Interakcje leku
ACTI-trin (1,25 mg + 30 mg + 10 mg)/5 ml

Preparat ACTI-trin, zawierający triprolidynę chlorowodorek (1,25 mg/5 ml), pseudoefedrynę chlorowodorek (30 mg/5 ml) oraz dekstrometorfan bromowodorek (10 mg/5 ml), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) ze względu na ryzyko zapaści, śpiączki, hipertermii i przełomu nadciśnieniowego. ACTI-trin może nasilać działanie leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy (benzodiazepiny, opioidy) oraz leków przeciwcholinergicznych, co zwiększa ryzyko sedacji i działań niepożądanych. Pseudoefedryna może osłabiać działanie leków hipotensyjnych, takich jak bretylium, metyldopa czy blokery receptorów adrenergicznych, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawkowania. Ponadto, jednoczesne stosowanie z chinidyną może zwiększyć stężenie dekstrometorfanu w surowicy nawet 20-krotnie, nasilając jego toksyczność.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

ACTI-trin, syrop zawierający triprolidyny chlorowodorek (1,25 mg/5 ml), pseudoefedryny chlorowodorek (30 mg/5 ml) oraz dekstrometorfanu bromowodorek (10 mg/5 ml), wykazuje szereg istotnych interakcji farmakologicznych, które należy uwzględnić podczas terapii. Ze względu na złożony skład preparatu, spektrum możliwych interakcji obejmuje mechanizmy związane ze wszystkimi trzema substancjami czynnymi.1

Interakcje z inhibitorami monoaminooksydazy

Jednoczesne stosowanie ACTI-trinu z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) jest przeciwwskazane ze względu na możliwość wystąpienia poważnych, potencjalnie zagrażających życiu powikłań. Połączenie to prowadzi do nasilenia działania inhibitorów MAO, co może skutkować wystąpieniem takich objawów jak: zapaść, śpiączka, wysoka gorączka oraz niebezpieczny wzrost ciśnienia tętniczego krwi.2

Interakcje z lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy

ACTI-trin może nasilać działanie leków o działaniu hamującym na ośrodkowy układ nerwowy (OUN). Stosowanie z lekami przeciwcholinergicznymi lub o działaniu przeciwcholinergicznym również może prowadzić do potencjalizacji ich efektów farmakologicznych, zwiększając ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.3

Interakcje z lekami obniżającymi ciśnienie krwi

Pseudoefedryna zawarta w preparacie ACTI-trin może osłabiać działanie leków zmniejszających ciśnienie tętnicze krwi. Dotyczy to w szczególności substancji takich jak:

  • Bretylium – lek antyarytmiczny, którego działanie hipotensyjne może zostać zniesione
  • Betanidyna – lek sympatykolityczny
  • Guanetydyna – zmniejszająca napięcie układu współczulnego
  • Debryzochina – przedstawiciel adrenolityków
  • Metyldopa – lek przeciwnadciśnieniowy o działaniu ośrodkowym
  • Leki blokujące receptory α- i β-adrenergiczne – których skuteczność może być zmniejszona

Te interakcje mają istotne znaczenie kliniczne i mogą wymagać dostosowania dawkowania leków hipotensyjnych.4

Interakcje z chinidyną

Równoczesne podawanie ACTI-trinu i chinidyny może prowadzić do zahamowania wątrobowego metabolizmu dekstrometorfanu, zwiększając jego stężenie w surowicy krwi. Konsekwencją tej interakcji może być nasilenie działań niepożądanych dekstrometorfanu. W przypadku jednoczesnego stosowania z chinidyną stężenie dekstrometorfanu w osoczu może wzrosnąć nawet 20-krotnie.5

Interakcje z lekami pobudzającymi układ współczulny

Jednoczesne stosowanie ACTI-trinu z lekami o działaniu sympatykomimetycznym może prowadzić do niebezpiecznego wzrostu ciśnienia tętniczego krwi. Dotyczy to w szczególności następujących grup leków:

  • Leki zwężające naczynia krwionośne błon śluzowych – mogą powodować addytywny efekt wazokonstrykcyjny
  • Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne – mogą nasilić działanie presyjne
  • Leki hamujące łaknienie – zwłaszcza o budowie amfetaminopodobnej
  • Leki psychotropowe o działaniu podobnym do amfetaminy – mogą nasilać efekty układu współczulnego

Powyższe interakcje stanowią istotne przeciwwskazania do jednoczesnego stosowania tych grup leków z preparatem ACTI-trin.6

Interakcje związane z inhibitorami enzymu CYP2D6

Dekstrometorfan, będący składnikiem preparatu ACTI-trin, jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP2D6 i podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia. Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów tego enzymu może znacząco zwiększać stężenie dekstrometorfanu w organizmie, powodując jego kumulację do poziomów wielokrotnie przekraczających wartości prawidłowe. Zwiększa to ryzyko wystąpienia objawów toksycznych, takich jak:

  • Pobudzenie psychoruchowe
  • Dezorientacja
  • Drżenia mięśniowe
  • Bezsenność
  • Biegunka
  • Depresja oddechowa

Dodatkowo, interakcje te mogą prowadzić do rozwoju zespołu serotoninowego – poważnego stanu klinicznego wymagającego natychmiastowej interwencji medycznej.7

Do silnych inhibitorów enzymu CYP2D6, wchodzących w istotne interakcje z dekstrometorfanem, należą:

  • Fluoksetyna – selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
  • Paroksetyna – lek z grupy SSRI
  • Chinidyna – lek antyarytmiczny
  • Terbinafina – lek przeciwgrzybiczy

Podobny wpływ na metabolizm dekstrometorfanu wywierają również inne leki, takie jak:

  • Amiodaron – lek antyarytmiczny
  • Flekainid i propafenon – leki przeciwarytmiczne
  • Sertralina – lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI
  • Bupropion – atypowy lek przeciwdepresyjny
  • Metadon – syntetyczny opioid
  • Cynakalcet – lek modulujący receptory wapniowe
  • Leki przeciwpsychotyczne: haloperydol, perfenazyna i tiorydazyna

W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania inhibitorów CYP2D6 i preparatu ACTI-trin, pacjent powinien pozostawać pod ścisłą kontrolą lekarską. Może być również konieczne zmodyfikowanie dawkowania dekstrometorfanu.8

Interakcje leku ACTI-trin z alkoholem

Spożywanie alkoholu podczas terapii preparatem ACTI-trin jest niewskazane ze względu na możliwość wystąpienia następujących interakcji farmakodynamicznych:

  • Nasilenie działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy – alkohol może potęgować efekt sedatywny triprolidyny, prowadząc do nadmiernego uspokojenia, senności i zaburzeń koordynacji ruchowej
  • Zwiększone ryzyko wystąpienia działań niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego – kombinacja pseudoefedryny i alkoholu może nasilać działania presyjne
  • Nasilenie działania dekstrometorfanu na ośrodkowy układ nerwowy – możliwe zaburzenia świadomości i funkcji poznawczych
  • Zwiększenie metabolizmu wątrobowego – etanol może wpływać na aktywność enzymów metabolizujących składniki leku

Należy zaznaczyć, że ACTI-trin zawiera w swoim składzie etanol (181,51 mg w 5 ml), co stanowi dodatkowe ryzyko podczas jednoczesnego spożywania napojów alkoholowych.9

Tabela interakcji ACTI-trin

Grupa leków/substancji Przykłady Mechanizm interakcji Efekt kliniczny Poziom istotności Zalecenia
Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO) Fenelzyna, tranylcypromina, moklobemid, selegilina Nasilenie działania IMAO Zapaść, śpiączka, wysoka gorączka, przełom nadciśnieniowy Bardzo wysoki Przeciwwskazane. Zachować co najmniej 14-dniowy odstęp po zakończeniu leczenia IMAO
Leki działające hamująco na OUN Benzodiazepiny, opioidy, barbiturany, neuroleptyki Addytywne działanie depresyjne na OUN Nasilona sedacja, zaburzenia świadomości, depresja oddechowa Wysoki Unikać łączenia lub zmniejszyć dawki obu leków, monitorować pacjenta
Leki przeciwcholinergiczne Atropina, skopolamina, preparaty przeciwhistaminowe Sumowanie działania przeciwcholinergicznego Nasilone działania niepożądane: suchość w ustach, zaburzenia widzenia, zaparcia, zatrzymanie moczu Średni Zachować ostrożność, monitorować pacjenta
Leki obniżające ciśnienie tętnicze Bretylium, betanidyna, guanetydyna, debryzochina, metyldopa, blokery receptorów α- i β-adrenergicznych Antagonizm farmakodynamiczny (przez pseudoefedrynę) Osłabienie działania hipotensyjnego, utrata kontroli ciśnienia tętniczego Wysoki Unikać łączenia lub rozważyć zwiększenie dawki leku hipotensyjnego pod kontrolą ciśnienia
Leki sympatykomimetyczne Leki zwężające naczynia krwionośne błon śluzowych, TLPD, anorektyki, psychostymulanty Sumowanie działania adrenergicznego Wzrost ciśnienia tętniczego, ryzyko przełomu nadciśnieniowego Wysoki Przeciwwskazane
Inhibitory CYP2D6 Fluoksetyna, paroksetyna, chinidyna, terbinafina, amiodaron, flekainid, propafenon, sertralina, bupropion, metadon, cynakalcet, haloperydol, perfenazyna, tiorydazyna Hamowanie metabolizmu dekstrometorfanu Znaczny wzrost stężenia dekstrometorfanu (do 20x), ryzyko toksyczności: pobudzenie, dezorientacja, drżenia, bezsenność, biegunka, depresja oddechowa, zespół serotoninowy Bardzo wysoki Unikać łączenia; jeśli konieczne – zmniejszyć dawkę ACTI-trinu, ściśle monitorować pacjenta
Alkohol Napoje alkoholowe Addytywne działanie depresyjne na OUN. Możliwe nasilenie działań presyjnych pseudoefedryny Nasilona sedacja, zaburzenia psychomotoryczne, ryzyko wahań ciśnienia Wysoki Unikać spożywania alkoholu podczas leczenia
  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl