Przedawkowanie
Fenistil 1 mg/g

Fenistil w postaci żelu o stężeniu 1 mg/g zawiera dimetyndenu maleinian, antagonista receptorów H1, stosowany miejscowo na skórę. Przypadkowe spożycie tego preparatu może prowadzić do poważnych objawów przedawkowania, które różnią się w zależności od wieku pacjenta. U dorosłych dominuje zahamowanie czynności ośrodkowego układu nerwowego (OUN) manifestujące się sennością i sedacją, natomiast u dzieci i osób w podeszłym wieku przeważa pobudzenie OUN, objawy przeciwmuskarynowe (rozszerzenie źrenic, suchość w jamie ustnej, zaczerwienienie twarzy), zaburzenia neurologiczne (niezborność ruchowa, halucynacje, skurcze toniczno-kloniczne) oraz objawy układu krążenia (hipotensja), moczowego (zatrzymanie moczu) i termoregulacji (gorączka). W składzie żelu znajdują się także substancje pomocnicze: glikol propylenowy (150 mg/g) i chlorek benzalkoniowy (0,050 mg/g), które mogą wpływać na obraz kliniczny zatrucia.

Przedawkowanie leku Fenistil (1 mg/g, żel)

Fenistil w postaci żelu o stężeniu 1 mg/g zawiera jako substancję czynną dimetyndenu maleinian, który należy do grupy leków przeciwhistaminowych działających antagonistycznie w stosunku do receptorów H1. Prawidłowe stosowanie tego produktu leczniczego miejscowo na skórę jest związane z minimalnym ryzykiem przedawkowania, jednakże przypadkowe spożycie preparatu może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.1

Objawy przedawkowania po przypadkowym spożyciu

Po przypadkowym połknięciu żelu Fenistil mogą wystąpić charakterystyczne objawy przedawkowania leków przeciwhistaminowych H1. Objawy te różnią się w zależności od grupy wiekowej pacjenta.2

Należy zwrócić uwagę, że manifestacja kliniczna przedawkowania może przebiegać odmiennie u dorosłych w porównaniu do dzieci i pacjentów w podeszłym wieku:3

Tabela objawów przedawkowania po przypadkowym spożyciu żelu Fenistil

Objawy przedawkowania Opis Grupa wiekowa
Zahamowanie czynności OUN Senność, sedacja Głównie u dorosłych
Pobudzenie OUN Niepokój psychoruchowy, pobudzenie Głównie u dzieci i osób w podeszłym wieku
Zaburzenia neurologiczne Niezborność ruchowa, halucynacje, skurcze toniczno-kloniczne mięśni szkieletowych Głównie u dzieci i osób w podeszłym wieku
Objawy przeciwmuskarynowe Rozszerzenie źrenic, suchość w jamie ustnej, zaczerwienienie twarzy Głównie u dzieci i osób w podeszłym wieku
Zaburzenia układu krążenia Spadek ciśnienia tętniczego (hipotensja) Wszystkie grupy wiekowe
Zaburzenia układu moczowego Zatrzymanie moczu Wszystkie grupy wiekowe
Termoregulacja Gorączka Wszystkie grupy wiekowe

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania żelu Fenistil poprzez przypadkowe spożycie, nie istnieje specyficzna odtrutka (antidotum) dla leków przeciwhistaminowych. Postępowanie lecznicze powinno być ukierunkowane na eliminację substancji czynnej z organizmu oraz leczenie objawowe.4

Rekomendowane postępowanie obejmuje:5

  1. Eliminację leku z przewodu pokarmowego:
    • Wywołanie wymiotów (jako metoda pierwszego wyboru)
    • Płukanie żołądka (gdy prowokowanie wymiotów jest nieskuteczne)
    • Podanie węgla aktywowanego w celu adsorpcji pozostałego leku
    • Zastosowanie środków przeczyszczających
  2. Leczenie podtrzymujące:
    • Monitorowanie i podtrzymywanie podstawowych funkcji życiowych (oddychanie i krążenie)
    • W przypadku hipotensji – podawanie leków presyjnych (zwiększających ciśnienie krwi)

Należy podkreślić, że w przypadku przedawkowania produktu Fenistil przeciwwskazane jest podawanie leków z grupy analeptyków (substancji pobudzających układ nerwowy).6

Szczególne uwagi kliniczne

Przy ocenie klinicznej pacjenta z podejrzeniem przedawkowania żelu Fenistil należy zwrócić uwagę na obecność w składzie produktu substancji pomocniczych o znanym działaniu: glikolu propylenowego (150 mg/g) oraz chlorku benzalkoniowego (0,050 mg/g), które mogą modyfikować obraz kliniczny zatrucia.7

Dotychczas nie zarejestrowano przypadków przedawkowania żelu Fenistil przy stosowaniu zgodnie z zalecanym sposobem podania, czyli miejscowo na skórę. Ryzyko wystąpienia objawów ogólnoustrojowych przy prawidłowej aplikacji miejscowej jest minimalne.8

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl