niedokrwienne zapalenie jelita grubego
Niedokrwienne zapalenie jelita grubego (NZJG) to schorzenie spowodowane niedostatecznym dopływem krwi do ściany jelita grubego, prowadzącym do uszkodzenia jego błony śluzowej, a w cięższych przypadkach do martwicy pełnej grubości ściany jelita. Jest to najczęstsza postać niedokrwienia przewodu pokarmowego, stanowiąca około 60-70% wszystkich przypadków.
Etiologia NZJG obejmuje stany prowadzące do zmniejszenia perfuzji jelitowej, takie jak: hipotensja, wstrząs, niewydolność serca, zaburzenia rytmu serca, odwodnienie czy stosowanie leków obkurczających naczynia krwionośne. Ryzyko wzrasta u pacjentów z miażdżycą, cukrzycą, przewlekłą niewydolnością nerek oraz u osób starszych powyżej 60. roku życia.
Obraz kliniczny charakteryzuje się nagłym bólem brzucha, często zlokalizowanym w lewym dole biodrowym, krwawieniem z dolnego odcinka przewodu pokarmowego oraz biegunką. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się leukocytozę i podwyższone markery stanu zapalnego. Diagnostyka obejmuje kolonoskopię, która ujawnia bladą, obrzękniętą błonę śluzową z owrzodzeniami oraz podśluzówkowymi wybroczynami.
Leczenie w większości przypadków jest zachowawcze i obejmuje optymalizację przepływu trzewnego poprzez nawodnienie, wyrównanie zaburzeń hemodynamicznych oraz odstawienie leków naczynioskurczowych. W ciężkich przypadkach z perforacją, martwicą lub rozlanym zapaleniem otrzewnej konieczna jest interwencja chirurgiczna. Śmiertelność w NZJG wynosi 20-50% w przypadkach wymagających leczenia operacyjnego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Claritine Active
Produkt leczniczy Claritine Active, zawierający 5 mg loratadyny oraz 120 mg pseudoefedryny siarczanu, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu ze względu na ryzyko działań niepożądanych związanych z komponentem sympatykomimetycznym. Nie jest zalecany u pacjentów powyżej 60 roku życia, z zaburzeniami czynności nerek, wątroby oraz kwasicą kanalików nerkowych. Należy monitorować pacjentów pod kątem objawów takich jak nadciśnienie tętnicze, tachykardia, kołatanie serca, zaburzenia rytmu serca, nudności oraz objawy neurologiczne, które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia. Pseudoefedryna może wywoływać pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego, prowadząc do drgawek lub zapaści sercowo-naczyniowej, szczególnie u dzieci, osób starszych oraz w przypadku przedawkowania.
alkaloid sporyszu, amina sympatykomimetyczna, choroba wrzodowa żołądka, ciężkie nadciśnienie tętnicze, ciśnienie wewnątrzgałkowe, drgawki, glikozyd naparstnicy, jaskra, kołatanie serca, kwasica kanalików nerkowych, lek przeciwhistaminowy, lek sympatykomimetyczny, nadciśnienie tętnicze, niedobór laktazy, niedobór sacharazy-izomaltazy, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niedrożność odźwiernikowo-dwunastnicza, niedrożność szyi pęcherza moczowego, nietolerancja fruktozy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, objaw neurologiczny, ośrodkowy układ nerwowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, piorunujący ból głowy, przewlekła choroba nerek, rozrost gruczołu krokowego, skurcz oskrzeli, splątanie, tachykardia, tolerancja lekowa, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaburzenie rytmu serca, zapaść sercowo-naczyniowa, zawał mięśnia sercowego, zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sumatriptan Medical Valley 50 mg
Sumatryptan, stosowany w leczeniu migreny, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, które należy rozróżnić od objawów samej migreny. Do często występujących działań niepożądanych należą mrowienia, zawroty głowy, senność oraz parestezje i niedoczulica. Z częstością nieznaną obserwuje się poważniejsze objawy neurologiczne, takie jak napady drgawkowe (również u pacjentów bez predyspozycji), drżenie, ubytek pola widzenia, oczopląs, dystonia oraz zaburzenia widzenia, w tym trwałe ubytki wzroku. Ze strony układu sercowo-naczyniowego zgłaszano bradykardię, tachykardię, kołatanie serca, zaburzenia rytmu, przemijające zmiany niedokrwienne w EKG, skurcz tętnicy wieńcowej, dławicę piersiową i zawał mięśnia sercowego. Często występują przemijające wzrosty ciśnienia tętniczego, uderzenia gorąca, zaczerwienienie skóry twarzy oraz duszność. Nudności i wymioty są również często zgłaszane, choć ich etiologia może być związana z migreną lub leczeniem.
badanie diagnostyczne, bradykardia, dławica piersiowa, duszność, dysfagia, dystonia, kołatanie serca, migrena, mrowienie, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niedociśnienie, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, nudności, objaw Raynauda, oczopląs, padaczka, parestezja, podwójne widzenie, pokrzywka, próby wątrobowe, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz tętnicy wieńcowej, stan lękowy, sumatryptan, tachykardia, ubytek pola widzenia, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zawrót głowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cirrus
Produkt leczniczy Cirrus zawiera cetyryzynę dichlorowodorek 5 mg oraz pseudoefedrynę chlorowodorek 120 mg i wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z cukrzycą, nadczynnością tarczycy, nadciśnieniem tętniczym, tachykardią, chorobą niedokrwienną serca, umiarkowaną niewydolnością nerek, niewydolnością wątroby oraz u osób w podeszłym wieku. Preparat jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 12 lat. Należy zwrócić uwagę na potencjalne interakcje z lekami sympatykomimetycznymi, trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, lekami przeciwnadciśnieniowymi, alkoholem, lekami hamującymi OUN oraz glikozydami nasercowymi. Szczególne ryzyko występuje u pacjentów z czynnikami ryzyka udaru krwotocznego mózgu, stanami nadkrzepliwości oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków naczyniozwężających i NLPZ, ze względu na możliwość wzrostu ciśnienia tętniczego i powikłań sercowo-naczyniowych.
arytmia, cetyryzyna dichlorowodorek, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, digitoksyna, digoksyna, działanie sedatywne, dziedziczna nietolerancja galaktozy, glikozyd nasercowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek sympatykomimetyczny, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadużywanie leku, niedobór laktazy, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, powikłanie sercowo-naczyniowe, przerost gruczołu krokowego, pseudoefedryny chlorowodorek, stan nadkrzepliwości, tachykardia, test alergiczny, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, udar krwotoczny mózgu, uzależnienie, zatrzymanie moczu, zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rigevidon 0,03 mg + 0,15 mg
Rigevidon, zawierający 0,03 mg etynyloestradiolu i 0,15 mg lewonorgestrelu, jest złożonym doustnym środkiem antykoncepcyjnym, którego stosowanie wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym incydentów zakrzepowo-zatorowych żył i tętnic (np. zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, zakrzepica żylna, zatorowość płucna), a także nowotworów, takich jak rak szyjki macicy, rak piersi oraz rzadkie nowotwory wątroby (rak wątrobowokomórkowy, łagodne guzy wątroby). Szczególnie narażone są pacjentki z dodatkowymi czynnikami ryzyka, takimi jak otyłość, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia lipidowe czy palenie tytoniu. Ponadto, lek może wywoływać poważne reakcje immunologiczne, w tym reakcje anafilaktyczne oraz zaostrzenie chorób autoimmunologicznych, np. rozsianego tocznia rumieniowatego i obrzęku naczynioruchowego.
brak miesiączkowania, cholestaza, choroba Leśniowskiego-Crohna, doustny środek antykoncepcyjny, ektopia szyjki macicy, etynyloestradiol, gruczolak wątroby, hipertriglicerydemia, hirsutyzm, incydent zakrzepowo-zatorowy, kamica żółciowa, kandydoza pochwy, lewonorgestrel, melasma, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, nietolerancja glukozy, obrzęk naczynioruchowy, ogniskowy rozrost guzkowy, pląsawica, porfiria, przemijający napad niedokrwienny, rak wątrobowokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa, toczeń rumieniowaty, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia lipidowe, zakrzepica tętnicza i żylna, zakrzepica żył siatkówki, zakrzepica żylna, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zatrzymanie płynów, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Gripex 325 mg + 30 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Gripex, zawierający 325 mg paracetamolu, 30 mg pseudoefedryny chlorowodorku oraz 10 mg dekstrometorfanu bromowodorku, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych o zróżnicowanej częstości występowania. Bardzo rzadko (<1/10 000) obserwuje się poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak granulocytopenia, agranulocytoza i małopłytkowość, które mogą prowadzić do osłabienia odporności i ryzyka krwawień. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) występują reakcje nadwrażliwości typu I, w tym obrzęk alergiczny i reakcje anafilaktyczne, wymagające natychmiastowej interwencji. Wśród działań neurologicznych zgłaszano omamy (częstość nieznana, szczególnie u dzieci), zespół tylnej odwracalnej encefalopatii (PRES) oraz zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych (RCVS). Ponadto, mogą pojawić się senność i zawroty głowy, co ma znaczenie kliniczne w kontekście zdolności do prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Tachykardia oraz nieznaczne podwyższenie ciśnienia tętniczego, choć o nieustalonej częstości, wymagają ostrożności u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego.
agranulocytoza, dekstrometorfan bromowodorek, granulocytopenia, kamica moczowa, kolka nerkowa, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, nadwrażliwość typu I, napad astmy oskrzelowej, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niewydolność narządu, obrzęk alergiczny, omam, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, paracetamol, podwyższenie ciśnienia krwi, pseudoefedryna chlorowodorek, reakcja anafilaktyczna, reakcja bronchospastyczna, skórna reakcja alergiczna, tachykardia, uszkodzenie wątroby, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie świadomości, zaburzenie widzenia, zatrzymanie moczu, zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii - Leksykon substancji czynnych
Sumatryptan – Działania niepożądane
Sumatryptan, stosowany w terapii migreny, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, które zostały szczegółowo sklasyfikowane według układów i narządów. Do najczęstszych należą zawroty głowy, senność, parestezje, nudności, wymioty, duszność, bóle mięśniowe oraz przejściowe zwiększenie ciśnienia tętniczego. Reakcje nadwrażliwości, od pokrzywki po wstrząs anafilaktyczny, występują z nieznaną częstością i wymagają natychmiastowej interwencji. Szczególną uwagę należy zwrócić na poważne zdarzenia sercowo-naczyniowe, takie jak skurcz naczyń wieńcowych, zawał mięśnia sercowego czy zaburzenia rytmu serca, które stanowią przeciwwskazanie do stosowania sumatryptanu u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca. Ponadto, odnotowano przypadki drgawek, utraty wzroku (w tym trwałego uszkodzenia widzenia) oraz niedokrwiennego zapalenia jelita grubego, co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania pacjentów z predyspozycjami.
agonista 5-HT1, ból mięśniowy, ból stawów, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, częstoskurcz komorowy, dławica piersiowa, drgawka, dysfagia, dystonia, działanie niepożądane, kołatanie serca, migotanie komór, migrena, mroczek, niedoczulica, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, oczopląs, padaczka, parestezja, podwójne widzenie, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, skurcz naczyń wieńcowych, substancja aktywna, sumatryptan, sztywność karku, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czucia, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zespół Raynauda - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Nasivin Zatoki i Katar
Produkt leczniczy Nasivin Zatoki i Katar zawiera 200 mg ibuprofenu oraz 30 mg pseudoefedryny chlorowodorku i wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania. Ibuprofen, jako NLPZ, niesie ryzyko powikłań ze strony przewodu pokarmowego, takich jak krwotoki, owrzodzenia i perforacje, zwłaszcza u pacjentów powyżej 60. roku życia, z chorobą wrzodową w wywiadzie lub stosujących jednocześnie leki zwiększające ryzyko krwawień (kortykosteroidy, antykoagulanty, SSRI, kwas acetylosalicylowy). Dawkowanie ibuprofenu nie powinno przekraczać 1200 mg/dobę u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego (np. nadciśnienie, niewydolność serca NYHA II-III, choroba niedokrwienna serca). Pseudoefedryna może wywołać ciężkie reakcje skórne (AGEP, SJS, DRESS) oraz objawy neurologiczne (drgawki, omamy), szczególnie u dzieci i młodzieży, a także niedokrwienne zapalenie jelita grubego i neuropatię nerwu wzrokowego. U pacjentów z astmą lub chorobami alergicznymi istnieje ryzyko skurczu oskrzeli, a u osób starszych zwiększona wrażliwość na działanie pseudoefedryny na OUN wymaga ostrożności.
arytmia serca, astma oskrzelowa, choroba Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, dysuria, hipowolemia, inhibitory cyklooksygenazy-2, krwawienie z przewodu pokarmowego, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, ospa wietrzna, ostra uogólniona osutka krostkowa, perforacja, polekowa reakcja z eozynofilią, polipy nosa, pozaszpitalne bakteryjne zapalenie płuc, przewlekła choroba nerek, przewlekłe zapalenie zatok, przewlekły nieżyt błony śluzowej nosa, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, tachykardia, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakrzepica tętnic, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie moczu, zawał serca, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, zwłóknienie wątroby