Przeciwwskazania stosowania leku Zyvoxid. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Linezolid (Zyvoxid 2 mg/ml, roztwór do infuzji) jest przeciwwskazany w kilku istotnych klinicznie sytuacjach, które wymagają szczegółowej analizy przed podjęciem decyzji o wdrożeniu terapii. Właściwa identyfikacja przeciwwskazań ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa pacjenta i powodzenia leczenia.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Podstawowym przeciwwskazaniem do zastosowania leku Zyvoxid jest nadwrażliwość na linezolid lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Należy pamiętać, że w składzie leku znajdują się również inne substancje, w tym glukoza (4,57 g w opakowaniu 100 ml oraz 13,7 g w opakowaniu 300 ml) oraz sód (38 mg w opakowaniu 100 ml oraz 114 mg w opakowaniu 300 ml), które mogą być istotne u pacjentów z cukrzycą lub nadciśnieniem.²

Interakcje z inhibitorami monoaminooksydazy

Ze względu na mechanizm działania linezolidu, który wykazuje nieselektywne, odwracalne hamowanie monoaminooksydazy (MAO), istnieją poważne przeciwwskazania dotyczące jednoczesnego stosowania z innymi lekami o podobnym działaniu. Linezolidu nie należy stosować równocześnie z inhibitorami monoaminooksydazy typu A lub B, takimi jak:

• fenelzyna – nieselektywny inhibitor MAO stosowany w leczeniu depresji opornej na leczenie
• izokarboksazyd – stosowany w terapii depresji
• selegilina – selektywny inhibitor MAO-B stosowany w chorobie Parkinsona
• moklobemid – odwracalny inhibitor MAO-A stosowany w leczeniu depresji

Przeciwwskazanie dotyczy również okresu do dwóch tygodni od zakończenia podawania wymienionych inhibitorów MAO, ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego.³

Stany chorobowe wymagające szczególnej uwagi

Linezolid jest przeciwwskazany u pacjentów z określonymi chorobami podstawowymi, chyba że zostanie zapewniona możliwość ścisłej obserwacji pacjenta i monitorowania ciśnienia tętniczego krwi. Do tych stanów należą:

• Nieleczone nadciśnienie tętnicze – ze względu na ryzyko nasilenia wzrostu ciśnienia wywołanego interakcją z aminami presyjnymi
• Guz chromochłonny nadnerczy (pheochromocytoma) – nowotwór wydzielający katecholaminy, co w połączeniu z działaniem linezolidu może prowadzić do przełomu nadciśnieniowego
• Rakowiak – ze względu na zwiększone wydzielanie serotoniny i ryzyko zespołu serotoninowego
• Nadczynność tarczycy – która może nasilać objawy sympatykomimetyczne
• Depresja dwubiegunowa – ryzyko pogorszenia stanu psychicznego
• Zaburzenia schizoafektywne – możliwość zaostrzenia objawów psychotycznych
• Ostre stany dezorientacji – mogą ulec pogorszeniu w wyniku działania linezolidu na przekaźnictwo nerwowe

⁴

Przeciwwskazania związane z jednoczesnym stosowaniem innych leków

Istnieją ważne przeciwwskazania dotyczące jednoczesnego stosowania linezolidu z następującymi grupami leków (chyba że zostanie zapewniona możliwość ścisłej obserwacji pacjenta i monitorowania ciśnienia tętniczego krwi):

• Inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) – fluoksetyna, paroksetyna, sertralina i inne – ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego
• Trójcykliczne leki przeciwdepresyjne (TCA) – amitryptylina, klomipramina, imipramina i inne – które mogą wchodzić w interakcje nasilające działanie serotoninergiczne
• Agoniści receptorów serotoninowych 5-HT1 (tryptany) – sumatryptan, zolmitryptan, ryzatryptan i inne – stosowane w leczeniu migreny
• Leki o działaniu sympatykomimetycznym:
  • bezpośrednim lub pośrednim, w tym leki rozszerzające oskrzela
  • pseudoefedryna – stosowana w preparatach przeciwprzeziębieniowych
  • fenylopropanolamina – składnik preparatów zmniejszających przekrwienie błony śluzowej nosa
• Aminy presyjne:
  • adrenalina – stosowana w terapii wstrząsu anafilaktycznego i resuscytacji
  • noradrenalina – stosowana w leczeniu wstrząsu
• Leki działające dopaminergicznie:
  • dopamina – stosowana we wstrząsie i niewydolności krążenia
  • dobutamina – stosowana w niewydolności serca
• Petydyna – opioidowy lek przeciwbólowy
• Buspiron – lek przeciwlękowy

⁵

Karmienie piersią

Stosowanie linezolidu jest przeciwwskazane podczas karmienia piersią. Badania na modelach zwierzęcych wykazały, że linezolid i jego metabolity mogą przenikać do mleka ludzkiego. W związku z potencjalnym ryzykiem dla dziecka, należy zaprzestać karmienia piersią przed rozpoczęciem leczenia linezolidem oraz podczas całego okresu terapii. Decyzja o wyborze między kontynuacją karmienia piersią a wdrożeniem terapii linezolidem powinna być podjęta po dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka.⁶

Przeciwwskazania wynikające z postaci produktu

Zyvoxid w postaci roztworu do infuzji (2 mg/ml) zawiera znaczące ilości glukozy i sodu, co może stanowić dodatkowe przeciwwskazanie u określonych grup pacjentów:

Powyższe zawartości mogą być istotne klinicznie u pacjentów z cukrzycą (zawartość glukozy) oraz u pacjentów ze ścisłym ograniczeniem sodu w diecie, np. w niewydolności serca lub nadciśnieniu tętniczym.⁷