Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Nasopronal

Dane przedkliniczne dotyczące mometazonu furoinianu, substancji czynnej leku Nasopronal, obejmują szereg badań toksykologicznych, reprodukcyjnych, mutagennych i rakotwórczych. Wyniki tych badań dostarczają istotnych informacji na temat bezpieczeństwa stosowania leku oraz potencjalnych zagrożeń związanych z jego użyciem.¹

Toksyczność ogólna

W badaniach przedklinicznych nie zaobserwowano żadnego specyficznego toksycznego działania mometazonu furoinianu. Wszystkie obserwowane efekty biologiczne są charakterystyczne dla całej grupy glikokortykosteroidów i mają związek z ich silnym działaniem farmakologicznym.²

Wpływ na układ hormonalny

Badania przedkliniczne przeprowadzone na zwierzętach, którym podawano doustnie wysokie dawki mometazonu furoinianu wynoszące 56 mg/kg masy ciała/dobę oraz 280 mg/kg masy ciała/dobę, wykazały, że substancja ta nie wykazuje działania androgennego, przeciwandrogennego, estrogenowego ani przeciwestrogenowego. Jednakże, podobnie jak inne glikokortykosteroidy, mometazonu furoinian wykazuje wpływ na macicę oraz powoduje opóźnienie rozwarcia pochwy.³

Działanie mutagenne

Mometazonu furoinian, podobnie jak inne glikokortykosteroidy, w dużych stężeniach może powodować uszkodzenia chromosomów w badaniach in vitro. Należy jednak podkreślić, że podczas stosowania zalecanych dawek terapeutycznych nie przewiduje się wystąpienia działania mutagennego.⁴

Wpływ na rozrodczość i rozwój

W badaniach wpływu na rozrodczość wykazano, że mometazonu furoinian podawany podskórnie w dawce 15 mikrogramów/kg masy ciała powodował szereg istotnych efektów biologicznych:

• Wydłużenie okresu ciąży
• Przedłużony i trudny poród
• Zmniejszoną przeżywalność potomstwa
• Zmniejszenie masy ciała lub zwiększenie masy ciała potomstwa

W tych samych badaniach nie stwierdzono wpływu mometazonu furoinianu na płodność zwierząt doświadczalnych.⁵

Działanie teratogenne

Podobnie jak inne glikokortykosteroidy, mometazonu furoinian wykazuje działanie teratogenne u gryzoni i królików. W badaniach przedklinicznych zaobserwowano następujące wady rozwojowe:

• U szczurów – przepuklina pępkowa
• U myszy – rozszczep podniebienia
• U królików – brak pęcherzyka żółciowego, przepuklina pępkowa i zgięcie przednich kończyn

Dodatkowo odnotowano inne efekty w postaci:

• Zmniejszenie przyrostu masy ciała ciężarnych samic
• Wpływ na wzrost płodu (zmniejszenie masy ciała płodu i/lub opóźnione kostnienie) u szczurów, królików i myszy
• Zmniejszenie przeżywalności potomstwa myszy

Powyższe dane wskazują na istotny wpływ mometazonu furoinianu na rozwój płodowy i pourodzeniowy u badanych gatunków zwierząt.⁶

Działanie rakotwórcze

W celu oceny potencjalnego działania rakotwórczego mometazonu furoinianu przeprowadzono 24-miesięczne badania na myszach i szczurach. Substancję podawano wziewnie w postaci aerozolu z freonem jako gazem nośnym i substancją powierzchniowo czynną, w stężeniach od 0,25 do 2,0 mikrogramów/litr. W badaniach tych obserwowano działania typowe dla glikokortykosteroidów, w tym liczne zmiany nienowotworowe. Co istotne, nie odnotowano statystycznie znamiennej zależności dawka-odpowiedź dla jakiegokolwiek rodzaju nowotworu, co sugeruje brak potencjału rakotwórczego mometazonu furoinianu w badanym zakresie dawek.⁷

Znaczenie danych przedklinicznych dla praktyki klinicznej

Na podstawie przedstawionych wyników badań przedklinicznych można stwierdzić, że mometazonu furoinian wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla glikokortykosteroidów. Obserwowane efekty biologiczne są głównie związane z silnym działaniem farmakologicznym tej grupy leków. Należy jednak podkreślić, że dawki stosowane w badaniach przedklinicznych znacznie przekraczały dawki terapeutyczne stosowane u ludzi, szczególnie w przypadku podania miejscowego w postaci aerozolu do nosa, jak w przypadku leku Nasopronal 50 mikrogramów/dawkę. Przy stosowaniu zalecanych dawek leczniczych ryzyko wystąpienia opisanych działań niepożądanych jest znacznie mniejsze niż w przypadku dawek stosowanych w badaniach przedklinicznych.⁸