Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu leczniczego Egoropal

Produkt leczniczy Egoropal (zawiesina do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu w ampułko-strzykawce zawierająca palmitynian paliperydonu) wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas stosowania u pacjentów. Poniżej przedstawiono najważniejsze informacje dotyczące bezpieczeństwa terapii paliperydonem, które powinny być uwzględnione przez lekarzy zalecających ten lek.¹

Przeciwwskazania ogólne i ostrzeżenia podstawowe

Egoropal nie jest odpowiednim lekiem w przypadku pacjentów w stanie silnego pobudzenia lub w ostrych stanach psychotycznych, gdy konieczne jest natychmiastowe złagodzenie objawów. W takich przypadkach należy zastosować alternatywne metody terapeutyczne.²

Szczególną uwagę należy zachować przy podawaniu leku, aby uniknąć nieumyślnego podania do naczynia krwionośnego, co mogłoby prowadzić do poważnych powikłań.³

Zaburzenia kardiologiczne i wydłużenie odstępu QT

Zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności podczas przepisywania paliperydonu pacjentom z:⁴

• Rozpoznaną chorobą układu sercowo-naczyniowego
• Wydłużeniem odstępu QT w wywiadzie rodzinnym
• Jednoczesnym stosowaniem innych leków wydłużających odstęp QT

Należy zachować ostrożność u pacjentów z rozpoznaną chorobą układu sercowo-naczyniowego (np. niewydolnością serca, zawałem lub niedokrwieniem serca, zaburzeniami przewodnictwa), chorobą naczyń mózgowych lub stanami predysponującymi do niedociśnienia tętniczego (odwodnienie, hipowolemia).⁵

Niedociśnienie ortostatyczne

Ze względu na działanie blokujące receptory alfa-adrenergiczne, paliperydon może wywołać niedociśnienie ortostatyczne u niektórych pacjentów. W badaniach klinicznych z zastosowaniem doustnych form paliperydonu o przedłużonym uwalnianiu niedociśnienie ortostatyczne stwierdzono u 2,5% badanych przyjmujących paliperydon w porównaniu do 0,8% badanych przyjmujących placebo.⁶

Złośliwy zespół neuroleptyczny

Podczas przyjmowania paliperydonu zgłaszano występowanie złośliwego zespołu neuroleptycznego (NMS), charakteryzującego się następującymi objawami:⁷

• Podwyższenie temperatury ciała
• Sztywność mięśni
• Niestabilność układu autonomicznego
• Zaburzenia świadomości
• Zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej w surowicy

Dodatkowo może wystąpić mioglobinuria (rabdomioliza) i ostra niewydolność nerek. W przypadku wystąpienia objawów wskazujących na NMS należy bezwzględnie przerwać stosowanie paliperydonu.⁸

Późne dyskinezy i objawy pozapiramidowe

Produkty lecznicze będące antagonistami receptorów dopaminy, w tym paliperydon, mogą powodować późne dyskinezy charakteryzujące się rytmicznymi ruchami mimowolnymi, głównie języka i/lub twarzy. W przypadku pojawienia się objawów podmiotowych lub przedmiotowych późnych dyskinez, należy rozważyć przerwanie stosowania wszystkich leków przeciwpsychotycznych, w tym paliperydonu.⁹

U pacjentów otrzymujących jednocześnie leki psychostymulujące (np. metylofenidat) i paliperydon należy zachować ostrożność ze względu na możliwość wystąpienia objawów pozapiramidowych podczas dostosowywania dawki jednego lub obu leków. Zaleca się stopniowe wycofywanie terapii stymulantem.¹⁰

Zaburzenia hematologiczne

Podczas stosowania produktu leczniczego Egoropal odnotowano przypadki:¹¹

• Leukopenii
• Neutropenii
• Agranulocytozy (zgłaszanej bardzo rzadko <1/10 000 pacjentów po wprowadzeniu paliperydonu do obrotu)

Pacjentów z istotną klinicznie leukopenią lub polekową leukopenią/neutropenią w wywiadzie należy monitorować przez pierwsze kilka miesięcy leczenia. Należy rozważyć przerwanie stosowania Egoropalu przy pierwszym objawie istotnego klinicznie zmniejszenia liczby leukocytów, gdy nie występują inne czynniki przyczynowe.¹²

Pacjentów ze znaczącą klinicznie neutropenią należy obserwować pod kątem występowania gorączki lub innych objawów infekcji i podjąć natychmiastowe leczenie w przypadku ich wystąpienia. U pacjentów z ciężką neutropenią (bezwzględna liczba neutrofilów <1×10⁹/L) należy przerwać stosowanie produktu leczniczego Egoropal i monitorować liczbę leukocytów do czasu powrotu wyniku do normy.¹³

Reakcje nadwrażliwości

Po wprowadzeniu paliperydonu do obrotu rzadko stwierdzano reakcje anafilaktyczne u pacjentów, którzy wcześniej tolerowali doustny rysperydon lub doustny paliperydon. W przypadku wystąpienia reakcji nadwrażliwości należy:¹⁴

1. Przerwać stosowanie produktu leczniczego Egoropal
2. Rozpocząć ogólne leczenie wspomagające zgodnie z potrzebami klinicznymi
3. Obserwować pacjenta do czasu ustąpienia objawów przedmiotowych i podmiotowych

Zaburzenia metaboliczne

Podczas leczenia paliperydonem obserwowano następujące zaburzenia metaboliczne:¹⁵

• Hiperglikemia
• Cukrzyca
• Zaostrzenie wcześniej występującej cukrzycy, w tym przypadki śpiączki cukrzycowej i kwasicy ketonowej

Zaleca się odpowiednią obserwację kliniczną zgodnie z wytycznymi terapii przeciwpsychotycznej. Pacjentów leczonych Egoropalem należy obserwować pod kątem objawów hiperglikemii (takich jak polidypsja, poliuria, nadmierne łaknienie i osłabienie), a pacjentów z cukrzycą należy regularnie badać pod kątem kontroli glikemii.¹⁶

Zwiększenie masy ciała

Podczas stosowania produktu leczniczego Egoropal zgłaszano znaczne zwiększenie masy ciała. Z tego względu zaleca się regularne kontrolowanie masy ciała pacjentów.¹⁷

Zwiększone stężenie prolaktyny i nowotwory zależne od prolaktyny

Paliperydon należy stosować ostrożnie u pacjentów z wcześniej występującym nowotworem, który może być zależny od prolaktyny. Badania z wykorzystaniem hodowli tkankowych wskazują, że prolaktyna może stymulować wzrost komórek nowotworów piersi u ludzi. Choć badania kliniczne i epidemiologiczne nie wykazały dotychczas wyraźnego związku ze stosowaniem leków przeciwpsychotycznych, zaleca się zachowanie ostrożności u pacjentek z wywiadem w tym kierunku.¹⁸

Drgawki

Należy zachować ostrożność podczas stosowania produktu leczniczego Egoropal u pacjentów, u których wcześniej występowały drgawki lub inne stany mogące obniżać próg drgawkowy.¹⁹

Priapizm

Raportowano przypadki priapizmu wywołanego przez leki przeciwpsychotyczne (w tym rysperydon) o działaniu blokującym receptory alfa-adrenergiczne. Podczas obserwacji po wprowadzeniu do obrotu odnotowano również przypadki priapizmu wywołane przez doustnie podawany paliperydon, który jest aktywnym metabolitem rysperydonu.²⁰

Pacjentów należy poinformować, aby zgłosili się pilnie do lekarza, jeśli objawy priapizmu nie ustąpią w ciągu 4 godzin.²¹

Zaburzenia czynności nerek

Stężenia paliperydonu w osoczu są zwiększone u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek zaleca się dostosowanie dawki.²²

Nie zaleca się stosowania produktu leczniczego Egoropal u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <50 mL/min).²³

Zaburzenia czynności wątroby

Brak dostępnych danych dotyczących pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa C wg Childa-Pugh). Zaleca się ostrożność podczas stosowania paliperydonu u tych pacjentów.²⁴

Pacjenci w podeszłym wieku z otępieniem

Nie badano stosowania produktu leczniczego Egoropal u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem. U tych pacjentów, u których występuje ryzyko udaru mózgu, należy zachować ostrożność podczas stosowania Egoropalu.²⁵

Zwiększona śmiertelność u osób starszych z otępieniem

W metaanalizie 17 badań klinicznych z grupą kontrolną, u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem leczonych atypowymi lekami przeciwpsychotycznymi (w tym rysperydonem, arypiprazolem, olanzapiną i kwetiapiną) stwierdzono większe ryzyko zgonu niż w grupie placebo. Wśród pacjentów leczonych rysperydonem śmiertelność wyniosła 4% w porównaniu do 3,1% u pacjentów przyjmujących placebo.²⁶

Naczyniowo-mózgowe działania niepożądane

W randomizowanych badaniach klinicznych z grupą kontrolną placebo przeprowadzonych u pacjentów z otępieniem stosujących niektóre atypowe leki przeciwpsychotyczne (rysperydon, arypiprazol, olanzapina) stwierdzono około 3-krotnie zwiększone ryzyko naczyniowo-mózgowych działań niepożądanych. Mechanizm tego zwiększonego ryzyka nie jest znany.²⁷

Choroba Parkinsona i otępienie z obecnością ciał Lewy’ego

Lekarz przepisujący Egoropal pacjentowi z chorobą Parkinsona lub otępieniem z obecnością ciał Lewy’ego (DLB) powinien rozważyć stosunek ryzyka do korzyści, ze względu na podwyższone w tych grupach pacjentów ryzyko wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego, jak również zwiększoną wrażliwość na leki przeciwpsychotyczne.²⁸

Zwiększona wrażliwość na leki przeciwpsychotyczne może manifestować się:²⁹

• Splątaniem
• Zaburzeniem świadomości
• Niestabilnością postawy ciała z częstymi upadkami
• Objawami pozapiramidowymi

Regulacja temperatury ciała

Lekom przeciwpsychotycznym przypisywano właściwość zakłócania zdolności organizmu do obniżania temperatury podstawowej ciała. Należy zachować ostrożność w przypadku przepisywania Egoropalu pacjentom, którzy mogą znaleźć się w sytuacjach sprzyjających podwyższeniu podstawowej temperatury ciała, np.:³⁰

• Podejmującym intensywny wysiłek fizyczny
• Narażonym na działanie skrajnie wysokich temperatur
• Przyjmującym jednocześnie leki o działaniu przeciwcholinergicznym
• Odwodnionym

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa

Podczas stosowania leków przeciwpsychotycznych zgłaszano incydenty żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE). U pacjentów leczonych lekami przeciwpsychotycznymi często występują nabyte czynniki ryzyka zakrzepicy z zatorami w układzie żylnym. Przed rozpoczęciem oraz w trakcie leczenia Egoropalem należy rozpoznać wszystkie potencjalne czynniki zwiększające ryzyko VTE i podjąć odpowiednie środki zapobiegawcze.³¹

Działanie przeciwwymiotne

W badaniach przedklinicznych z paliperydonem obserwowano działanie przeciwwymiotne. W przypadku stosowania leku u ludzi działanie to może maskować objawy przedmiotowe i podmiotowe przedawkowania niektórych leków lub stany takie jak:³²

• Niedrożność jelit
• Zespół Reye’a
• Nowotwór mózgu

Śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki

U pacjentów przyjmujących produkty lecznicze o działaniu antagonistycznym na receptory alfa 1a-adrenergiczne, takie jak Egoropal, stwierdzano podczas operacji usunięcia zaćmy śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki (IFIS). Zespół ten może zwiększać ryzyko powikłań ocznych w trakcie i po zabiegu.³³

Przed zabiegiem należy poinformować wykonującego go okulistę o aktualnym lub wcześniejszym przyjmowaniu produktów leczniczych o działaniu antagonistycznym na receptory alfa 1a-adrenergiczne. Nie ustalono możliwych korzyści z odstawienia leków blokujących receptory alfa 1 przed zabiegiem usunięcia zaćmy i należy to rozważyć wobec ryzyka przerwania leczenia przeciwpsychotycznego.³⁴

Substancje pomocnicze

Produkt leczniczy Egoropal zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) w dawce, co oznacza, że uznaje się go za „wolny od sodu”.³⁵