Wpływ leku na płodność, ciążę i laktację

Stosowanie kwasu acetylosalicylowego w czasie ciąży i laktacji wymaga szczególnej ostrożności. Lekarze powinni dokładnie rozważyć potencjalne korzyści i zagrożenia przed zaleceniem produktu Polocard kobietom w ciąży lub karmiącym piersią. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące wpływu kwasu acetylosalicylowego na płodność, ciążę oraz laktację, które należy przekazać pacjentkom.¹

Wpływ na ciążę

Kwas acetylosalicylowy, jako inhibitor syntezy prostaglandyn, może wywierać negatywny wpływ na przebieg ciąży oraz rozwój zarodka i płodu. Dane epidemiologiczne wskazują na istotne zagrożenia związane ze stosowaniem leku w okresie ciąży.²

Pierwszy i drugi trymestr ciąży

Badania epidemiologiczne wskazują, że stosowanie inhibitorów syntezy prostaglandyn, w tym kwasu acetylosalicylowego, we wczesnym okresie ciąży wiąże się ze zwiększonym ryzykiem:³

• Poronienia
• Wad serca u płodu
• Wad przewodu pokarmowego u płodu

Bezwzględne ryzyko występowania wad układu sercowo-naczyniowego zwiększa się z wartości poniżej 1% do prawie 1,5%. Istotne jest, że ryzyko to wzrasta proporcjonalnie do stosowanej dawki leku oraz czasu trwania terapii.⁴

W przypadku konieczności zastosowania kwasu acetylosalicylowego u kobiet, które niedawno zaszły w ciążę lub w trakcie pierwszego lub drugiego trymestru ciąży, należy:⁵

• Podawać najmniejszą skuteczną dawkę leku
• Stosować lek przez możliwie najkrótszy okres czasu
• Rozważyć stosunek korzyści do ryzyka

Trzeci trymestr ciąży

Stosowanie kwasu acetylosalicylowego jest przeciwwskazane w trzecim trymestrze ciąży. W tym okresie wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn mogą wywierać potencjalnie szkodliwy wpływ na płód, powodując:⁶

• Uszkodzenia układu krążenia płodu – nadciśnienie płucne z przedwczesnym zamknięciem przewodu tętniczego Botalla
• Uszkodzenia nerek płodu – może wystąpić niewydolność nerek z małowodziem

Ponadto, kwas acetylosalicylowy podawany w trzecim trymestrze ciąży może:⁷

• Powodować wydłużenie czasu krwawienia zarówno u matki, jak i u noworodka
• Wykazywać działanie antyagregacyjne (hamujące zlepianie się płytek krwi) nawet przy stosowaniu bardzo małych dawek
• Hamować kurczliwość macicy, co może prowadzić do dystocji (nieprawidłowego porodu) i opóźnienia porodu

Powikłania u noworodków

U noworodków, których matki stosowały kwas acetylosalicylowy przed porodem, obserwowano nieprawidłowe krwawienia, takie jak:⁸

• Wylewy podspojówkowe
• Krwiomocz
• Wybroczyny skórne
• Krwiak podokostnowy czaszki

W badaniach zaobserwowano również częstsze występowanie krwawień wewnątrzczaszkowych u wcześniaków urodzonych przez matki, które stosowały kwas acetylosalicylowy na tydzień przed porodem.⁹

Dane z badań na zwierzętach

Badania na zwierzętach dostarczają dodatkowych informacji dotyczących bezpieczeństwa stosowania kwasu acetylosalicylowego w okresie ciąży:¹⁰

• Dawka śmiertelna dla płodu była większa niż dawki stosowane klinicznie
• U zwierząt, którym podawano inhibitory syntezy prostaglandyn w okresie organogenezy, obserwowano zwiększoną częstość występowania różnych wad wrodzonych, w tym wad układu sercowo-naczyniowego

Wpływ na laktację

Kwas acetylosalicylowy przenika do mleka kobiet karmiących piersią, co stwarza potencjalne zagrożenie dla noworodka.¹¹

Produkt leczniczy Polocard nie powinien być stosowany w okresie karmienia piersią ze względu na:¹²

• Ryzyko wystąpienia u dziecka zespołu Reye’a – rzadkiego, ale bardzo poważnego schorzenia charakteryzującego się encefalopatią i stłuszczeniem wątroby
• Możliwość wystąpienia zaburzeń czynności płytek krwi u dziecka, szczególnie gdy matka przyjmuje duże dawki kwasu acetylosalicylowego

Zalecenia dla lekarzy podczas konsultacji z pacjentkami

Podczas rozmowy z kobietą w wieku rozrodczym, planującą ciążę, będącą w ciąży lub karmiącą piersią, lekarz powinien:¹³

1. Poinformować o przeciwwskazaniu do stosowania kwasu acetylosalicylowego w trzecim trymestrze ciąży
2. Wyjaśnić, że w pierwszych 6 miesiącach ciąży lek można stosować tylko w przypadku zdecydowanej konieczności
3. Ostrzec o ryzyku związanym ze stosowaniem leku podczas karmienia piersią
4. Omówić potencjalne konsekwencje dla płodu i noworodka
5. Rozważyć alternatywne metody leczenia, jeśli to możliwe

W przypadku bezwzględnej konieczności zastosowania leku Polocard u kobiety w ciąży (w pierwszym lub drugim trymestrze) lub rozważającej zajście w ciążę, należy zastosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas, dokładnie monitorując stan pacjentki i płodu.¹⁴