Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Tapentadol, substancja czynna produktu leczniczego Adoben, może wchodzić w interakcje z wieloma grupami leków, co wymaga szczególnej uwagi lekarzy przepisujących ten lek. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę potencjalnych interakcji z uwzględnieniem ich mechanizmów oraz klinicznego znaczenia.¹

Interakcje z lekami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy

Jednoczesne stosowanie produktu leczniczego Adoben z lekami o działaniu uspokajającym może prowadzić do niebezpiecznego nasilenia działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy. Dotyczy to szczególnie takich grup leków jak:²

• Benzodiazepiny – zwiększają ryzyko sedacji i depresji oddechowej
• Inne opioidy – nasilają działanie hamujące na ośrodek oddechowy
• Leki przeciwkaszlowe – szczególnie te zawierające kodeinę lub dekstrometorfan
• Barbiturany – zwiększają działanie sedatywne i depresyjne na OUN
• Leki przeciwpsychotyczne – potęgują działanie sedatywne
• Leki przeciwhistaminowe H1 – szczególnie pierwszej generacji o działaniu sedatywnym

W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania Adobenu z wyżej wymienionymi środkami należy rozważyć obniżenie dawki jednego lub obu leków oraz ograniczyć czas terapii skojarzonej. Szczególną uwagę należy zwrócić na podwyższone ryzyko wystąpienia śpiączki i zgonu w wyniku depresji ośrodka oddechowego.³

Warto podkreślić, że jednoczesne stosowanie opioidów, w tym tapentadolu, z gabapentynoidami (gabapentyna i pregabalina) istotnie zwiększa ryzyko przedawkowania opioidów, depresji oddechowej i zgonu.⁴

Interakcje z lekami o mieszanym działaniu opioidowym

Należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania produktu Adoben z lekami o mieszanych właściwościach agonistycznych i antagonistycznych w stosunku do receptorów opioidowych μ, takimi jak:⁵

• Pentazocyna – może zmniejszać skuteczność przeciwbólową tapentadolu lub wywoływać objawy odstawienia
• Nalbufina – ryzyko antagonizowania działania przeciwbólowego tapentadolu
• Buprenorfina (częściowy agonista receptora opioidowego μ) – może wpływać na skuteczność przeciwbólową i zaburzać działanie tapentadolu

Interakcje związane z obniżeniem progu drgawkowego

Tapentadol może wywoływać drgawki oraz nasilać działanie leków obniżających próg drgawkowy, w tym:⁶

• Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) – np. fluoksetyna, paroksetyna, sertralina
• Inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI) – np. wenlafaksyna, duloksetyna
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne – np. amitryptylina, imipramina
• Leki przeciwpsychotyczne – szczególnie te obniżające próg drgawkowy

Ryzyko zespołu serotoninowego

Podczas jednoczesnego stosowania tapentadolu z lekami serotoninergicznymi odnotowano przypadki zespołu serotoninowego. Dotyczy to szczególnie:⁷

• SSRI – selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny
• SNRI – inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny
• Trójcykliczne leki przeciwdepresyjne

Zespół serotoninowy można rozpoznać na podstawie charakterystycznych objawów klinicznych:⁹

Interakcje farmakokinetyczne

Tapentadol jest metabolizowany głównie przez mechanizm sprzęgania z kwasem glukuronowym za pośrednictwem transferazy urydynodifosforanowej (UGT), głównie jej izoform UGT1A6, UGT1A9 i UGT2B7. Jednoczesne stosowanie leków będących silnymi inhibitorami tych enzymów może prowadzić do zwiększonego ogólnoustrojowego narażenia na tapentadol.¹⁰

Do silnych inhibitorów UGT, które mogą zwiększać stężenie tapentadolu, należą:

• Ketokonazol – lek przeciwgrzybiczy
• Flukonazol – lek przeciwgrzybiczy
• Kwas meklofenamowy – niesteroidowy lek przeciwzapalny

Podobnie, ostrożność należy zachować u pacjentów leczonych tapentadolem w przypadku jednoczesnego stosowania silnych induktorów enzymów, które mogą zmniejszać stężenie i skuteczność tapentadolu, takich jak:¹¹

• Ryfampicyna – lek przeciwgruźliczy
• Fenobarbital – lek przeciwpadaczkowy
• Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) – suplement ziołowy

Szczególnej uwagi wymaga rozpoczynanie lub kończenie przyjmowania tych leków podczas terapii tapentadolem, gdyż może to prowadzić odpowiednio do zmniejszenia skuteczności przeciwbólowej tapentadolu lub zwiększenia ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.

Interakcje z inhibitorami MAO

Należy bezwzględnie unikać stosowania produktu leczniczego Adoben u pacjentów przyjmujących inhibitory oksydazy monoaminowej (MAOI) lub u pacjentów, którzy przyjmowali je w ciągu ostatnich 14 dni. Wynika to z potencjalnego ryzyka zwiększenia stężenia noradrenaliny w synapsach, co może wywołać poważne działania niepożądane ze strony układu krążenia, w tym przełom nadciśnieniowy.¹²

Interakcje z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu i przyjmowanie produktu leczniczego Adoben wiąże się z poważnym ryzykiem klinicznym. Alkohol należy do grupy substancji o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy, a jego interakcja z tapentadolem może prowadzić do nasilenia działania uspokajającego, depresji ośrodka oddechowego, śpiączki, a nawet zgonu.¹³

Mechanizm interakcji polega na sumowaniu się działania depresyjnego na OUN obu substancji, co może prowadzić do:

• Nasilonej sedacji i senności
• Zaburzeń koordynacji psychoruchowej
• Zaburzeń świadomości
• Depresji ośrodka oddechowego
• Spadku ciśnienia tętniczego
• Bradykardii

Z uwagi na powyższe ryzyko, pacjentom przyjmującym Adoben należy kategorycznie odradzić spożywanie alkoholu w jakiejkolwiek postaci przez cały okres leczenia. Nawet niewielkie ilości alkoholu mogą znacząco nasilić działanie depresyjne tapentadolu na ośrodkowy układ nerwowy.

Tabela interakcji