Dawkowanie i sposób podawania
Cetyryzyna

Cetyryzyna, lek przeciwhistaminowy II generacji, jest stosowana w leczeniu alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa oraz przewlekłej pokrzywki idiopatycznej. Standardowe dawkowanie u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat wynosi 10 mg raz na dobę, u dzieci 6-12 lat 5 mg dwa razy na dobę, a u dzieci 2-6 lat 2,5 mg dwa razy na dobę w formie syropu lub kropli. Tabletki powlekane nie są zalecane dla dzieci poniżej 6 lat. U pacjentów w podeszłym wieku z prawidłową czynnością nerek dawka nie wymaga modyfikacji. W przypadku zaburzeń czynności nerek dawkowanie dostosowuje się na podstawie klirensu kreatyniny (ClCr), gdzie dla ClCr ≥ 80 ml/min stosuje się 10 mg/dobę, dla ClCr 30-49 ml/min 5 mg/dobę, a przy ClCr < 30 ml/min 5 mg co drugi dzień. Stosowanie u pacjentów z ClCr < 10 ml/min jest przeciwwskazane.

Dawkowanie i sposób podawania cetyryzyny

Cetyryzyna jest lekiem przeciwhistaminowym drugiej generacji, szeroko stosowanym w objawowym leczeniu alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa oraz przewlekłej pokrzywki idiomatycznej. Właściwe dawkowanie cetyryzyny jest kluczowe dla uzyskania optymalnej skuteczności terapeutycznej przy minimalizacji ryzyka wystąpienia działań niepożądanych. Dawkowanie należy dostosować do wieku pacjenta oraz funkcji nerek i wątroby.1 2

Dawkowanie standardowe według grup wiekowych

Dawkowanie cetyryzyny różni się w zależności od wieku pacjenta i postaci farmaceutycznej produktu leczniczego. Poniżej przedstawiono standardowe zalecenia dawkowania:3

  • Dorośli i młodzież powyżej 12 lat: 10 mg (1 tabletka) raz na dobę4 5
  • Dzieci w wieku od 6 do 12 lat: 5 mg (pół tabletki) dwa razy na dobę6 7
  • Dzieci w wieku od 2 do 6 lat: 2,5 mg dwa razy na dobę (w postaci kropli lub syropu)8

Należy podkreślić, że tabletek powlekanych nie zaleca się stosować u dzieci poniżej 6 lat, ponieważ ta postać farmaceutyczna nie pozwala na odpowiednie dostosowanie dawki.9 10

Dawkowanie w populacjach szczególnych

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku nie ma konieczności zmniejszenia dawki, jeśli czynność nerek jest prawidłowa.11 12

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Ze względu na fakt, że cetyryzyna jest wydalana głównie przez nerki, odstępy pomiędzy poszczególnymi dawkami muszą być ustalone indywidualnie w zależności od czynności nerek.13

W celu określenia odpowiedniej dawki należy obliczyć klirens kreatyniny (Clkr) w ml/min, posługując się wzorem:14

Clkr = [140 – wiek (lata)] x masa ciała (kg) / (72 x stężenie kreatyniny w surowicy (mg/dl)) (x 0,85 dla kobiet)

Stopień wydolności nerek Klirens kreatyniny (ml/min) Dawkowanie
Prawidłowa czynność nerek ≥ 80 10 mg raz na dobę
Łagodne zaburzenia czynności nerek 50–79 10 mg raz na dobę
Umiarkowane zaburzenia czynności nerek 30–49 5 mg raz na dobę
Ciężkie zaburzenia czynności nerek < 30 5 mg co drugi dzień
Schyłkowa choroba nerek, pacjenci dializowani < 10 Stosowanie przeciwwskazane

<sup data-drug="Alermed" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Modyfikacja dawkowania u dorosłych pacjentów z zaburzeniami czynności nerek Prawidłowa czynność nerek: ? 80 ml/min – 10 mg raz na dobę Łagodne zaburzenia czynności nerek: 50-79 ml/min – 10 mg raz na dobę Umiarkowane zaburzenia czynności nerek: 30-49 ml/min – 5 mg raz na dobę Ciężkie zaburzenia czynności nerek: < 30 ml/min – 5 mg co drugi dzień Schyłkowa choroba nerek, pacjenci dializowani: 15 <sup data-drug="Cetirizine Genoptim SPH" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Dostosowanie dawki u dorosłych pacjentów z zaburzeniami czynności nerek Grupa Klirens kreatyniny (ml/min) Dawka i częstość podawania Prawidłowa czynność ≥80 10 mg raz na dobę Łagodne zaburzenia czynności 50 – 79 10 mg raz na dobę Umiarkowane zaburzenia czynności 30 – 49 5 mg raz na dobę Ciężkie zaburzenia czynności <30 5 mg raz co 2 doby Schyłkowa niewydolność nerek – Pacjenci poddawani dializie 16

U dzieci i młodzieży z zaburzeniami czynności nerek dawkę należy ustalać indywidualnie na podstawie klirensu kreatyniny, wieku oraz masy ciała pacjenta.17 18

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów, u których występują wyłącznie zaburzenia czynności wątroby, nie ma konieczności dostosowania dawki.19 20

U pacjentów z jednoczesnym zaburzeniem czynności wątroby i nerek zaleca się dostosowanie dawki według wytycznych dla pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.21 22

Szczególne postaci farmaceutyczne i ich dawkowanie

Roztwory doustne, syropy i krople

Dla dzieci oraz pacjentów mających trudności z połykaniem tabletek dostępne są alternatywne postaci farmaceutyczne:23

  • Syrop (5 mg/5 ml):
    • Dzieci w wieku od 2 do 6 lat: 2,5 ml (2,5 mg) dwa razy na dobę
    • Dzieci w wieku od 6 do 12 lat: 5 ml (5 mg) dwa razy na dobę
    • Młodzież powyżej 12 lat i dorośli: 10 ml (10 mg) raz na dobę

    24

  • Krople doustne (10 mg/ml):
    • 1 kropla zawiera 0,5 mg cetyryzyny dichlorowodorku
    • Dawkowanie według zaleceń lekarza w zależności od wieku i masy ciała pacjenta

    25

Produkty lecznicze złożone

Cirrus/Cirrus Duo (5 mg cetyryzyny + 120 mg pseudoefedryny) – produkt leczniczy zawierający cetyryzynę w połączeniu z pseudoefedryną:

  • Standardowa dawka: 1 tabletka dwa razy na dobę (rano i wieczorem)
  • U pacjentów z umiarkowaną niewydolnością wątroby: 1 tabletka na dobę

26 27

Duozinal (2,5 mg cetyryzyny + 58 mg Ca²⁺)/5 ml – syrop zawierający cetyryzynę z jonami wapnia:

  • Dzieci w wieku od 2 do 6 lat: 5 ml syropu dwa razy na dobę
  • Dzieci w wieku od 6 do 12 lat: 10 ml syropu dwa razy na dobę
  • Dorośli i młodzież powyżej 12 lat: 20 ml syropu raz na dobę

28

Sposób podawania

Cetyryzynę należy przyjmować doustnie, popijając szklanką wody lub innego płynu.29 30

W przypadku produktu Duozinal, zaleca się przyjmowanie go godzinę przed posiłkiem, popijając dużą ilością płynu. Nie zaleca się popijania napojami mlecznymi.31

Produkty lecznicze zawierające pseudoefedrynę (Cirrus, Cirrus Duo) należy połykać w całości, bez rozgryzania i popijać odpowiednią ilością płynu. Tabletek nie wolno przełamywać, żuć ani kruszyć.32 33

Czas trwania leczenia

W przypadku produktów złożonych zawierających pseudoefedrynę (Cirrus, Cirrus Duo), czas trwania leczenia nie powinien przekraczać okresu występowania objawów i nie powinien być dłuższy niż 2-3 tygodnie. Po zmniejszeniu nasilenia objawów alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa, można kontynuować leczenie samą cetyryzyną, jeśli to konieczne.34 35

Podsumowanie tabelaryczne dawkowania cetyryzyny

Grupa wiekowa/populacja Standardowa dawka Postać farmaceutyczna
Dzieci w wieku 2-6 lat 2,5 mg dwa razy na dobę Syrop, krople
Dzieci w wieku 6-12 lat 5 mg dwa razy na dobę Tabletki (pół tabletki), syrop
Młodzież >12 lat i dorośli 10 mg raz na dobę Tabletki, syrop
Osoby w podeszłym wieku z prawidłową czynnością nerek 10 mg raz na dobę Tabletki, syrop
Łagodne zaburzenia czynności nerek (ClCr 50-79 ml/min) 10 mg raz na dobę Tabletki, syrop
Umiarkowane zaburzenia czynności nerek (ClCr 30-49 ml/min) 5 mg raz na dobę Tabletki, syrop
Ciężkie zaburzenia czynności nerek (ClCr <30 ml/min) 5 mg co drugi dzień Tabletki, syrop
Schyłkowa choroba nerek (ClCr <10 ml/min) Przeciwwskazane

36 37

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl