pierwszy przejście przez wątrobę

Efekt pierwszego przejścia przez wątrobę, znany również jako efekt pierwszego przejścia, to zjawisko farmakokinetyczne, podczas którego stężenie leku ulega znacznemu zmniejszeniu przed dotarciem do krążenia ogólnoustrojowego. Zachodzi ono, gdy lek podany drogą doustną wchłania się z przewodu pokarmowego i poprzez żyłę wrotną trafia do wątroby, gdzie podlega intensywnemu metabolizmowi przed dotarciem do krążenia ogólnego.

Proces ten ma kluczowe znaczenie dla biodostępności leków, ponieważ może powodować, że tylko część podanej dawki osiąga miejsce działania. Dla niektórych substancji efekt pierwszego przejścia może zmniejszyć biodostępność nawet o 90-95%. Zjawisko to jest szczególnie istotne dla leków takich jak nitraty, beta-blokery, antagoniści wapnia, opioidy czy niektóre inhibitory konwertazy angiotensyny.

Efekt pierwszego przejścia przez wątrobę determinuje wybór drogi podania leku oraz konieczność dostosowania dawki. W celu jego ominięcia stosuje się alternatywne drogi podania, takie jak podskórna, domięśniowa, dożylna, podjęzykowa, przezskórna czy doodbytnicza. Znajomość tego zjawiska jest niezbędna przy opracowywaniu schematów dawkowania leków i przewidywaniu potencjalnych interakcji lekowych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Esotkaleno 10 mg

Prednizon, podawany doustnie w formie leku Esotkaleno, charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w surowicy (Cmax) w ciągu 1-2 godzin. Kluczowym etapem farmakokinetyki jest intensywny metabolizm pierwszego przejścia w wątrobie, gdzie 80-100% dawki ulega konwersji do aktywnego prednizolonu. Prednizolon wiąże się odwracalnie z białkami osocza, głównie transkortyną i albuminą, co wpływa na biodostępność wolnej formy leku. Metabolizm prednizolonu odbywa się głównie przez glukuronidację (70%) i siarczanowanie (30%), prowadząc do powstania nieaktywnych hormonalnie metabolitów, które są eliminowane głównie przez nerki. Okres półtrwania prednizonu wynosi około 3 godzin u pacjentów z prawidłową funkcją wątroby, jednak u chorych z jej niewydolnością ulega wydłużeniu.
11ß, 17ß-dihydroksyandrosta-1, 4-dien-3-on, 4-pregnadien-20-ol, albumina osocza, białko osocza, biotransformacja wątrobowa, czas działania terapeutycznego, dysfagia, eliminacja z osocza, farmakokinetyka prednizonu, glukuronidacja, maksymalne stężenie w surowicy krwi, metabolit prednizonu, nerka, okres półtrwania, pierwszy pasaż wątrobowy, pierwszy przejście przez wątrobę, prednizolon, siarczanowanie, transkortyna, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Anagrelide Vipharm 1 mg

Anagrelid w postaci chlorowodorku jednowodnego wykazuje dobrą biodostępność po podaniu doustnym, z co najmniej 70% dawki wchłanianej z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest około 1 godziny po podaniu na czczo. Spożycie pokarmu obniża Cmax anagrelidu o 14%, jednocześnie zwiększając całkowitą ekspozycję (AUC) o 20%, natomiast Cmax aktywnego metabolitu 3-hydroksyanagrelidu zmniejsza się o 29% bez zmiany AUC. Anagrelid jest intensywnie metabolizowany przez enzym CYP1A2 do aktywnego 3-hydroksyanagrelidu, a następnie do nieaktywnego metabolitu 2-amino-5,6-dichloro-3,4-dihydrochinazoliny. Interakcje z induktorem CYP1A2, omeprazolem (40 mg/dobę), powodują istotne zmniejszenie AUC(0-∞) anagrelidu o 27% i Cmax o 36%, a także umiarkowane obniżenie parametrów farmakokinetycznych metabolitu. Okres półtrwania anagrelidu wynosi około 1,3 godziny, co eliminuje ryzyko kumulacji podczas terapii. Wydalanie leku w postaci niezmienionej z moczem jest minimalne (<1%), natomiast 18-35% dawki wydalane jest jako metabolit. Farmakokinetyka anagrelidu jest liniowa w zakresie dawek 0,5-2 mg, co umożliwia przewidywalne dostosowanie dawkowania.
2-amino-5, 3-hydroksyanagrelid, 4-dihydrochinazolina, 6-dichloro-3, aktywny metabolit, anagrelid, autoindukcja metabolizmu, biotransformacja, chlorowodorek jednowodny, cytochrom P450, enzym CYP1A2, farmakokinetyka liniowa, interakcja metaboliczna, kumulacja leku, maksymalne stężenie w osoczu, nadpłytkowość samoistna, okres półtrwania w osoczu, omeprazol, pierwszy przejście przez wątrobę, pole pod krzywą stężenia, stężenie leku w osoczu, wchłanianie metabolizm eliminacja
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Kliogest 2 mg + 1 mg

Produkt leczniczy Kliogest zawiera 2 mg estradiolu (w postaci estradiolu półwodnego) oraz 1 mg noretysteronu octanu, które wykazują odrębne profile farmakokinetyczne. Estradiol jest szybko wchłaniany po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu około 44 pg/ml (161 pmol/l) po około 6 godzinach, z okresem półtrwania około 18 godzin. Wiąże się głównie z SHBG (37%) i albuminami (61%), przy czym tylko 1-2% pozostaje w formie wolnej, biologicznie aktywnej. Metabolizm estradiolu zachodzi głównie w wątrobie i jelitach, prowadząc do powstania mniej aktywnych metabolitów, takich jak estron, katecholoestrogeny oraz siarczany i glukuroniany estrogenu. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z udziałem krążenia jelitowo-wątrobowego.
17β-estradiol, aktywność progestagenowa, aktywny metabolit, białko osocza, dysfagia, globulina wiążąca hormony płciowe, katecholoestrogeny, krążenie jelitowo-wątrobowe, narząd wewnętrzny, noretysteronu octan, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, pierwszy przejście przez wątrobę, siarczan estrogenu, stężenie w osoczu, stężenie w surowicy, tetrahydro-noretysteron

pierwszy przejście przez wątrobę

Powiązane wpisy

Właściwości farmakokinetyczne – Esotkaleno 10 mg

Właściwości farmakokinetyczne – Anagrelide Vipharm 1 mg

Właściwości farmakokinetyczne – Kliogest 2 mg + 1 mg