Działania niepożądane – Egoropal 50 mg

Działania niepożądane
Egoropal 50 mg

Palmitynian paliperydonu (Egoropal) w formie zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane działania to bezsenność, ból głowy, lęk, infekcje górnych dróg oddechowych, reakcje w miejscu wstrzyknięcia (ból, stwardnienie, świąd, guzki), parkinsonizm, akatyzja, sedacja/senność, nudności, zaparcia, zawroty głowy, drżenie, biegunka, zmęczenie i dystonia. Akatyzja oraz sedacja/senność wykazują zależność od dawki. Reakcje miejscowe, zwłaszcza ból, są łagodne do umiarkowanych i zmniejszają się z czasem terapii; wstrzyknięcia do mięśnia naramiennego są nieco bardziej bolesne niż do mięśnia pośladkowego. Objawy pozapiramidowe (EPS) obejmują parkinsonizm, akatyzję, dyskinezę, dystonię i drżenie, z szerokim spektrum symptomów. Ponadto, palmitynian paliperydonu powoduje podwyższenie stężenia prolaktyny, co klinicznie manifestuje się u <1% pacjentów objawami hiperprolaktynemii (np. brak miesiączki, mlekotok, ginekomastia). W badaniu 13-tygodniowym przyrost masy ciała ≥7% wystąpił u 6-13% pacjentów w zależności od dawki (25 mg, 100 mg, 150 mg), a w dłuższej perspektywie (33 tygodnie) u 12% leczonych, ze średnią zmianą masy ciała +0,7 kg (SD 4,79 kg).

Pobierz ChPL PDF Egoropal – Zawiesina do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu – 50 mg

Działania niepożądane leku Egoropal

Profil bezpieczeństwa – podsumowanie ogólne
Reakcje w miejscu wstrzyknięcia
Objawy pozapiramidowe (EPS)
Hiperprolaktynemia
Zwiększenie masy ciała
Reakcja anafilaktyczna
Efekt klasy terapeutycznej
Działania niepożądane rysperydonu a paliperydon

Szczegółowa tabela działań niepożądanych paliperydonu
Dodatkowe informacje dotyczące bezpieczeństwa

Zaburzenia metaboliczne
Monitorowanie działań niepożądanych
Populacje szczególne – ciąża i okres karmienia piersią
Kolejne rozdziały

Wskazania

schizofrenia

Substancja czynna

Kategoria leku

Działania niepożądane leku Egoropal

Egoropal (palmitynian paliperydonu) jako lek przeciwpsychotyczny o przedłużonym uwalnianiu stosowany w formie zawiesiny do wstrzykiwań charakteryzuje się szerokim profilem działań niepożądanych, które personel medyczny powinien znać i monitorować. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę profilu bezpieczeństwa tego produktu leczniczego na podstawie danych z badań klinicznych oraz doświadczeń po wprowadzeniu leku do obrotu.¹

Profil bezpieczeństwa – podsumowanie ogólne

W trakcie badań klinicznych palmitynianu paliperydonu zidentyfikowano szereg reakcji niepożądanych występujących ze zróżnicowaną częstością. Najczęściej raportowanymi działaniami niepożądanymi były: bezsenność, ból głowy, lęk, infekcje górnych dróg oddechowych, reakcje w miejscu wstrzyknięcia, parkinsonizm, zwiększenie masy ciała, akatyzja, pobudzenie, sedacja/senność, nudności, zaparcia, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, ból mięśniowo-szkieletowy, częstoskurcz serca, drżenie, ból w jamie brzusznej, wymioty, biegunka, zmęczenie i dystonia. Istotną obserwacją kliniczną jest fakt, że dwa z tych działań niepożądanych – akatyzja oraz sedacja/senność – wykazują wyraźną zależność od wielkości zastosowanej dawki.²

Reakcje w miejscu wstrzyknięcia

Jednym z charakterystycznych działań niepożądanych dla postaci parenteralnej leku są reakcje w miejscu wstrzyknięcia. Najczęściej zgłaszanym objawem był ból, którego nasilenie określano zazwyczaj jako łagodne do umiarkowanego. Badania fazy 2 i 3 wykazały, że zarówno częstość występowania, jak i intensywność bólu miały tendencję malejącą w miarę upływu czasu terapii. Warto zauważyć, że wstrzyknięcia do mięśnia naramiennego były opisywane jako nieznacznie bardziej bolesne w porównaniu z analogicznym podaniem do mięśnia pośladkowego. Inne reakcje miejscowe obejmowały stwardnienie (często), świąd (niezbyt często) oraz guzki (rzadko). Większość tych objawów miała łagodny charakter.³

Objawy pozapiramidowe (EPS)

Objawy pozapiramidowe (ang. Extrapyramidal Symptoms, EPS) stanowią istotną grupę działań niepożądanych związanych ze stosowaniem paliperydonu. Obejmują one złożone zespoły objawów, które można podzielić na następujące główne kategorie:

Parkinsonizm – manifestujący się poprzez zwiększone wydzielanie śliny, sztywność mięśni szkieletowych, ślinienie się, sztywność typu koła zębatego, bradykinezję, hipokinezję, maskowatą twarz, napięcie mięśni, akinezję, sztywność karku, chód parkinsonowski, nieprawidłowy odruch gładziznowy oraz drżenie spoczynkowe
Akatyzja – objawiająca się jako niepokój psychoruchowy, hiperkineza, zespół niespokojnych nóg
Dyskineza – w postaci drgania mięśni, choreoatetozy, atetozy i mioklonii
Dystonia – manifestująca się jako wzmożone napięcie mięśni, kręcz szyi, mimowolne skurcze mięśni, przykurcze mięśni, kurcz powiek, rotacja gałek ocznych, porażenie języka, skurcz mięśni twarzy, krtani, opistotonus, skurcz części ustnej gardła, pleurototonus, skurcz języka i szczękościsk
Drżenie

Należy podkreślić, że powyższe kategorie obejmują szeroki zakres symptomów, które nie zawsze muszą mieć ściśle pozapiramidowe podłoże.⁴

Hiperprolaktynemia

Podwyższone stężenie prolaktyny w surowicy jest częstym działaniem niepożądanym związanym ze stosowaniem paliperydonu. W badaniach klinicznych obserwowano wzrost mediany stężenia prolaktyny zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet przyjmujących palmitynian paliperydonu. Objawy kliniczne hiperprolaktynemii, takie jak brak miesiączki, mlekotok, zaburzenia menstruacji czy ginekomastia, wystąpiły ogółem u mniej niż 1% badanych.<sup data-drug="Egoropal" data-section="Działania niepożądane" title="W badaniach klinicznych zaobserwowano wzrost mediany stężenia prolaktyny w surowicy u badanych obu płci przyjmujących wstrzyknięcia paliperydonu. Działania niepożądane, które mogą wskazywać na zwiększone stężenie prolaktyny (np. brak miesiączki, mlekotok, zaburzenia menstruacji, ginekomastia) wystąpiły ogółem u 5

Zwiększenie masy ciała

Zwiększenie masy ciała jest istotnym działaniem niepożądanym obserwowanym podczas terapii palmitynianem paliperydonu. W 13-tygodniowym badaniu klinicznym stwierdzono, że częstość występowania nieprawidłowego zwiększenia masy ciała (definiowanego jako przyrost ≥ 7%) wykazywała zależność od zastosowanej dawki leku. Odsetek pacjentów z takim przyrostem masy ciała wynosił 5% w grupie placebo oraz odpowiednio 6%, 8% i 13% w grupach otrzymujących wstrzyknięcia paliperydonu w dawkach 25 mg, 100 mg i 150 mg.

W dłuższej perspektywie, w 33-tygodniowej otwartej fazie podtrzymującej długoterminowego badania nad zapobieganiem nawrotom, kryterium przyrostu masy ciała ≥ 7% (od fazy podwójnie ślepej próby do punktu końcowego) spełniło 12% badanych przyjmujących wstrzyknięcia paliperydonu. Średnia zmiana masy ciała od punktu wyjścia fazy otwartej wyniosła +0,7 kg (SD = 4,79 kg).⁶

Reakcja anafilaktyczna

Po wprowadzeniu paliperydonu do obrotu raportowano rzadkie przypadki reakcji anafilaktycznej po wstrzyknięciu paliperydonu. Co istotne, reakcje te występowały u pacjentów, którzy wcześniej dobrze tolerowali doustne postacie rysperydonu lub paliperydonu. Jest to szczególnie ważna informacja kliniczna, gdyż wskazuje, że wcześniejsza dobra tolerancja formy doustnej nie wyklucza możliwości wystąpienia reakcji anafilaktycznej po podaniu parenteralnym.⁷

Efekt klasy terapeutycznej

Jako lek przeciwpsychotyczny, palmitynian paliperydonu może wywoływać działania niepożądane charakterystyczne dla całej klasy terapeutycznej, takie jak:

Wydłużenie odstępu QT
Niemiarowości komorowe (migotanie komór, tachykardia komorowa)
Nagły zgon z niewyjaśnionych przyczyn
Zatrzymanie krążenia
Częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes

Ponadto w związku ze stosowaniem leków przeciwpsychotycznych raportowano przypadki żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, w tym zatorowości płucnej oraz zakrzepicy żył głębokich (częstość występowania tych zdarzeń jest nieznana).⁸

Działania niepożądane rysperydonu a paliperydon

Należy pamiętać, że paliperydon jest aktywnym metabolitem rysperydonu, dlatego profile działań niepożądanych obu substancji (zarówno w postaciach doustnych, jak i parenteralnych) są wzajemnie zbliżone. Zatem doświadczenia kliniczne związane z rysperydonem mogą być istotne przy przewidywaniu potencjalnych działań niepożądanych paliperydonu.⁹

Szczegółowa tabela działań niepożądanych paliperydonu

Poniższa tabela przedstawia kompleksowe zestawienie wszystkich działań niepożądanych zidentyfikowanych podczas stosowania paliperydonu w badaniach klinicznych i raportach po wprowadzeniu leku na rynek. Działania niepożądane są sklasyfikowane według układów i narządów oraz częstości występowania.<sup data-drug="Egoropal" data-section="Działania niepożądane" title="Poniżej wymieniono wszystkie działania niepożądane zgłoszone podczas stosowania paliperydonu zgodnie z kategoriami częstości występowania w badaniach klinicznych palmitynianu paliperydonu. Przyjęto następujące określenia odnoszące się do częstości występowania działań niepożądanych: bardzo często (≥ 1/10 ); często (≥ /100 do < 1/10); niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100); rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1000); bardzo rzadko (10

Klasyfikacja układów i narządów	Bardzo często (≥1/10)	Często (≥1/100 do <1/10)	Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100)	Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)	Częstość nieznana*
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze		zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie dróg moczowych, grypa	zapalenie płuc, zapalenie oskrzeli, zakażenie dróg oddechowych, zapalenie zatok, zapalenie pęcherza moczowego, zakażenie ucha, zapalenie migdałków, grzybica paznokci, zapalenie tkanki łącznej, ropień podskórny	zakażenie oka, zapalenie skóry wywołane przez roztocza
Zaburzenia krwi i układu chłonnego			zmniejszenie liczby leukocytów, niedokrwistość	neutropenia	agranulocytoza, trombocytopenia, zwiększenie liczby eozynofilów
Zaburzenia układu immunologicznego			nadwrażliwość		reakcja anafilaktyczna
Zaburzenia endokrynologiczne		hiperprolaktynemia			nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania		hiperglikemia, zwiększenie masy ciała, zmniejszenie masy ciała, zmniejszenie apetytu	cukrzyca, hiperinsulinemia, zwiększenie apetytu, jadłowstręt, zwiększenie stężenia triglicerydów we krwi, zwiększone stężenie cholesterolu we krwi		zatrucie wodne, cukrzycowa kwasica ketonowa, hipoglikemia, polidypsja, obecność glukozy w moczu
Zaburzenia psychiczne	bezsenność	pobudzenie, depresja, lęk	zaburzenia snu, mania, zmniejszone libido, nerwowość, koszmary senne	katatonia, stan splątania, somnambulizm, przytępiony afekt, anorgazmia	zaburzenia odżywiania związane ze snem
Zaburzenia układu nerwowego		parkinsonizm, akatyzja, sedacja/senność, dystonia, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, dyskineza, drżenie, ból głowy	późne dyskinezy, omdlenia, hiperaktywność psychomotoryczna, zawroty głowy związane z pozycją ciała, zaburzenia koncentracji, dyzartria, zaburzenia smaku, niedoczulica, parestezje	złośliwy zespół neuroleptyczny, niedokrwienie mózgu, brak reakcji na bodźce, utrata świadomości, zmniejszony poziom świadomości, napady drgawkowe, zaburzenia równowagi	śpiączka cukrzycowa, kiwanie głową, nieprawidłowa koordynacja
Zaburzenia oka			niewyraźne widzenie, zapalenie spojówek, suche oko	jaskra, zaburzenia ruchów gałki ocznej, rotacyjne ruchy gałek ocznych, światłowstręt, zwiększone łzawienie, przekrwienie oczu	zespół wiotkiej tęczówki (śródoperacyjny)
Zaburzenia ucha i błędnika			zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, szum w uszach, ból ucha
Zaburzenia serca		tachykardia	blok przedsionkowo-komorowy, zaburzenia przewodzenia, wydłużenie odstępu QT, zespół tachykardii postawno-ortostatycznej, bradykardia, nieprawidłowy zapis EKG, kołatanie serca	migotanie przedsionków, niemiarowość zatokowa
Zaburzenia naczyniowe		nadciśnienie tętnicze	niedociśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne		zatorowość płucna, zakrzepica żył głębokich, niedokrwienie, napady zaczerwienienia
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia		kaszel, przekrwienie błony śluzowej nosa	duszność, ból gardła i krtani, krwawienie z nosa	zespół bezdechu sennego, zastój krwi w płucach, przekrwienie dróg oddechowych, szmery oddechowe, świszczący oddech	zachłystowe zapalenie płuc, hiperwentylacja, dysfonia
Zaburzenia żołądka i jelit		ból w jamie brzusznej, wymioty, nudności, zaparcia, biegunka, niestrawność, ból zęba	dyskomfort w jamie brzusznej, zapalenie żołądka i jelit, dysfagia, suchość śluzówki jamy ustnej, wzdęcia	zapalenie trzustki, częściowa niedrożność jelit, obrzęk języka, nietrzymanie stolca, kamienie kałowe, zapalenie warg	całkowita niedrożność jelit
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych		zwiększenie aktywności aminotransferaz	zwiększenie aktywności gammaglutamylotransferazy, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych		żółtaczka
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej			pokrzywka, świąd, wysypka, łysienie, wyprysk, sucha skóra, rumień, trądzik	wysypka polekowa, hiperkeratoza, łojotokowe zapalenie skóry, łupież	zespół Stevensa-Johnsona/toksyczna nekroliza naskórka, obrzęk naczynioruchowy, odbarwienie skóry
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej		ból mięśniowo-szkieletowy, bóle pleców, bóle stawów	zwiększone aktywności kinazy fosfokreatynowej we krwi, skurcze mięśni, sztywność stawów, osłabienie mięśni	rabdomioliza, obrzęk stawów	nieprawidłowa postawa ciała
Zaburzenia nerek i układu moczowego			nietrzymanie moczu, częstomocz, dysuria	zastój moczu
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi		brak miesiączki	zaburzenia erekcji, zaburzenia ejakulacji, zaburzenia miesiączkowania, ginekomastia, mlekotok, zaburzenia seksualne, ból piersi	priapizm, dyskomfort w obrębie piersi, obrzmienie, piersi, powiększenie piersi, wydzielina z pochwy
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania		gorączka, astenia, zmęczenie, reakcja w miejscu wstrzyknięcia	obrzęk twarzy, obrzęk, zwiększenie temperatury ciała, nieprawidłowy sposób chodzenia, ból w klatce piersiowej, dyskomfort w klatce piersiowej, złe samopoczucie, stwardnienie	hipotermia, dreszcze, pragnienie, zespół odstawienia leku, ropień w miejscu wstrzyknięcia, zapalenie tkanki łącznej w miejscu wstrzyknięcia, torbiel w miejscu wstrzyknięcia, krwiak w miejscu wstrzyknięcia	zmniejszenie temperatury ciała, martwica w miejscu wstrzyknięcia, wrzód w miejscu wstrzyknięcia
* Częstość występowania działań niepożądanych została zakwalifikowana jako „nieznana”, gdyż nie stwierdzano ich w badaniach klinicznych palmitynianu paliperydonu. Pochodziły one albo ze zgłoszeń spontanicznych po wprowadzeniu paliperydonu do obrotu, których częstości nie da się określić, albo z danych dotyczących rysperydonu (jakiejkolwiek postaci) lub doustnego paliperydonu uzyskanych z badań klinicznych i (lub) zgłoszeń po wprowadzeniu do obrotu.

Dodatkowe informacje dotyczące bezpieczeństwa

Zaburzenia metaboliczne

W kontrolowanych placebo badaniach klinicznych, cukrzycę raportowano u 0,32% pacjentów otrzymujących Egoropal w porównaniu do 0,39% w grupie placebo. Ogólna częstość występowania cukrzycy we wszystkich badaniach klinicznych wyniosła 0,65% u wszystkich osób leczonych palmitynianem paliperydonu.¹¹

Monitorowanie działań niepożądanych

Zgodnie z wytycznymi dotyczącymi monitorowania bezpieczeństwa farmakoterapii, po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu kluczowe jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to ciągłą ocenę stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.¹²

Populacje szczególne – ciąża i okres karmienia piersią

U noworodków narażonych na działanie leków przeciwpsychotycznych (w tym paliperydonu) w trzecim trymestrze ciąży istnieje ryzyko wystąpienia noworodkowego zespołu odstawienia. Należy o tym pamiętać przy przepisywaniu leku kobietom w ciąży, a zwłaszcza w jej ostatnim trymestrze.¹³

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.