Przedawkowanie
ACTI-trin (1,25 mg + 30 mg + 10 mg)/5 ml

Przedawkowanie syropu ACTI-trin, zawierającego triprolidynę chlorowodorek (1,25 mg/5 ml), pseudoefedrynę chlorowodorek (30 mg/5 ml) oraz dekstrometorfan bromowodorek (10 mg/5 ml), prowadzi do złożonego obrazu klinicznego z objawami ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, suchość błon śluzowych), neurologicznymi (dystonia, pobudzenie, splątanie, psychoza toksyczna, drgawki, śpiączka) oraz kardiologicznymi (tachykardia, wydłużenie QTc). Szczególnie niebezpieczne są zaburzenia rytmu serca, depresja oddechowa i zespół serotoninowy z hipertermią, które mogą zagrażać życiu pacjenta. Dodatkowo obserwuje się objawy autonomiczne, takie jak nadciśnienie, retencja moczu i suchość skóry, wynikające z działania antycholinergicznego triprolidyny i sympatykomimetycznego pseudoefedryny.

Przedawkowanie leku ACTI-trin

Przedawkowanie produktu leczniczego ACTI-trin, syropu o składzie (1,25 mg + 30 mg + 10 mg)/5 ml zawierającego triprolidyny chlorowodorek, pseudoefedryny chlorowodorek i dekstrometorfanu bromowodorek, stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Niniejszy artykuł szczegółowo opisuje objawy przedawkowania oraz postępowanie w przypadku ich wystąpienia.1

Objawy przedmiotowe i podmiotowe przedawkowania

Przedawkowanie leku ACTI-trin charakteryzuje się złożonym obrazem klinicznym, związanym z działaniem trzech substancji czynnych. Dominujące objawy przedawkowania wiążą się głównie z działaniem dekstrometorfanu i pseudoefedryny.2

W przypadku przedawkowania dekstrometorfanu mogą wystąpić zarówno objawy żołądkowo-jelitowe, neurologiczne, jak i kardiologiczne. Szczególnie niebezpieczne są zaburzenia rytmu serca oraz objawy psychotyczne. Przy dużym przedawkowaniu dochodzi do poważnych powikłań, które mogą zagrażać życiu pacjenta.3

Kategoria objawów Objawy przedawkowania Charakterystyka Mechanizm
Objawy ze strony przewodu pokarmowego Nudności Często występujące w początkowej fazie przedawkowania Podrażnienie błony śluzowej żołądka, stymulacja ośrodka wymiotnego
Wymioty Mogą być nasilone, uporczywe
Suchość błon śluzowych Efekt działania antycholinergicznego Działanie triprolidyny
Objawy neurologiczne Dystonia Nieprawidłowe napięcie mięśniowe Wpływ na układ nerwowy poprzez działanie na receptory opioidowe σ i NMDA
Pobudzenie Nadruchliwość, niepokój
Splątanie Zaburzenia świadomości, dezorientacja
Senność/Osłupienie Od lekkiej senności do głębokiego osłupienia
Oczopląs Mimowolne ruchy gałek ocznych
Ataksja Zaburzenia koordynacji ruchowej
Psychoza toksyczna z omamami Głównie omamy wzrokowe, również słuchowe
Drgawki Występują przy znacznym przedawkowaniu
Śpiączka Zagrażająca życiu utrata przytomności
Objawy kardiologiczne Tachykardia Przyspieszenie rytmu serca Działanie pseudoefedryny (sympatykomimetyczne) i kardiotoksyczność dekstrometorfanu
Nieprawidłowe EKG (wydłużenie QTc) Zaburzenia przewodnictwa w mięśniu sercowym
Objawy zagrażające życiu Depresja oddechowa Zmniejszenie częstości i głębokości oddechów Bezpośrednie działanie toksyczne na ośrodkowy układ nerwowy
Śpiączka Głębokie zaburzenia świadomości
Drgawki Napady drgawkowe, potencjalnie stan padaczkowy
Inne objawy Zawroty głowy Zaburzenia równowagi, uczucie wirowania Złożony mechanizm działania wszystkich składników preparatu
Nadciśnienie Podwyższone ciśnienie tętnicze
Podwyższona temperatura ciała Może wystąpić hipertermia związana z zespołem serotoninowym
Trudności w oddawaniu moczu Retencja moczu
Suchość skóry Efekt antycholinergiczny

Do dodatkowych objawów przedawkowania należą: drażliwość, dezorientacja, zaburzenia snu, niepokój ruchowy, osłabienie oraz obniżone napięcie mięśniowe. Mogą wystąpić również zaburzenia autonomiczne takie jak suchość skóry i błon śluzowych, trudności w oddawaniu moczu, a także nadciśnienie i podwyższona temperatura ciała.4

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku podejrzenia przedawkowania leku ACTI-trin należy niezwłocznie wdrożyć odpowiednie postępowanie terapeutyczne. Działania ratunkowe muszą być podjęte szybko, szczególnie jeśli od zażycia leku nie upłynęło dużo czasu.5

W ciągu pierwszych godzin od przedawkowania należy zastosować metody eliminacji toksyny z przewodu pokarmowego. U pacjentów, którzy przedawkowali dekstrometorfan, a nie wykazują jeszcze objawów, zasadne jest podanie węgla aktywowanego, jeśli od zażycia leku nie upłynęła więcej niż godzina.6

W przypadku depresji oddechowej konieczne jest wdrożenie działań wspomagających oddychanie. W razie wystąpienia drgawek należy zastosować odpowiednie leki przeciwdrgawkowe. Przy objawach zatrzymania moczu może być konieczne wykonanie cewnikowania pęcherza moczowego.7

W leczeniu przedawkowania pseudoefedryny można zastosować metody przyspieszające jej wydalanie, takie jak zakwaszanie moczu lub dializoterapia.8

U pacjentów z objawami uspokojenia lub śpiączki po przedawkowaniu dekstrometorfanu należy rozważyć podanie naloksonu w dawkach standardowo stosowanych w leczeniu przedawkowania opioidów. W przypadku wystąpienia drgawek zaleca się zastosowanie benzodiazepin.9

Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia zespołu serotoninowego z hipertermią. W takim przypadku zalecane jest zastosowanie benzodiazepin oraz zewnętrznego ochładzania pacjenta.10

Monitorowanie pacjenta po przedawkowaniu

Ze względu na potencjalną kardiotoksyczność oraz możliwość wystąpienia późnych powikłań neurologicznych, pacjenci po przedawkowaniu ACTI-trin wymagają ścisłego monitorowania funkcji życiowych. Szczególną uwagę należy zwrócić na kontrolę parametrów krążeniowo-oddechowych oraz neurologicznych.11

Konieczne jest wykonywanie badań elektrokardiograficznych z oceną odstępu QTc, gdyż przedawkowanie dekstrometorfanu może powodować jego wydłużenie, co zwiększa ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Monitoring powinien obejmować również funkcje wątroby i nerek, które są zaangażowane w metabolizm i wydalanie składników leku.12

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl