Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Lerkanidypina, substancja czynna preparatu Lecalpin, jest metabolizowana przez enzym CYP3A4, co determinuje szereg istotnych interakcji z innymi lekami i substancjami. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę znanych interakcji oraz zalecenia dotyczące postępowania w przypadku jednoczesnego stosowania z innymi preparatami leczniczymi.¹

Przeciwwskazania do jednoczesnego stosowania

Istnieją substancje, których jednoczesne stosowanie z lerkanidypiną jest przeciwwskazane ze względu na znaczące ryzyko interakcji:

Inhibitory CYP3A4

Badania interakcji z silnymi inhibitorami CYP3A4 wykazały znaczące zwiększenie stężenia lerkanidypiny w osoczu. Na przykład jednoczesne stosowanie z ketokonazolem powoduje 15-krotne zwiększenie AUC i 8-krotne zwiększenie Cmax dla eutomeru S-lerkanidypiny. Z tego powodu należy bezwzględnie unikać jednoczesnego stosowania lerkanidypiny z inhibitorami CYP3A4, takimi jak:²

• Ketokonazol
• Itrakonazol
• Rytonawir
• Erytromycyna
• Troleandomycyna
• Klarytromycyna

Cyklosporyna

Jednoczesne stosowanie lerkanidypiny z cyklosporyną jest przeciwwskazane ze względu na wzajemny wpływ na farmakokinetykę obu leków. Badania na zdrowych ochotnikach wykazały, że jednoczesne podanie tych substancji powoduje 3-krotne zwiększenie stężenia lerkanidypiny w osoczu oraz 21% zwiększenie AUC cyklosporyny. Co ciekawe, jeśli cyklosporyna była podawana po 3 godzinach od przyjęcia lerkanidypiny, stężenie lerkanidypiny nie ulegało zmianie, natomiast AUC cyklosporyny zwiększało się o 27%.³

Grejpfrut i sok grejpfrutowy

Lerkanidypina, podobnie jak inne pochodne dihydropirydyny, wykazuje wrażliwość na hamowanie metabolizmu przez sok grejpfrutowy. Skutkuje to zwiększeniem ogólnoustrojowej biodostępności leku i nasileniem działania hipotensyjnego. Podczas terapii lerkanidypiną nie należy spożywać grejpfrutów ani pić soku grejpfrutowego.⁴

Jednoczesne stosowanie niezalecane

Induktory CYP3A4

Jednoczesne stosowanie lerkanidypiny z induktorami enzymu CYP3A4 wymaga szczególnej ostrożności, ponieważ może prowadzić do osłabienia działania przeciwnadciśnieniowego. W takich przypadkach zaleca się częstszą kontrolę ciśnienia tętniczego. Do induktorów CYP3A4 należą:⁵

• Leki przeciwdrgawkowe (fenytoina, fenobarbital, karbamazepina)
• Ryfampicyna

Interakcje z alkoholem

Podczas leczenia lerkanidypiną należy unikać spożywania alkoholu. Alkohol może nasilać działanie leków przeciwnadciśnieniowych rozszerzających naczynia krwionośne, do których należy lerkanidypina, co może prowadzić do nadmiernego spadku ciśnienia tętniczego. Interakcja ta ma charakter farmakodynamiczny – oba związki działają na układ naczyniowy, powodując rozszerzenie naczyń krwionośnych.⁶

Mechanizm tej interakcji opiera się na sumowaniu efektów wazodylatacyjnych, co może skutkować:

• Znacznym obniżeniem ciśnienia tętniczego
• Zawrotami głowy
• Omdleniami
• Tachykardią odruchową

W praktyce klinicznej zaleca się całkowitą abstynencję od alkoholu podczas terapii lerkanidypiną lub przynajmniej znaczne ograniczenie jego spożycia, z jednoczesnym monitorowaniem ciśnienia tętniczego.

Środki ostrożności, w tym dostosowanie dawki

Substraty CYP3A4

Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania lerkanidypiny z innymi substratami CYP3A4, takimi jak:⁷

• Terfenadyna
• Astemizol
• Leki przeciwarytmiczne klasy III:
  • Amiodaron
  • Chinidyna
  • Sotalol

Midazolam

Badania wykazały, że jednoczesne podawanie lerkanidypiny w dawce 20 mg z midazolamem p.o. u ochotników w podeszłym wieku wpływa na parametry farmakokinetyczne midazolamu. Wchłanianie lerkanidypiny było zwiększone o około 40%, a szybkość wchłaniania zmniejszona (t_max wydłużył się z 1,75 do 3 godzin). Jednakże stężenia midazolamu nie uległy zmianie.⁸

Metoprolol

W przypadku jednoczesnego stosowania lerkanidypiny z metoprololem (β-adrenolitykiem eliminowanym głównie przez wątrobę) zaobserwowano, że biodostępność metoprololu nie uległa zmianie, natomiast biodostępność lerkanidypiny zmniejszyła się o 50%. Efekt ten może być spowodowany zmniejszeniem przepływu krwi przez wątrobę wywoływanym przez beta-adrenolityki. Podobne interakcje mogą wystąpić również z innymi lekami z tej grupy. Mimo tych interakcji, lerkanidypina może być bezpiecznie podawana z lekami blokującymi receptory beta-adrenergiczne, jednak może być konieczne dostosowanie dawki.⁹

Digoksyna

Jednoczesne podawanie lerkanidypiny w dawce 20 mg pacjentom przewlekle leczonym β-metyldigoksyną nie wykazało istotnych interakcji farmakokinetycznych. Zaobserwowano jednak średnie zwiększenie C_max digoksyny o 33%, podczas gdy AUC i klirens nerkowy nie uległy istotnej zmianie. Pacjentów leczonych jednocześnie digoksyną należy ściśle monitorować klinicznie pod kątem objawów toksyczności digoksyny.¹⁰

Jednoczesne stosowanie z innymi lekami

Fluoksetyna

Badania interakcji z fluoksetyną (inhibitorem CYP2D6 i CYP3A4) przeprowadzone na ochotnikach w wieku 65 ± 7 lat nie wykazały klinicznie istotnych zmian farmakokinetyki lerkanidypiny.¹¹

Cymetydyna

Jednoczesne podawanie cymetydyny w dawce 800 mg na dobę nie powoduje istotnych zmian stężenia lerkanidypiny w osoczu. Jednakże przy stosowaniu większych dawek cymetydyny należy zachować ostrożność, ponieważ może to prowadzić do zwiększenia biodostępności i działania hipotensyjnego lerkanidypiny.¹²

Symwastatyna

Wielokrotne jednoczesne podawanie lerkanidypiny w dawce 20 mg z symwastatyną w dawce 40 mg nie powodowało istotnej zmiany AUC lerkanidypiny. Zaobserwowano natomiast zwiększenie AUC symwastatyny o 56% oraz AUC jej czynnego metabolitu β-hydroksykwasu o 28%. Zmiany te prawdopodobnie nie mają istotnego znaczenia klinicznego. Nie oczekuje się interakcji, gdy lerkanidypina jest podawana rano, a symwastatyna wieczorem, zgodnie z zaleceniami dla tego leku.¹³

Diuretyki i inhibitory ACE

Badania kliniczne potwierdziły, że lerkanidypina może być bezpiecznie podawana jednocześnie z lekami moczopędnymi i inhibitorami ACE.¹⁴

Inne leki wpływające na ciśnienie krwi

Podobnie jak w przypadku wszystkich leków przeciwnadciśnieniowych, należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania lerkanidypiny z innymi lekami wpływającymi na ciśnienie krwi, gdyż może wystąpić nasilenie działania hipotensyjnego. Dotyczy to takich leków jak:¹⁵

• Alfa-adrenolityki stosowane w leczeniu objawów ze strony układu moczowego
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
• Neuroleptyki

Z drugiej strony, jednoczesne stosowanie lerkanidypiny z kortykosteroidami może prowadzić do zmniejszenia działania hipotensyjnego.

Tabela interakcji z lerkanidypiną