Przedawkowanie leku Polocard

Przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego, substancji czynnej leku Polocard, może prowadzić do szeregu niebezpiecznych objawów klinicznych o różnym nasileniu, w zależności od przyjętej dawki. Zatrucie salicylanami stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta, wymagające natychmiastowej interwencji medycznej i hospitalizacji.¹

Objawy wczesne przedawkowania

Pierwsze symptomy zatrucia kwasem acetylosalicylowym obejmują: nudności, wymioty, szumy uszne oraz przyspieszenie oddechu. Pacjenci mogą również doświadczać utraty słuchu, zaburzeń widzenia, bólów głowy, pobudzenia ruchowego, senności, a w cięższych przypadkach nawet śpiączki.²

Objawy ciężkiego przedawkowania

W przypadku poważnego zatrucia kwasem acetylosalicylowym występują groźne dla życia zaburzenia gospodarki kwasowo-zasadowej i wodno-elektrolitowej, w szczególności kwasica metaboliczna i odwodnienie. Niezbyt często obserwuje się krwawe wymioty, wysoką gorączkę, hipoglikemię, hipokaliemię, małopłytkowość, zwiększenie INR/PTR, wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, niewydolność nerek oraz pozasercowy obrzęk płuc.³

Objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego takie jak splątanie, dezorientacja, śpiączka i drgawki występują rzadziej u dorosłych w porównaniu z dziećmi.⁴

Dawki toksyczne i stężenia salicylanów w surowicy

Nasilenie objawów zatrucia zależy od przyjętej dawki kwasu acetylosalicylowego:

• Łagodne lub średnio ciężkie objawy toksyczne – występują po dawce 150-300 mg/kg masy ciała
• Ciężkie objawy zatrucia – pojawiają się po dawce 300-500 mg/kg masy ciała
• Dawka potencjalnie śmiertelna – przekracza 500 mg/kg masy ciała⁵

Zgon w przebiegu zatrucia kwasem acetylosalicylowym obserwowano po przyjęciu przez osoby dorosłe jednorazowej dawki wynoszącej 10 do 30 g, choć opisano również przypadek pacjenta, który przeżył po przyjęciu 130 g kwasu acetylosalicylowego.⁶

Zatrucie salicylanami jest zazwyczaj związane z ich stężeniem w osoczu przekraczającym 350 mg/l (2,5 mmol/l). Większość zgonów wśród dorosłych wystąpiło u pacjentów, u których stężenie przekroczyło 700 mg/l (5,1 mmol/l). Mało prawdopodobne jest, aby pojedyncze dawki mniejsze niż 100 mg/kg spowodowały poważne zatrucie. ^{350 mg/l (2,5 mmol/l). Większość zgonów wśród dorosłych wystąpiło u pacjentów, u których stężenie przekroczyło 700 mg/l (5,1 mmol/l). Mało prawdopodobne jest aby pojedyncze dawki mniejsze niż 100 mg/kg spowodowały poważne zatrucie.”>7}

Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej

W przypadku przedawkowania kwasu acetylosalicylowego obserwuje się charakterystyczne zmiany równowagi kwasowo-zasadowej zależne od wieku pacjenta:

• U osób dorosłych i dzieci powyżej 4 lat – powiązana zasadowica oddechowa i kwasica metaboliczna z prawidłowym lub wysokim pH
• U dzieci w wieku 4 lat lub młodszych – dominuje kwasica metaboliczna z niskim pH (zwiększone stężenie jonów wodorowych)⁸

Należy pamiętać, że kwasica może zwiększać przenikanie salicylanów przez barierę krew-mózg, nasilając objawy neurotoksyczności.⁹

Postępowanie w przedawkowaniu

W przypadku przedawkowania kwasu acetylosalicylowego nie istnieje specyficzna odtrutka. Pacjenta należy niezwłocznie przewieźć do szpitala w celu wdrożenia odpowiedniego leczenia.¹⁰

Leczenie przedawkowania obejmuje następujące działania:

1. Ograniczenie wchłaniania leku: należy sprowokować wymioty lub wykonać płukanie żołądka, co jest skuteczne w czasie 3-4 godzin po przyjęciu produktu, a w przypadku zatrucia bardzo dużą dawką nawet do 10 godzin.¹¹
2. Podanie węgla aktywnego: zaleca się podanie węgla aktywnego w postaci wodnej zawiesiny (w dawce 50-100 g u dorosłych i 30-60 g u dzieci) w celu zmniejszenia wchłaniania kwasu acetylosalicylowego.¹²
3. Leczenie hipertermii: w przypadku podwyższonej temperatury ciała należy ją obniżyć przez utrzymywanie niskiej temperatury otoczenia oraz zastosowanie chłodnych okładów.¹³
4. Monitorowanie i wyrównywanie zaburzeń elektrolitowych: konieczne jest ścisłe monitorowanie zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej i ich szybkie wyrównywanie.¹⁴
5. Alkalizacja moczu: w celu przyspieszenia wydalania kwasu acetylosalicylowego przez nerki oraz w leczeniu kwasicy należy podać dożylnie wodorowęglan sodowy, utrzymując pH moczu w zakresie 7,0-7,5.¹⁵
6. Dializa: w bardzo ciężkich zatruciach, gdy nie udaje się wyrównać zaburzeń gospodarki kwasowo-zasadowej leczeniem zachowawczym oraz w przypadkach współwystępującej niewydolności nerek należy zastosować hemodializę lub dializę otrzewnową. Dializa skutecznie usuwa kwas acetylosalicylowy z organizmu oraz ułatwia wyrównanie zaburzeń gospodarki kwasowo-zasadowej i wodno-elektrolitowej.¹⁶
7. Leczenie koagulopatii: w przypadkach wydłużenia się czasu protrombinowego podaje się witaminę K.¹⁷
8. Unikanie określonych leków: nie należy stosować leków działających hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, np. barbituranów, z uwagi na możliwość wystąpienia kwasicy oddechowej i śpiączki.¹⁸
9. Wspomaganie oddychania: pacjentom z zaburzeniami oddechu należy zapewnić dopływ świeżego powietrza, podać tlen. Jeśli konieczne, wykonać intubację dotchawiczą i zastosować oddychanie wspomagane.¹⁹
10. Leczenie wstrząsu: w przypadku wstrząsu należy zastosować typowe postępowanie przeciwwstrząsowe.²⁰

Tabela objawów przedawkowania