Właściwości farmakodynamiczne
Pragiola 225 mg

Właściwości farmakodynamiczne pregabaliny

Pregabalina należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwbólowych, sklasyfikowanych jako inne leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe (kod ATC: N02BF02). Pod względem chemicznym substancja ta stanowi pochodną kwasu gamma-aminomasłowego (GABA), a dokładniej kwas(S)-3-(aminometylo)-5-metyloheksanowy.¹

Mechanizm działania

Podstawowy mechanizm działania pregabaliny polega na wiązaniu się z pomocniczą podjednostką (białkiem α2-δ) kanałów wapniowych otwieranych poprzez zmianę napięcia błonowego w ośrodkowym układzie nerwowym. Interakcja ta stanowi kluczowy element mechanizmu działania terapeutycznego leku.²

Skuteczność kliniczna w leczeniu bólu neuropatycznego

Badania kliniczne potwierdziły skuteczność pregabaliny w określonych typach bólu neuropatycznego, obejmujących neuropatię cukrzycową, neuralgię po przebytym półpaścu oraz ból neuropatyczny związany z urazem rdzenia kręgowego. Istotnym jest, że nie przeprowadzono badań na innych modelach bólu neuropatycznego.³

Ocena skuteczności pregabaliny obejmowała 10 kontrolowanych badań klinicznych, których czas trwania wynosił do 13 tygodni przy schemacie dawkowania dwa razy na dobę (BID) oraz do 8 tygodni przy schemacie dawkowania trzy razy na dobę (TID). Porównanie obu schematów wykazało, że zarówno profile bezpieczeństwa stosowania, jak i skuteczności terapeutycznej były podobne niezależnie od częstotliwości podawania leku.⁴

W badaniach trwających do 12 tygodni zaobserwowano, że działanie przeciwbólowe pregabaliny w leczeniu bólu neuropatycznego (zarówno pochodzenia obwodowego, jak i ośrodkowego) pojawiało się już w pierwszym tygodniu terapii i utrzymywało się przez cały okres badania. Jest to istotna informacja kliniczna, wskazująca na szybkie wystąpienie efektu terapeutycznego.⁵

W kontrolowanych badaniach klinicznych dotyczących obwodowego bólu neuropatycznego wykazano, że poprawę o co najmniej 50% w wynikach skali bólu uzyskało 35% pacjentów leczonych pregabaliną w porównaniu z 18% pacjentów przyjmujących placebo. Szczegółowa analiza wyników z uwzględnieniem występowania senności jako działania niepożądanego wykazała, że wśród pacjentów nieodczuwających senności poprawę obserwowano u 33% przyjmujących pregabalinę i 18% przyjmujących placebo. Co interesujące, wśród pacjentów odczuwających senność, odsetek ten był jeszcze wyższy i wynosił 48% dla pregabaliny wobec 16% dla placebo.⁶

Badania dotyczące ośrodkowego bólu neuropatycznego również wykazały przewagę pregabaliny nad placebo – poprawę w punktowej ocenie nasilenia bólu o co najmniej 50% stwierdzono u 22% pacjentów leczonych pregabaliną i jedynie u 7% pacjentów otrzymujących placebo.⁷

Skuteczność kliniczna w leczeniu padaczki

Terapia skojarzona

Skuteczność pregabaliny jako leku wspomagającego w leczeniu padaczki została oceniona w 3 kontrolowanych badaniach klinicznych trwających 12 tygodni, w których stosowano schematy dawkowania BID lub TID. Podobnie jak w przypadku bólu neuropatycznego, profile bezpieczeństwa i skuteczności obu schematów dawkowania okazały się porównywalne. Istotnym klinicznie obserwacją było zmniejszenie częstości napadów padaczkowych już przed końcem pierwszego tygodnia leczenia.⁸

Zastosowanie u dzieci i młodzieży

Stan wiedzy na temat skuteczności i bezpieczeństwa stosowania pregabaliny w terapii skojarzonej padaczki u dzieci poniżej 12 lat i młodzieży jest ograniczony. W badaniu farmakokinetyki i tolerancji obejmującym pacjentów pediatrycznych (w wieku od 3 miesięcy do 16 lat) z napadami padaczkowymi częściowymi zaobserwowano, że profil działań niepożądanych był zbliżony do występującego u dorosłych.⁹

Ocenę skuteczności i bezpieczeństwa pregabaliny u dzieci przeprowadzono w ramach:

• 12-tygodniowego badania kontrolowanego placebo z udziałem 295 pacjentów w wieku 4-16 lat
• 14-dniowego badania kontrolowanego placebo obejmującego 175 pacjentów w wieku od 1 miesiąca do poniżej 4 lat
• dwóch trwających 1 rok otwartych badań oceniających bezpieczeństwo z udziałem, odpowiednio, 54 i 431 pacjentów pediatrycznych z padaczką w wieku od 3 miesięcy do 16 lat

Wyniki tych badań wykazały częstsze występowanie działań niepożądanych takich jak gorączka i zakażenia górnych dróg oddechowych u dzieci niż w badaniach prowadzonych wśród dorosłych pacjentów z padaczką.¹⁰

W 12-tygodniowym badaniu kontrolowanym placebo pacjentów pediatrycznych (4-16 lat) przydzielono do trzech grup:

• otrzymującej pregabalinę w dawce 2,5 mg/kg mc./dobę (maksymalnie 150 mg/dobę)
• otrzymującej pregabalinę w dawce 10 mg/kg mc./dobę (maksymalnie 600 mg/dobę)
• otrzymującej placebo

Wyniki wykazały, że co najmniej 50% zmniejszenie liczby napadów częściowych w porównaniu do wartości wyjściowych uzyskano u 40,6% pacjentów w grupie otrzymującej wyższą dawkę pregabaliny (p = 0,0068 vs. placebo), 29,1% w grupie otrzymującej niższą dawkę (p = 0,2600 vs. placebo) oraz 22,6% w grupie placebo. Wyniki te wskazują na zależną od dawki skuteczność pregabaliny w tej grupie wiekowej.¹¹

W 14-dniowym badaniu kontrolowanym placebo obejmującym młodsze dzieci (w wieku od 1 miesiąca do poniżej 4 lat) stosowano pregabalinę w dawkach 7 mg/kg mc./dobę i 14 mg/kg mc./dobę lub placebo. Mediana całodobowej częstości napadów przed rozpoczęciem leczenia i podczas wizyty końcowej wyniosła:

Stosowanie pregabaliny w dawce 14 mg/kg mc./dobę znacząco zmniejszało przekształconą logarytmicznie częstość napadów częściowych w porównaniu z placebo (p = 0,0223). Natomiast w grupie otrzymującej niższą dawkę pregabaliny (7 mg/kg mc./dobę) nie stwierdzono istotnej poprawy w porównaniu z placebo.¹²

Przeprowadzono również 12-tygodniowe badanie kontrolowane placebo u pacjentów z pierwotnie uogólnionymi napadami toniczno-klonicznymi (PGTC). Badanie objęło 219 pacjentów w wieku od 5 do 65 lat (w tym 66 osób w wieku 5-16 lat), którzy zostali przydzieleni do grup otrzymujących pregabalinę w dawce 5 mg/kg mc./dobę (maksymalnie 300 mg/dobę) lub 10 mg/kg mc./dobę (maksymalnie 600 mg/dobę) jako terapię wspomagającą, albo do grupy placebo. Odsetek pacjentów, u których częstość napadów PGTC zmniejszyła się o co najmniej 50%, był porównywalny i wynosił odpowiednio 41,3%, 38,9% i 41,7% dla pregabaliny w dawce 5 mg/kg mc./dobę, pregabaliny w dawce 10 mg/kg mc./dobę oraz placebo. Wyniki te sugerują brak przewagi pregabaliny nad placebo w tym typie padaczki.¹³

Monoterapia

Pregabalina została oceniona jako lek w monoterapii w kontrolowanym badaniu klinicznym trwającym 56 tygodni, w którym stosowano schemat dawkowania BID. Badanie to nie wykazało równoważności pregabaliny względem lamotryginy w odniesieniu do 6-miesięcznego okresu wolnego od napadów drgawek jako punktu końcowego. Jednakże stwierdzono, że zarówno pregabalina, jak i lamotrygina cechowały się podobnym profilem bezpieczeństwa i były dobrze tolerowane przez pacjentów.¹⁴

Skuteczność kliniczna w zaburzeniach lękowych uogólnionych (GAD)

Skuteczność pregabaliny w leczeniu zaburzeń lękowych uogólnionych (GAD) została potwierdzona w:

• sześciu kontrolowanych badaniach trwających 4-6 tygodni
• jednym 8-tygodniowym badaniu z udziałem pacjentów w podeszłym wieku
• długookresowym badaniu dotyczącym zapobiegania nawrotom objawów zaburzenia, obejmującym 6-miesięczną fazę prowadzoną metodą podwójnie ślepej próby

Wyniki tych badań wykazały, że zmniejszenie nasilenia objawów GAD, oceniane za pomocą skali oceny lęku Hamiltona (HAM-A), było obserwowane już w pierwszym tygodniu leczenia. Jest to istotna klinicznie obserwacja, podobnie jak w przypadku leczenia bólu neuropatycznego, wskazująca na szybki początek działania terapeutycznego leku.¹⁵

W kontrolowanych badaniach klinicznych (trwających 4-8 tygodni) wykazano, że poprawę o co najmniej 50% całkowitej punktacji w skali HAM-A od momentu rozpoczęcia badania do osiągnięcia punktu końcowego obserwowano u 52% pacjentów leczonych pregabaliną w porównaniu do 38% pacjentów otrzymujących placebo. Wyniki te potwierdzają istotną klinicznie skuteczność pregabaliny w leczeniu zaburzeń lękowych uogólnionych.¹⁶

Bezpieczeństwo okulistyczne

Istotnym aspektem bezpieczeństwa stosowania pregabaliny jest jej potencjalny wpływ na narząd wzroku. W kontrolowanych badaniach niewyraźne widzenie stwierdzono u większego odsetka pacjentów leczonych pregabaliną niż u pacjentów otrzymujących placebo. Warto zaznaczyć, że objaw ten w większości przypadków ustępował w miarę kontynuacji leczenia.¹⁷

W kontrolowanych badaniach klinicznych przeprowadzono szczegółowe badania okulistyczne u ponad 3600 pacjentów. Badania te obejmowały:

• badania ostrości widzenia
• formalne badania pola widzenia
• badania dna oka po rozszerzeniu źrenicy

Wyniki tych badań wykazały zmniejszenie ostrości widzenia u 6,5% pacjentów leczonych pregabaliną i u 4,8% pacjentów otrzymujących placebo. Zmiany pola widzenia wykryto u 12,4% pacjentów leczonych pregabaliną i u 11,7% pacjentów otrzymujących placebo. Zmiany w badaniach dna oka stwierdzono u 1,7% pacjentów leczonych pregabaliną i u 2,1% pacjentów otrzymujących placebo. Wyniki te wskazują na niewielkie, ale zauważalne różnice w parametrach wzrokowych między grupami leczonych pregabaliną a otrzymującymi placebo, szczególnie w zakresie ostrości widzenia.¹⁸