Interakcje leku
Zypsila 20 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Interakcje lekowe z zyprazydonem wymagają szczególnej uwagi ze względu na potencjalne ryzyko powikłań, zwłaszcza kardiologicznych. Dotychczas nie przeprowadzono kompleksowych farmakokinetycznych i farmakodynamicznych badań interakcji zyprazydonu z innymi produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT. Niemniej jednak należy pamiętać o możliwości działania addycyjnego, gdy zyprazydon stosowany jest w skojarzeniu z tego typu produktami leczniczymi.¹

Przeciwwskazane połączenia lekowe

Zyprazydon nie powinien być stosowany jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT ze względu na ryzyko poważnych zaburzeń rytmu serca. Do leków tych należą:²

• Leki przeciwarytmiczne z grupy IA i III – mogą sumować się ich działania z zyprazydonem powodując znaczące wydłużenie odstępu QT
• Trójtlenek arsenu – lek stosowany w leczeniu niektórych nowotworów, znany z wydłużania odstępu QT
• Halofantryna – lek przeciwmalaryczny, który może wywoływać arytmie komorowe
• Octan lewometadylu – stosowany w leczeniu uzależnienia od opioidów, może powodować zaburzenia przewodnictwa
• Neuroleptyki: mezorydazyna, tiorydazyna, pimozyd – charakteryzują się wysokim potencjałem wydłużania odstępu QT
• Fluorochinolony: sparfloksacyna, gatifloksacyna, moksyfloksacyna – antybiotyki mogące powodować zaburzenia rytmu serca
• Metylosulfonian dolasetronu – lek przeciwwymiotny o potencjale wydłużania odstępu QT
• Meflokina – lek przeciwmalaryczny mogący wywoływać zaburzenia rytmu serca
• Sertindol – lek przeciwpsychotyczny o znanym działaniu wydłużającym odstęp QT
• Cyzapryd – prokinetyk przewodu pokarmowego, który może powodować zaburzenia rytmu serca

Interakcje z produktami wpływającymi na ośrodkowy układ nerwowy

Ze względu na podstawowy mechanizm działania zyprazydonu na ośrodkowy układ nerwowy, należy zachować szczególną ostrożność przy jego łączeniu z innymi substancjami o działaniu ośrodkowym.³

Interakcje zyprazydonu z alkoholem

Jednoczesne przyjmowanie zyprazydonu z alkoholem może prowadzić do nasilenia objawów niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego. Połączenie to może powodować:⁴

• Nasilenie działania sedatywnego – zwiększona senność i spowolnienie psychoruchowe
• Zaburzenia funkcji poznawczych – pogorszenie koncentracji, pamięci i uwagi
• Osłabienie koordynacji ruchowej – zwiększone ryzyko upadków i wypadków
• Nasilenie działania hipotensyjnego – ryzyko zawrotów głowy i omdleń
• Zwiększone ryzyko depresji oddechowej – szczególnie przy wysokich dawkach obu substancji

Zaleca się całkowitą abstynencję od alkoholu podczas terapii zyprazydonem, lub co najmniej znaczne ograniczenie jego spożycia. Pacjenci powinni być szczegółowo poinformowani o konsekwencjach jednoczesnego stosowania tych substancji.

Wpływ zyprazydonu na farmakokinetykę innych leków

Zyprazydon wykazuje ograniczony potencjał do wchodzenia w interakcje z lekami metabolizowanymi przez izoenzymy cytochromu P450. Badania in vivo z dekstrometorfanem nie wykazały istotnego zahamowania CYP2D6 przy stężeniach zyprazydonu o 50% niższych niż osiągane przy dawce 40 mg dwa razy na dobę.⁵

Dane z badań in vitro wskazują, że zyprazydon może powodować niewielkie zahamowanie enzymów CYP2D6 i CYP3A4, jednak nie wydaje się prawdopodobne, aby wpływał w sposób klinicznie istotny na farmakokinetykę leków metabolizowanych przez te enzymy.⁶

Interakcje z wybranymi lekami:

• Doustne leki antykoncepcyjne – stosowanie zyprazydonu nie wpływa znacząco na farmakokinetykę składnika estrogenowego (etynyloestradiol, substrat CYP3A4) ani progesteronu.⁷
• Sole litu – jednoczesne podawanie zyprazydonu nie wpływa na farmakokinetykę związków litu. Należy jednak pamiętać, że oba leki mogą wpływać na układ przewodzący serca, co stwarza teoretyczne ryzyko interakcji farmakodynamicznych, w tym arytmii. W kontrolowanych badaniach klinicznych nie wykazano jednak, by połączenie zyprazydonu i litu zwiększało ryzyko kliniczne w porównaniu z zastosowaniem samego litu.⁸
• Karbamazepina – istnieją ograniczone dane dotyczące jednoczesnego stosowania zyprazydonu z karbamazepiną.⁹
• Walproinian – interakcja farmakokinetyczna między zyprazydonem a walproinianem jest mało prawdopodobna ze względu na brak wspólnego szlaku metabolicznego. W kontrolowanych badaniach klinicznych po jednoczesnym podaniu zyprazydonu i walproinianu średnie stężenie walproinianu pozostawało w zakresie stężeń terapeutycznych, w porównaniu z walproinianem stosowanym z placebo.¹⁰

Wpływ innych leków na farmakokinetykę zyprazydonu

Interakcje z wybranymi lekami:

• Ketokonazol (inhibitor CYP3A4 i glikoproteiny P) w dawce 400 mg/dobę zwiększa stężenie zyprazydonu w surowicy o <40%. Stężenia metabolitów zyprazydonu: S-metylodihydro-zyprazydonu i sulfotlenku zyprazydonu w czasie Tmax zyprazydonu zwiększyły się odpowiednio o 55% i 8%. Nie zaobserwowano jednak dodatkowego wydłużenia odstępu QTc. Zmiany w farmakokinetyce zyprazydonu związane z jednoczesnym podawaniem silnych inhibitorów CYP3A4 prawdopodobnie nie mają znaczenia klinicznego i nie wymagają dostosowania dawki.¹¹
• Induktory CYP3A4 i P-glikoproteiny – badania in vitro oraz badania na zwierzętach sugerują, że zyprazydon może być substratem dla glikoproteiny P (p-gp). Ponieważ zyprazydon jest substratem dla CYP3A4, jednoczesne podawanie z induktorami CYP3A4 i p-gp (karbamazepina, ryfampicyna, ziele dziurawca) może zmniejszać stężenie zyprazydonu w osoczu.¹²
• Karbamazepina stosowana w dawce 200 mg dwa razy na dobę przez 21 dni powoduje zmniejszenie całkowitego wpływu zyprazydonu na organizm o około 35%.¹³
• Leki zobojętniające kwas żołądkowy zawierające glin i magnez lub cymetydyna podawane wielokrotnie po posiłku nie wpływają w stopniu istotnym klinicznie na właściwości farmakokinetyczne zyprazydonu.¹⁴

Interakcje z lekami serotonergicznymi

Opisywano pojedyncze przypadki zespołu serotoninowego związanego ze stosowaniem zyprazydonu w połączeniu z innymi lekami serotonergicznymi, takimi jak selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI). Objawami zespołu serotoninowego mogą być: poczucie zagubienia, niepokój, gorączka, nadmierne pocenie się, ataksja, hiperrefleksja, drgawki kloniczne mięśni oraz biegunka.¹⁵

Interakcje związane z wiązaniem z białkami osocza

Zyprazydon intensywnie wiąże się z białkami osocza. W badaniach in vitro warfaryna ani propranolol, dwie substancje silnie wiążące się z białkami, nie zmieniały zdolności wiązania zyprazydonu z białkami. Nie wykazano również, by sam zyprazydon wpływał na właściwości wiążące tych leków w osoczu człowieka. Interakcje z zyprazydonem wywołane wypieraniem z połączeń z białkami są zatem mało prawdopodobne.¹⁶

Interakcje u dzieci i młodzieży

Nie przeprowadzono badań nad możliwymi interakcjami zyprazydonu z innymi produktami leczniczymi u dzieci i młodzieży, co stanowi istotne ograniczenie wiedzy w tej grupie wiekowej.¹⁷

Tabela interakcji lekowych zyprazydonu