Przeciwwskazania stosowania leku SmofKabiven EF

SmofKabiven EF jako produkt przeznaczony do kompletnego żywienia pozajelitowego posiada szereg przeciwwskazań, które wymagają dokładnej oceny klinicznej pacjenta przed rozpoczęciem terapii. Przeciwwskazania do stosowania tego preparatu obejmują różne stany kliniczne związane zarówno z nieprawidłowościami metabolicznymi, jak i ostrymi stanami zagrażającymi życiu pacjenta.¹

Nadwrażliwość i alergie

Przeciwwskazaniem do stosowania preparatu SmofKabiven EF jest nadwrażliwość na którykolwiek z komponentów emulsji, w szczególności na:²

• białko ryb – ze względu na zawartość oleju rybnego bogatego w kwasy omega-3
• białko jaj
• białko soi – preparat zawiera oczyszczony olej sojowy (11,4 g/1000 ml)
• orzeszki ziemne
• inne substancje czynne lub pomocnicze zawarte w preparacie

Zaburzenia metabolizmu lipidów

Ciężka hiperlipidemia stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania SmofKabiven EF. Przeciwwskazanie to wynika z zawartości emulsji tłuszczowej (38 g/1000 ml), która składa się z oleju sojowego, triglicerydów kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha, oleju z oliwek i oleju rybnego.³ Wprowadzenie dodatkowych lipidów u pacjentów z ciężką hiperlipidemią mogłoby doprowadzić do nasilenia zaburzeń metabolicznych i potencjalnie zagrażać życiu pacjenta.

Zaburzenia czynności narządów

Preparat SmofKabiven EF jest przeciwwskazany w następujących stanach związanych z niewydolnością narządową:⁴

• Ciężka niewydolność wątroby – ze względu na zaburzoną zdolność metabolizowania składników odżywczych, w szczególności aminokwasów i lipidów
• Ciężka niewydolność nerek bez możliwości zastosowania hemofiltracji lub dializoterapii – z powodu ryzyka kumulacji metabolitów i zaburzeń wodno-elektrolitowych

Zaburzenia hematologiczne

Do przeciwwskazań hematologicznych należą:⁵

• Ciężkie zaburzenia krzepnięcia krwi – podawanie emulsji tłuszczowej może zwiększać ryzyko krwawień
• Zespół hemofagocytarny – rzadkie zaburzenie charakteryzujące się patologiczną aktywacją układu immunologicznego

Wrodzone zaburzenia metaboliczne

Preparat SmofKabiven EF zawiera kompletny zestaw aminokwasów (51 g/1000 ml), dlatego jest przeciwwskazany u pacjentów z wrodzonymi wadami metabolizmu aminokwasów. U tych pacjentów konieczne jest zastosowanie odpowiednio zmodyfikowanych preparatów żywieniowych, uwzględniających indywidualne potrzeby i ograniczenia metaboliczne.⁶

Zaburzenia gospodarki węglowodanowej

Ze względu na wysoką zawartość glukozy (127 g/1000 ml), niekontrolowana hiperglikemia stanowi przeciwwskazanie do podania preparatu SmofKabiven EF. Podanie dużej ilości glukozy pacjentom z niekontrolowaną hiperglikemią mogłoby doprowadzić do dalszego pogorszenia kontroli glikemii i wystąpienia powikłań metabolicznych.⁷

Stany niestabilne i zagrażające życiu

SmofKabiven EF jest przeciwwskazany w następujących stanach niestabilnych i zagrażających życiu:⁸

• Ciężki wstrząs – niezależnie od etiologii
• Stany związane z przeciwwskazaniami do infuzji dożylnych płynów:
  • Ostry obrzęk płuc
  • Przewodnienie
  • Niewyrównana niewydolność krążenia
• Inne niestabilne stany kliniczne:
  • Ciężki stan pourazowy
  • Niewyrównana cukrzyca
  • Ostry zawał mięśnia sercowego
  • Udar mózgu
  • Zator
  • Kwasica metaboliczna
  • Ciężka posocznica
  • Odwodnienie hipotoniczne
  • Śpiączka hiperosmolarna

Przeciwwskazania w populacji pediatrycznej

SmofKabiven EF jest przeciwwskazany do stosowania u niemowląt i dzieci w wieku poniżej 2 lat. U tych pacjentów konieczne jest zastosowanie preparatów żywieniowych specjalnie dostosowanych do potrzeb metabolicznych bardzo małych dzieci, uwzględniających ich odmienne zapotrzebowanie na aminokwasy, glukozę i tłuszcze.⁹

Okoliczności odradzenia stosowania leku SmofKabiven EF

Szczególna uwaga przy kwalifikacji pacjentów

Lekarz powinien odradzić stosowanie preparatu SmofKabiven EF u pacjentów z wywiadem alergicznym, szczególnie w przypadku wcześniejszych reakcji uczuleniowych na składniki obecne w tym preparacie (białko ryb, jaj, soi, orzeszków ziemnych). W takich przypadkach należy rozważyć alternatywne preparaty do żywienia pozajelitowego o innym składzie lipidowym.¹⁰

Ocena stanu pacjenta przed leczeniem

Przed rozpoczęciem terapii preparatem SmofKabiven EF niezbędna jest dokładna ocena stanu klinicznego pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem:¹¹

• Parametrów lipidowych (triglicerydy, cholesterol)
• Funkcji wątroby (enzymy wątrobowe, bilirubina)
• Funkcji nerek (mocznik, kreatynina, GFR)
• Parametrów krzepnięcia
• Stężenia glukozy we krwi
• Stanu nawodnienia i równowagi elektrolitowej
• Wydolności układu krążenia

Okoliczności wymagające przerwania infuzji

Infuzję preparatu SmofKabiven EF należy natychmiast przerwać w przypadku wystąpienia:¹²

• Objawów reakcji alergicznej
• Znaczącego wzrostu stężenia triglicerydów w surowicy
• Dekompensacji cukrzycy
• Pogorszenia funkcji wątroby
• Pogorszenia funkcji nerek
• Zaburzeń krzepnięcia
• Objawów przewodnienia lub odwodnienia
• Objawów niewydolności krążenia
• Nagłego pogorszenia stanu ogólnego pacjenta

Kwalifikacja pacjentów pediatrycznych

Należy bezwzględnie odradzić stosowanie preparatu SmofKabiven EF u dzieci poniżej 2 roku życia. W tej grupie wiekowej występują specyficzne wymagania dotyczące składu preparatów do żywienia pozajelitowego, szczególnie w zakresie ilości i rodzaju aminokwasów, proporcji składników energetycznych oraz osmolarności roztworu.¹³

Stan kliniczny	Uzasadnienie przeciwwskazania	Skład SmofKabiven EF związany z przeciwwskazaniem
Nadwrażliwość na białko ryb, jaj, soi, orzeszków ziemnych	Ryzyko reakcji alergicznej	Olej rybny (5,7 g/1000 ml), olej sojowy (11,4 g/1000 ml)
Ciężka hiperlipidemia	Ryzyko nasilenia zaburzeń lipidowych	Emulsja tłuszczowa (38 g/1000 ml)
Ciężka niewydolność wątroby	Upośledzona zdolność metabolizowania składników odżywczych	Aminokwasy (51 g/1000 ml), emulsja tłuszczowa (38 g/1000 ml)
Ciężkie zaburzenia krzepnięcia krwi	Ryzyko nasilenia zaburzeń hemostazy	Emulsja tłuszczowa, szczególnie olej rybny
Wrodzone wady metabolizmu aminokwasów	Ryzyko kumulacji toksycznych metabolitów	Aminokwasy (51 g/1000 ml)
Ciężka niewydolność nerek bez możliwości dializy	Niemożność eliminacji produktów przemiany materii	Aminokwasy (51 g/1000 ml)
Niekontrolowana hiperglikemia	Ryzyko nasilenia hiperglikemii	Glukoza (127 g/1000 ml)
Ciężki wstrząs, niewyrównana niewydolność krążenia	Upośledzona perfuzja tkanek i metabolizm	Całkowita objętość infuzji, osmolarność (około 1300 mOsm/l)