa razy na dobę6 7
- Dzieci w wieku od 2 do 6 lat: 2,5 mg dwa razy na dobę (w postaci kropli lub syropu)8
Należy podkreślić, że tabletek powlekanych nie zaleca się stosować u dzieci poniżej 6 lat, ponieważ ta postać farmaceutyczna nie pozwala na odpowiednie dostosowanie dawki.9 10
Dawkowanie w populacjach szczególnych
Pacjenci w podeszłym wieku
U pacjentów w podeszłym wieku nie ma konieczności zmniejszenia dawki, jeśli czynność nerek jest prawidłowa.11 12
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
Ze względu na fakt, że cetyryzyna jest wydalana głównie przez nerki, odstępy pomiędzy poszczególnymi dawkami muszą być ustalone indywidualnie w zależności od czynności nerek.13
W celu określenia odpowiedniej dawki należy obliczyć klirens kreatyniny (Clkr) w ml/min, posługując się wzorem:14
Clkr = [140 – wiek (lata)] x masa ciała (kg) / (72 x stężenie kreatyniny w surowicy (mg/dl)) (x 0,85 dla kobiet)
| Stopień wydolności nerek | Klirens kreatyniny (ml/min) | Dawkowanie |
|---|---|---|
| Prawidłowa czynność nerek | ≥ 80 | 10 mg raz na dobę |
| Łagodne zaburzenia czynności nerek | 50–79 | 10 mg raz na dobę |
| Umiarkowane zaburzenia czynności nerek | 30–49 | 5 mg raz na dobę |
| Ciężkie zaburzenia czynności nerek | < 30 | 5 mg co drugi dzień |
| Schyłkowa choroba nerek, pacjenci dializowani | < 10 | Stosowanie przeciwwskazane |
<sup data-drug="Alermed" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Modyfikacja dawkowania u dorosłych pacjentów z zaburzeniami czynności nerek Prawidłowa czynność nerek: ? 80 ml/min – 10 mg raz na dobę Łagodne zaburzenia czynności nerek: 50-79 ml/min – 10 mg raz na dobę Umiarkowane zaburzenia czynności nerek: 30-49 ml/min – 5 mg raz na dobę Ciężkie zaburzenia czynności nerek: < 30 ml/min – 5 mg co drugi dzień Schyłkowa choroba nerek, pacjenci dializowani: 15 <sup data-drug="Cetirizine Genoptim SPH" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Dostosowanie dawki u dorosłych pacjentów z zaburzeniami czynności nerek Grupa Klirens kreatyniny (ml/min) Dawka i częstość podawania Prawidłowa czynność ≥80 10 mg raz na dobę Łagodne zaburzenia czynności 50 – 79 10 mg raz na dobę Umiarkowane zaburzenia czynności 30 – 49 5 mg raz na dobę Ciężkie zaburzenia czynności <30 5 mg raz co 2 doby Schyłkowa niewydolność nerek – Pacjenci poddawani dializie 16
U dzieci i młodzieży z zaburzeniami czynności nerek dawkę należy ustalać indywidualnie na podstawie klirensu kreatyniny, wieku oraz masy ciała pacjenta.17 18
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
U pacjentów, u których występują wyłącznie zaburzenia czynności wątroby, nie ma konieczności dostosowania dawki.19 20
U pacjentów z jednoczesnym zaburzeniem czynności wątroby i nerek zaleca się dostosowanie dawki według wytycznych dla pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.21 22
Szczególne postaci farmaceutyczne i ich dawkowanie
Roztwory doustne, syropy i krople
Dla dzieci oraz pacjentów mających trudności z połykaniem tabletek dostępne są alternatywne postaci farmaceutyczne:23
- Syrop (5 mg/5 ml):
- Dzieci w wieku od 2 do 6 lat: 2,5 ml (2,5 mg) dwa razy na dobę
- Dzieci w wieku od 6 do 12 lat: 5 ml (5 mg) dwa razy na dobę
- Młodzież powyżej 12 lat i dorośli: 10 ml (10 mg) raz na dobę
24
- Krople doustne (10 mg/ml):
- 1 kropla zawiera 0,5 mg cetyryzyny dichlorowodorku
- Dawkowanie według zaleceń lekarza w zależności od wieku i masy ciała pacjenta
25
Produkty lecznicze złożone
Cirrus/Cirrus Duo (5 mg cetyryzyny + 120 mg pseudoefedryny) – produkt leczniczy zawierający cetyryzynę w połączeniu z pseudoefedryną:
- Standardowa dawka: 1 tabletka dwa razy na dobę (rano i wieczorem)
- U pacjentów z umiarkowaną niewydolnością wątroby: 1 tabletka na dobę
26 27
Duozinal (2,5 mg cetyryzyny + 58 mg Ca²⁺)/5 ml – syrop zawierający cetyryzynę z jonami wapnia:
- Dzieci w wieku od 2 do 6 lat: 5 ml syropu dwa razy na dobę
- Dzieci w wieku od 6 do 12 lat: 10 ml syropu dwa razy na dobę
- Dorośli i młodzież powyżej 12 lat: 20 ml syropu raz na dobę
28
Sposób podawania
Cetyryzynę należy przyjmować doustnie, popijając szklanką wody lub innego płynu.29 30
W przypadku produktu Duozinal, zaleca się przyjmowanie go godzinę przed posiłkiem, popijając dużą ilością płynu. Nie zaleca się popijania napojami mlecznymi.31
Produkty lecznicze zawierające pseudoefedrynę (Cirrus, Cirrus Duo) należy połykać w całości, bez rozgryzania i popijać odpowiednią ilością płynu. Tabletek nie wolno przełamywać, żuć ani kruszyć.32 33
Czas trwania leczenia
W przypadku produktów złożonych zawierających pseudoefedrynę (Cirrus, Cirrus Duo), czas trwania leczenia nie powinien przekraczać okresu występowania objawów i nie powinien być dłuższy niż 2-3 tygodnie. Po zmniejszeniu nasilenia objawów alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa, można kontynuować leczenie samą cetyryzyną, jeśli to konieczne.34 35
Podsumowanie tabelaryczne dawkowania cetyryzyny
| Grupa wiekowa/populacja | Standardowa dawka | Postać farmaceutyczna |
|---|---|---|
| Dzieci w wieku 2-6 lat | 2,5 mg dwa razy na dobę | Syrop, krople |
| Dzieci w wieku 6-12 lat | 5 mg dwa razy na dobę | Tabletki (pół tabletki), syrop |
| Młodzież >12 lat i dorośli | 10 mg raz na dobę | Tabletki, syrop |
| Osoby w podeszłym wieku z prawidłową czynnością nerek | 10 mg raz na dobę | Tabletki, syrop |
| Łagodne zaburzenia czynności nerek (ClCr 50-79 ml/min) | 10 mg raz na dobę | Tabletki, syrop |
| Umiarkowane zaburzenia czynności nerek (ClCr 30-49 ml/min) | 5 mg raz na dobę | Tabletki, syrop |
| Ciężkie zaburzenia czynności nerek (ClCr <30 ml/min) | 5 mg co drugi dzień | Tabletki, syrop |
| Schyłkowa choroba nerek (ClCr <10 ml/min) | Przeciwwskazane | – |
36 37
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania