Właściwości farmakodynamiczne
Somatostatyna

Somatostatyna, syntetyczny polipeptyd identyczny z naturalnym hormonem podwzgórza, wykazuje szerokie spektrum działania farmakodynamicznego poprzez wiązanie się z pięcioma receptorami somatostatynowymi. W dawkach farmakologicznych hamuje motorykę i wydzielanie przewodu pokarmowego oraz zmniejsza przepływ krwi w łożysku trzewnym. W praktyce klinicznej szczególnie istotne są jej efekty hemodynamiczne, zwłaszcza u pacjentów z marskością wątroby, gdzie bolus 0,25 mg somatostatyny powoduje szybkie obniżenie ciśnienia w żylakach przełyku, a wlew ciągły zapewnia długotrwałe zmniejszenie tego ciśnienia. Preparat Somatostatin-Eumedica dostępny jest w dawkach 0,25 mg/ml oraz 3 mg/ml, w formie liofilizowanego proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań.

  1. Właściwości farmakodynamiczne somatostatyny
    1. Struktura chemiczna
    2. Mechanizm działania
    3. Efekty hemodynamiczne
    4. Wpływ na hemostazę
    5. Dostępne postacie farmaceutyczne
    6. Kolejne rozdziały

Właściwości farmakodynamiczne somatostatyny

Somatostatyna to syntetyczny polipeptyd identyczny z naturalnie występującym hormonem, należący do grupy farmakoterapeutycznej hormonów podwzgórza – hormonów hamujących wzrost (kod ATC: H01CB01). Substancja ta początkowo została wyizolowana z podwzgórza zwierząt, a następnie jej obecność potwierdzono w komórkach nabłonkowych i włóknach nerwowych całego przewodu pokarmowego.1

Struktura chemiczna

Naturalnie występująca somatostatyna stanowi cykliczny oligopeptyd złożony z 14 aminokwasów (somatostatyna-14). Preparat Somatostatin-Eumedica zawiera syntetyczny odpowiednik tego hormonu w postaci octanu somatostatyny.2 Istotną cechą farmakodynamiczną somatostatyny-14 jest jej zdolność do wiązania się ze wszystkimi 5 rodzajami receptorów somatostatynowych.3

Mechanizm działania

Działanie somatostatyny jest wielokierunkowe i obejmuje zarówno regulację czynności wewnątrz- i zewnątrzwydzielniczej, jak również regulację perystaltyki przewodu pokarmowego. Przy podawaniu w dawkach farmakologicznych, somatostatyna wykazuje następujące działania:4

  • Hamuje czynność motoryczną (perystaltykę) przewodu pokarmowego
  • Hamuje czynność wydzielniczą przewodu pokarmowego
  • Zmniejsza przepływ krwi w łożysku trzewnym

5

Efekty hemodynamiczne

W praktyce klinicznej szczególnie istotne są efekty hemodynamiczne somatostatyny. Wykazano, że dawka 0,25 mg somatostatyny podawanej w bezpośrednim wstrzyknięciu dożylnym (bolus) powoduje nagłe obniżenie ciśnienia krwi w żylakach przełyku u pacjentów z marskością wątroby. Co istotne, ten efekt jest silniejszy przy podaniu w bolusie niż przy zastosowaniu wlewu ciągłego. Z kolei podawanie somatostatyny w postaci wlewu ciągłego u pacjentów z marskością wątroby wywiera przedłużony wpływ na zmniejszenie ciśnienia w żylakach przełyku.6

Wpływ na hemostazę

Somatostatyna może wywierać wpływ na regulację hemostazy. U pacjentów z cukrzycą insulinozależną leczonych somatostatyną zaobserwowano zjawisko tworzenia się agregatów płytkowych w krwiobiegu, co wskazuje na potencjalny wpływ substancji na funkcję płytek krwi.7

Dostępne postacie farmaceutyczne

Somatostatyna w preparacie Somatostatin-Eumedica dostępna jest w dwóch dawkach: 0,25 mg oraz 3 mg, w postaci proszku i rozpuszczalnika do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Po rozpuszczeniu proszku w załączonym rozpuszczalniku (0,9% roztwór chlorku sodu), końcowe stężenie roztworu wynosi odpowiednio 0,25 mg/ml lub 3 mg/ml.8 Produkt ma postać białego, liofilizowanego proszku, który po rekonstytucji tworzy roztwór przeznaczony do podania parenteralnego.9

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl