β-sympatykomimetyk
β-sympatykomimetyki (agoniści receptorów β-adrenergicznych) to grupa leków naśladujących działanie katecholamin endogennych poprzez stymulację receptorów adrenergicznych β. W zależności od selektywności działania wyróżnia się leki nieselektywne (działające na receptory β1 i β2) oraz selektywne (działające wybiórczo na receptory β1 lub β2).
W praktyce klinicznej najczęściej stosowane są selektywne β2-sympatykomimetyki (np. salbutamol, formoterol, salmeterol), które wywołują rozkurcz mięśni gładkich oskrzeli i są podstawowymi lekami w terapii astmy oskrzelowej oraz przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP). Dzielą się na krótko- i długodziałające, co determinuje częstotliwość ich podawania.
Nieselektywne β-sympatykomimetyki (np. izoprenalina) oraz selektywne β1-sympatykomimetyki (np. dobutamina) znajdują zastosowanie w kardiologii w leczeniu zaburzeń rytmu serca, niewydolności serca oraz we wstrząsie kardiogennym. Działają inotropowo dodatnio, zwiększając kurczliwość mięśnia sercowego.
Do działań niepożądanych β-sympatykomimetyków należą: tachykardia, zaburzenia rytmu serca, drżenie mięśniowe, hipokaliemia oraz tolerancja na lek przy długotrwałym stosowaniu. Z tego powodu współczesne protokoły leczenia astmy zalecają ostrożne stosowanie tych leków, szczególnie w monoterapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Aerrane 100%
Izofluran, główny składnik Aerrane 100%, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne podczas znieczulenia ogólnego. Szczególną uwagę należy zwrócić na nieselektywne inhibitory MAO (np. fenelzyna, tranylcypromina), których stosowanie należy przerwać co najmniej 15 dni przed zabiegiem ze względu na ryzyko przełomu i niestabilności hemodynamicznej. β-sympatykomimetyki (izoprenalina) oraz alfa- i β-sympatykomimetyki (epinefryna, norepinefryna) zwiększają ryzyko komorowych zaburzeń rytmu serca, co wymaga zachowania szczególnej ostrożności. β-adrenolityki (propranolol, metoprolol) mogą nasilać niedociśnienie i negatywny efekt inotropowy izofluranu, jednak nie zaleca się ich odstawiania przed zabiegiem, a jedynie unikania gwałtownego zmniejszania dawki. Izoniazyd zwiększa ryzyko hepatotoksyczności i powinien być przerwany na 7 dni przed operacją, z wznowieniem po 15 dniach. Epinefryna w iniekcjach podskórnych lub podśluzówkowych powinna być ograniczona do 0,1 mg na 10 minut lub 0,3 mg na godzinę u dorosłych, a dawka podśluzówkowa nie powinna przekraczać 5 μg/kg ze względu na ryzyko arytmii komorowych.
adrenalina, amfetamina, antagonista wapnia, benzodiazepina, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, diazepam, efedryna, efekt inotropowy, efekt inotropowy ujemny, epinefryna, fenelzyna, fentanyl, interakcja farmakodynamiczna, izofluran, izoniazyd, izoprenalina, komorowe zaburzenia rytmu serca, metoprolol, midazolam, minimalne stężenie pęcherzykowe, morfina, nadciśnienie tętnicze, neostygmina, niedepolaryzujący środek zwiotczający, niedociśnienie tętnicze, nieselektywny inhibitor MAO, niestabilność hemodynamiczna, norepinefryna, opioid, płytka nerwowo-mięśniowa, pochodna dihydropirydyny, podtlenek azotu, propranolol, środek zwiotczający mięśnie, tranylcypromina, znieczulenie ogólne, β-adrenolityk, β-sympatykomimetyk